آمریکا به تاسیسات اتمی ایران حمله کرد؛ ترامپ: فردو نابود شده است
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال گفت که نیروی هوایی این کشور «به تاسیسات اتمی ایران» حمله کرده است. آقای ترامپ گفت که «ما یک حمله بسیار موفقیتآمیز به سه تاسیسات هستهای ایران، شامل فردو، نطنز و اصفهان» انجام دادیم.
آقای ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «اکنون همه هواپیماها از حریم هوایی ایران خارج شدهاند.»
او در پیام دیگری نوشت: «فردو نابود شده است».
آقای ترامپ گفت که «این یک لحظه تاریخی برای ایالات متحده آمریکا، اسرائیل و جهان است.» رئیس جمهور آمریکا نوشت: «ایران اکنون باید با پایان دادن به این جنگ موافقت کند.»
به گفته او «یک محموله کامل از بمبها بر روی تاسیسات هستهای فردو، انداخته شد.»
رئیس جمهور آمریکا گفت: «همه هواپیماها به سلامت در راه بازگشت به خانه هستند» و افزود که «به نیروهای مسلح بزرگ آمریکا تبریک میگوییم. هیچ ارتش دیگری در جهان نمیتواند این کار را انجام دهد.»
آقای ترامپ در انتهای پیامش نوشت «اکنون زمان صلح است!»
رئیس جمهور آمریکا سپس در یک سخنرانی تلویزیون کوتاه حاضر شد.
او گفت: «ایران الان باید به دنبال صلح باشد» و افزود که اگر ایران «این کار را نکنند، حملات آینده بسیار بزرگتر و آسانتر خواهد بود.»
دونالد ترامپ افزود: «یا باید صلح جاری شود و یا تراژدی بسیار بزرگتری از آنچه طی هشت روز گذشته دیدیم برای این کشور روی خواهد داد».
آقای ترامپ که دقایقی پیش در کاخسفید و در حالی که معاون او جیدی ونس، مارکو روبیو، وزیر خارجه و پیت هگست، وزیر دفاع پشت او ایستاده بودند گفت: «به یاد داشته باشید که هنوز اهداف بیشتری باقی مانده است. امشب دشوارترین این اهداف و احتمالا کشندهترین آنها صورت گرفت. اما اگر صلح به زودی جاری نشود ما با دقت به دیگر اهداف حمله خواهیم کرد، با سرعت و مهارت.»
شبکه سیبیاس آمریکا - که شریک کاری بیبیسی در این کشور است - گزارش کرده است که دولت آمریکا روز شنبه «از کانالهای دیپلماتیک» با ایران تماس گرفته و به این کشور درباره حملات پیش رو اطلاع داده است و همچنین تصریح کرده که هیچ «برنامهای برای تغییر رژيم» در این کشور ندارد. طی روزهای گذشته چندین مقام آمریکایی به شبکه سیبیاس گفته بودند که دونالد ترامپ مخالف کشتن آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی است.
همچنین یک مقام ارشد کاخسفید به همین شبکه گفت که آقای ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، بعد از حملات بمبافکنهای آمریکایی به تاسیسات هستهای ایران، تلفنی گفتگو کردند.
این مقام ارشد آمریکایی گفته آمریکا پیش از آغاز حمله، اسرائیل را مطلع کرده بود.
ایران حمله به سه تاسیسات اتمی خود را تایید کرد
اکبر صالحی، معاون امنیتی استانداری اصفهان، هدف قرار گرفتن تاسیسات هستهای نطنز در این استان را تایید کرده است.
آقای صالحی دقایقی پیش گفت: «صدای انفجار چندین بمب در اصفهان و نطنز شنیده شد و ما شاهد حملاتی در نزدیکی سایتهای هستهای اصفهان و نطنز بودیم».
به این ترتیب هر سه حملهای که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، دقایقی پیش از «انجام موفقیتآمیز» آنها سخن گفت، از سوی مقامهای ایران هم تایید شده است.
