اقدامات امدادی اسرائیل، نمایش برای متحدانی است که از قحطی غزه وحشت کردهاند

منبع تصویر، AFP
- نویسنده, جرمی بوئن
- شغل, سردبیر اخبار بینالمللی بیبیسی
در واکنش به محکومیتهای مداوم و فزاینده بینالمللی در مورد نقش اسرائیل در قحطی غزه، این کشور گفته است که ارتشش با مجموعهای از تدابیر، «اقدامات بشردوستانه را بهبود خواهد بخشید.»
این اقدامات شامل اجازه کمکرسانی هوایی است؛ ارتش اسرائیل اولین کمک هوایی را در طول شب انجام داد و به نیروی هوایی امارات متحده عربی هم اجازه داد تا یکشنبه یک محموله دیگر را در آسمان این منطقه رها کنند.
ارتش اسرائیل همچنین گفت که در برخی مناطق اجازه «وقفه تاکتیکی فعالیتهای نظامی» را صادر میکند و «کریدورهای بشردوستانه مشخصی را برای رد ادعای نادرست قحطی عمدی» ایجاد خواهد کرد.
حماس این اقدامات را «فریبکاری» خوانده و با محکوم کردن آنها گفته است که اسرائیل «در حال تطهیر چهرهاش در برابر جهان» است.
اسرائیل سپس در خلال همان «وقفه تاکتیکی»، یک حمله هوایی انجام داد. گزارشها حاکی از کشته شدن مادری به نام وفا حراره و چهار فرزندش - سارا، آریج، جودی و ایاد - هستند.
در حالی که اسرائیل همچنان اصرار دارد که مسئول فاجعه انسانی در غزه نیست و محدودیتی برای ورود کمکها به این منطقه اعمال نمیکند، متحدان نزدیکش در اروپا و سازمان ملل متحد و سایر نهادهای فعال در غزه این ادعاها را رد کردهاند.
اقدامات جدید را شاید بتوان به این تعبیر کرد که اسرائیلیها پذیرفتهاند باید کارهای بیشتری انجام دهند. با این حال، به احتمال زیاد، این اقدامات ژستی است برای متحدانی که به دلیل قحطی در غزه بیانیههای تندی در محکومیت اسرائیل صادر کردهاند.
آخرین بیانیه را روز جمعه، ۲۵ ژوئیه / سوم مرداد، بریتانیا و فرانسه و آلمان صادر کردند که لحنی صریح و شدید داشت: «ما از دولت اسرائیل میخواهیم که فورا محدودیتها را بر جریان کمکها بردارد و به سازمان ملل و سازمانهای غیردولتی بشردوستانه اجازه دهد وظیفه خود را برای مقابله با قحطی انجام دهند. اسرائیل باید به تعهدات خود تحت قوانین بینالمللی بشردوستانه پایبند باشد.»
اسرائیل پس از محاصره کامل تمام کمکها به غزه، محدودیتهایی را برای تایید محتویات و حرکت کاروانهای کمکرسانی اعمال کرد. این کشور با همکاری آمریکا سیستم جدیدی برای توزیع کمکها از طریق نهادی موسوم به «بنیاد بشردوستانه غزه» راهاندازی کرده است که قرار است جایگزین شبکه کمکرسانی سازمان ملل شود.
اسرائیل ادعا میکند که حماس کمکها را از سیستم سازمان ملل میدزدد. سازمان ملل میگوید همچنان منتظر است تا اسرائیلیها ادعاهای خود را با شواهد اثبات کنند.
سازمان ملل و سایر نهادهای حقوق بشری میگویند که «بنیاد بشردوستانه غزه»، غیرانسانی و نظامی است و با آن همکاری نمیکنند. طبق گزارش سازمان ملل، از زمان آغاز عملیات این سازمان بیش از ۱۰۰۰ فلسطینی در جستجوی غذا به ضرب گلوله کشته شدهاند.
یک سرهنگ بازنشسته نیروهای ویژه آمریکا که برای این سازمان در غزه کار میکرد به بیبیسی گفت که شاهد تیراندازی افراد آمریکایی و سربازان ارتش اسرائیل به سمت غیرنظامیان بوده است. هر دو طرف هدف قرار دادن غیرنظامیان را انکار میکنند.
جاناتان ویتال، رئیس دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل (اوچا) در اراضی اشغالی فلسطینی، پیشتر روشهای «بنیاد بشردوستانه غزه» را محکوم کرده است. آقای ویتال یک ماه پیش در شبکههای اجتماعی نوشت که سیسستم این سازمان «شرایطی را برای کشتار» در غزه ایجاد کرده است. پس از آن، اسرائیل به او اطلاع داد که ویزایش تمدید نخواهد شد.
او همچنین نوشته بود: «آنچه میبینیم کشتار است. گرسنگی تبدیل به یک ابزار شده است. این آوارگی اجباری است. این حکم مرگ برای مردمی است که فقط تلاش میکنند زنده بمانند. به نظر میرسد این محو کردن زندگی فلسطینیها است.»
پس از اینکه اسرائیل اقدامات جدید خود را اعلام کرد، آقای ویتال به بیبیسی گفت که «وضعیت انسانی در غزه هیچوقت بدتر از این نبوده است.»
او میگوید برای اینکه اقدامات جدید اسرائیل وضعیت را بهبود بخشد، باید زمان لازم برای عبور کامیونها از گذرگاهها به غزه کاهش یابد و مسیرهایی که ارتش برای کاروانها تعیین کرده است بهتر شوند.