سازمان انرژی اتمی ایران هم در بیانیهای پس از حملات آمریکا به تاسیسات هستهای ایران تایید کرد که تاسیسات فردو، نطنز و اصفهان مورد حمله قرار گرفته و «مغایر با قوانین بینالمللی، به ویژه معاهده عدم اشاعه سلاحهای اتمی(انپیتی)» است.
سازمان انرژی اتمی گفته است: «این اقدام مغایر با قوانین بینالمللی متأسفانه در سايه بیتفاوتی و بلکه همراهی آژانس بینالمللی انرژی اتمی انجام شده است.»
عالیترین نهاد جمهوری اسلامی در خصوص انرژی اتمی گفته است «انتظار میرود جامعه جهانی ضمن محکوم کردن بیقانونیهای مبتنی بر قواعد جنگل، ایران را در احقاق حقوق حقه خود همراهی نماید.»
سازمان انرژی اتمی ایران در پایان متعهد شده «با همت هزاران دانشمند و متخصص انقلابی و باانگیزه خود اجازه نخواهد داد که مسیر توسعه این صنعت ملی که حاصل خون شهیدان هستهای است متوقف شود.»
پیشتر حسن عابدینی، معاون سیاسی صداوسیمای ایران، با حضور در شبکه خبر گفت: «ایران از مدتی پیش سه سایت هستهای را تخلیه کرده بود.»
آقای عابدینی در پخش زنده تلویزیون ایران گفت: «ذخایر اورانیوم غنیشده از مراکز هستهای منتقل شده و در صورت حمله تشعشعات نخواهد داشت.»
این لحظه سرنوشت سازی است
مارک لوئن - بیبیسی در تل آویو
اکنون سوال اساسی این است که واکنش تهران به حمله آمریکا چه خواهد بود.
این حساسترین لحظه در این جنگ و روابط میان ایران و اسرائیل است.
این رویداد همچنین میتواند برای امنیت آمریکا هم معنا و مفهوم ویژه و به طور بالقوه بسیار بزرگی داشته باشد.
ایالات متحده حدود ۴۰ هزار نیروی نظامی در منطقه دارد که اکنون در بالاترین سطح هشدار به سر میبرند.
روز گذشته، حوثیهای یمن که مورد حمایت ایرانند تهدید کردند که اگر آمریکا وارد جنگ با ایران شود، حملات خود به کشتیهای آمریکایی در دریای سرخ را از سر خواهند گرفت.
اکنون نگرانی بزرگ احتمال حمله متقابل ایران به آمریکا و پایگاههای نظامی آن در منطقه است و البته این که ایران چه طور میخواهد تلافی این حملات را علیه اسرائیل رقم بزند.
واکنشها چه بوده است؟
«بهترین نیروی هوایی دنیا را داریم»
لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه، اولین مقام آمریکایی است که به اعلام دونالد ترامپ مبنی بر حمله به تاسیسات هستهای ایران واکنش نشان داد و از آن تقدیر کرده است.
آقای گراهام در حسابش در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است: «آفرین. این تصمیم درستی بود.»
او نوشته که «رژیم (ایران) سزاوار این بود .»
سناتور جمهوریخواه کارولینای جنوبی خطاب به آمریکاییها نوشته است: «ما بهترین نیروی هوایی جهان را داریم. این باعث افتخار من است.»
«کشور ما به جنگ معتاد است»
اما رشیده طلیب، نماینده مسلمان کنگره آمریکا، در اولین واکنش به اعلام هدف قرار گرفتن تاسیسات هستهای ایران توسط ایالات متحده گفته است که «کشور ما به جنگ معتاد است.»
در پست دیگری در شبکه اجتماعی ایکس خطاب به همکارانش در کنگره آمریکا نوشت «اشتباه دیگری در کشاندن کشورمان به جنگ دیگری مرتکب نشوید.»