اسرائیل همچنین باید «تضمینهای معناداری بدهد: مردمی که برای برداشتن غذا از پشت کامیونها جمع میشوند هدف گلوله نیروهای اسرائیلی قرار نخواهند گرفت.»
آقای ویتال از زمان آغاز جنگ در غزه حضور داشته است و اگر ویزایش تمدید نشود باید آنجا را ترک کند. او میگوید با ادامه عملیات اسرائیل «همچنان بیتوجهی نفرتانگیزی به قوانین بشردوستانه وجود دارد.»
دیوان کیفری بینالمللی پارسال حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و یوآو گالانت، وزیر دفاع سابق او، را به اتهام مسئولیت کیفری مشترک در «جنایت جنگی و گرسنگی دادن به عنوان روش جنگی و جنایات علیه بشریت شامل: قتل، آزار و اذیت، و سایر اعمال غیرانسانی» صادر کرد. آقای نتانیاهو و آقای گالانت و دولت اسرائیل این اتهامات را رد میکنند.
اسرائیل فیلمی مبهم از یک هواپیمای ترابری که بستههای کمک را به غزه میانداخت، منتشر کرد. ردیف چترها در تاریکی شب از پشت هواپیما باز میشدند. ارتش اسرائیل میگوید که هفت محموله کمک حاوی آرد و شکر و غذای کنسرو را تحویل داده است.
در جنگهای دیگر شاهد انداختن بستههای کمکی بودهایم هم از خود هواپیماها و هم از نزدیک روی زمین هنگام فرود.
انداختن کمک از هوا عملی از روی ناچاری است. البته میتواند در تلویزیون خوب به نظر برسد و حس مثبتی ایجاد کند که بالاخره کاری در حال انجام است.
این نوع کمکرسانی هوایی یک فرآیند ابتدایی است که به تنهایی برای پایان دادن به گرسنگی در غزه کار زیادی از پیش نخواهد برد. تنها یک آتشبس و یک عملیات کمکرسانی نامحدود و بلندمدت میتواند این کار را انجام دهد. حتی هواپیماهای بزرگ ترابری نیز به اندازه یک کاروان کوچک کامیون نمیتوانند بار حمل کنند.

منبع تصویر، EPA
در کردستان عراق، پس از جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱، آمریکا و بریتانیا و دیگر کشورها با استفاده از هواپیماهای ترابری سی-۱۳۰ کمکهایی شامل جیره غذای ارتش و کیسه خواب و لباسهای زمستانی مازاد را برای دهها هزار نفر که در ارتفاعات کوهستانی مرز عراق با ترکیه در گل و برف تلاش میکردند زنده بمانند، رها کردند.
من با آنها پرواز کردم و شاهد بودم که خدمه پرواز بریتانیایی و آمریکایی کمکها را از بخش عقب هواپیماها، از ارتفاع چندین هزار پایی، روی سر مردمی که به آن نیاز داشتند، رها میکردند.
از این کمکها به اندازه کافی استقبال شد. اما چند روز بعد، وقتی موفق شدم به اردوگاههای موقت در کوهستان برسم، دیدم مردان جوان برای رسیدن به کمکهایی که در میدانهای مین فرود آمده بودند، وارد این مناطق میشدند.
برخی از آنها در اثر انفجار کشته و معلول شدند، همچنین خانوادههایی را دیدم بر اثر سقوط بستههای سنگین روی چادرهایشان، کشته شدند.
وقتی موستار سال ۱۹۹۳ در جنگ بوسنی محاصره بود، پالتهای «غذاهای آماده نظامی» آمریکایی را دیدم که از ارتفاع بالا رها شده بودند و در سرتاسر بخش شرقی شهر که مدام گلولهباران میشد، پراکنده شده بودند.
برخی پالتها از سقفهایی که به طرزی معجزهآسا در حملات توپخانه تخریب نشده بودند، عبور کردند و به داخل سقوط کردند.
کارشناسان عملیات امدادی رها کردن کمکها از آسمان را به عنوان آخرین چاره در نظر میگیرند. آنها زمانی از این روش استفاده میکنند که هیچ راه دیگری ممکن نیست اما این در مورد غزه صدق نمیکند.
در شمال غزه شهر اشدود، بندر کانتینری مدرن اسرائیل، قرار دارد. در فاصله چند ساعتی نیز مرز اردن است که به طور منظم به عنوان خط تدارکاتی برای کمکرسانی به غزه استفاده شده است.
غزه پیش از جنگ یکی از پرتراکمترین جمعیتهای جهان را داشت: زمانی که بیش از دو میلیون فلسطینی به تمام نوار غزه دسترسی داشتند. در مقیاس بریتانیا، نوار غزه کمی کوچکتر از جزیره وایت است. در مقایسه با شهرهای آمریکا، تقریبا هماندازه فیلادلفیا یا دیترویت است.
اکنون اسرائیل بیشتر مردم غزه را مجبور کرده است که به یک منطقه کوچک در ساحل جنوبی، که حدود ۱۷ درصد از مساحت غزه است، کوچ کنند. بیشتر آنها در چادرهای متراکم زندگی میکنند. حتی مشخص نیست که آیا فضای بازی وجود دارد که ارسالکنندهها از آسمان بتوانند کمکها را روی آن رها کنند.
پالتهای کمک که با چتر رها میشوند اغلب دور از مردمی که به آن نیاز دارند، فرود میآیند.
بر سر هر پالت، مردان مستصالی هستند که تلاش میکنند برای خانوادههایشان غذا تهیه کنند و همچنین تبهکارانی که میخواهند آنها را بفروشند و با هم درگیر میشوند.