به گفته او نمایندگان کنگره آمریکا میتوانند «با امضای قانون اختیارات جنگی، جلوی رئیس جمهور و جنگطلبان کنگره را بگیرید.»
«فرمانده کل قوا تصمیم درستی گرفت»
سناتور راجر ویکر، رئیس کمیته نیروهای مسلح سنای آمریکا، در واکنش به حمله صورت گرفته به تاسیسات هستهای ایران از تصمیم دونالد ترامپ برای انجام این حمله تشکر کرده است.
این سناتور حزب جمهوریخواه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «فرمانده کل قوا ما تصمیمی آگاهانه و درست برای از بین بردن تهدید وجودی رژیم ایران گرفته است.»
آقای وایکر در ادامه گفته است «اکنون ما به طور بسیار جدی باید برای تأمین امنیت شهروندان و متحدانمان و ثبات خاورمیانه» عمل کنیم.
تصمیم آمریکا برای حمله «جسورانه» بود
یوآف گالانت، وزیر دفاع سابق اسرائیل، حمله آمریکا به تأسیسات هستهای ایران را «تصمیمی جسورانه» خواند.
او در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت حملات آمریکا به سه تأسیسات هستهای ایران «تصمیمی جسورانه» بود که «برای تمام بشریت» انجام شد.
او گفت: «ترامپ تصمیمی جسورانه برای ایالات متحده، برای اسرائیل، برای تمام بشریت گرفت. جهان اکنون مکانی امنتر است.»
منبع تصویر، Reuters
خطرات بمباران مراکز هستهای ایران چیست؟
ربکا مورل، آلیسون فرانسیس و ویکتوریا گیل
گزارشگران علمی بیبیسی
از سایتهای غنیسازی اورانیوم برای تولید نوع خاصی از اورانیوم - یا ایزوتوپ - استفاده میشود.
پروفسور پدی ریگان، استاد دانشگاه ساری در انگلستان و پژوهشگر آزمایشگاه ملی فیزیک بریتانیا توضیح میدهد که «اورانیومی که از معدن بیرون میآورید، به دو شکل به دست میآید: ۹۹.۳ درصد آن اورانیوم ۲۳۸ است - و ۰.۷درصد یا حدود یک اتم در ۱۵۰ اتم، اورانیوم ۲۳۵ است و این همان چیزی است که برای کاربرد در راکتور هستهای خود به آن نیاز دارید.»
«انفجار انرژی»
فرآیند غنیسازی هستهای در اصل به معنای افزایش مقدار اورانیوم ۲۳۵ است.
پروفسور ریگان میگوید: «برای این کار، اورانیوم به شکل گاز گرفته شده و به دستگاهی به نام سانتریفیوژ تزریق و در واقع در آن چرخانده میشود.»
و از آنجا که اورانیوم ۲۳۸ سنگینتر از اورانیوم ۲۳۵ مورد نیاز است، در اثر این چرخش، این دو از هم جدا میشوند و این کار بارها و بارها تکرار میشود تا میزان خلوص یا غنیسازی اورانیوم افزایش یابد.
نیروگاههای هستهای برای تولید یک واکنش هستهای کنترلشده که انرژی مورد نیاز آنها را آزاد کند، معمولاً به اورانیوم غنی شده در حدود ۳ تا ۵ درصد نیاز دارند.
اما وقتی هدف ساخت سلاح هستهای است، نسبت بسیار بالاتری از اورانیوم ۲۳۵ – یعنی حدود ۹۰ درصد – لازم است.
در واقع، هرچه اورانیوم بیشتر غنی شود، انفجار انرژی هنگام شکافت اتمها بیشتر خواهد بود.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرده است که ایران اورانیوم را تا حدود ۶۰ درصد غنیسازی کرده و در نتیجه، در مسیر رسیدن به غلظت یا غنای کافی برای ساخت سلاح اتمی است.
البته اصابت یک موشک به محل ذخیره اورانیوم غنی شده اگر به شکل درستی نگهداری شود باعث بروز یک «فاجعه اتمی» در مقیاس انفجار نیروگاههای اتمی فوکوشیما یا چرنوبیل نمیشود.
پروفسور جیم اسمیت، استاد دانشگاه پورتسموث که پیامدهای فاجعه چرنوبیل را مطالعه کرده است، توضیح میدهد که «اورانیوم با غنای بالا حدود سه برابر رادیواکتیوتر از اورانیوم غنینشده است. اما در واقع، در مقیاس واقعی، هیچکدام از آنها به شدت رادیواکتیو نیستند و چنین انفجاری باعث ایجاد مشکل عمده آلودگی زیستمحیطی نمیشود.»
او میگوید: «ما بیشتر نگران چیزی هستیم که به آن محصولات شکافت هستهای میگویند – اینها موادی هستند که اورانیوم هنگام قرار گرفتن در رآکتور یا انفجار بمب به آنها تجزیه میشود - چیزهایی مانند سزیم رادیواکتیو، استرانسیم رادیواکتیو، ید رادیواکتیو و اینهاست که آلودگی محیط زیست را به همراه دارند.»
در عین حال، اما از آنجا که هیچ واکنش هستهای در سایتهای غنیسازی رخ نمیدهد - و اصابت بمب به آن چنین واکنشی را ایجاد نمیکند – حمله به این مراکز باعث ایجاد «محصولات شکافت» رادیواکتیو خطرناک نمیشود.
در عوض، ممکن است در اثر انفجار ناشی از اصابت بمب، اورانیوم در منطقه اطراف محل ذخیره اورانیوم غنی شده پراکنده شود.
خطر محلی
پس از بمباران تأسیسات نطنز، آژانس بینالمللی انرژی اتمی نشانههایی از آلودگی رادیواکتیو را در محل انفجار پیدا کرد اما گفت که سطح رادیواکتیویته در خارج از محل بدون تغییر بوده و در سطح عادی باقی مانده است.
پروفسور کلر کورکیل، رئیس بخش کانیشناسی و مدیریت پسماندهای رادیواکتیو در دانشگاه بریستول، میگوید: «در مورد اورانیوم... تشعشعات واقعا خیلی دور نمیروند.»
در عین حال او گفته است که برای سلامت افراد نزدیک به محل، ممکن است خطراتی وجود داشته باشد.
پرفسور کورکیل گفته است که «از نظر جلوگیری از مسمومیت، شخص قطعا مایل نیست ذرات اورانیوم را تنفس کند یا آنها را بخورد به این دلیل که ذرات اورانیوم میتوانند در سلولها، داخل ریهها یا معده شما حبس شوند و به آرامی، به عوامل رادیواکتیو تجزیه شوند که این باعث آسیب میشود.»
علاوه بر آلودگی رادیواکتیو، قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی نیز میتواند برای هر کسی که در نزدیکی محل باشد مشکلساز شود.
پروفسور سیمون میدلبرگ، متخصص مواد هستهای در دانشگاه بنگور، میگوید: «اگر حادثهای رخ دهد و سانتریفیوژها هگزافلوراید اورانیوم، گاز موجود در سانتریفیوژها را آزاد کنند، یک خطر شیمیایی واقعا شدید رخ خواهد داد.»
او میافزاید که «اگر این هگزافلوراید اورانیوم با رطوبت هوا تماس پیدا کند، واقعا حالت خورندگی و سوزاندن را ایجاد میکند زیرا ممکن است یک اسید بسیار بسیار قوی را تشکیل دهد.»
در عین حال، او تاکید دارد که «البته قرار نیست این پدیده تاثیر زیستمحیطی گستردهای فراتر از منطقه بسیار بسیار محدود محلی داشته باشد.»
آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرده که مرکز حوادث و فوریتهای این سازمان به صورت شبانهروزی در حال فعالیت است و به نظارت بر وضعیت تأسیسات هستهای ایران و سطح تشعشعات در سایتهای آن ادامه خواهد داد.
