واکنش زنان مهاجر غیرقانونی به فرمان ترامپ: حقوق فرزند متولد نشده من نقض شده است

«مِنی» تصور می‌کرد که بقیه دوران بارداری خود را به فکر زایمان و سالم بودن نوزادش خواهد بود که قرار است در سال جاری میلادی به دنیا بیاید. د‍ر عوض، حالا بزرگترین نگرانی او این است که آیا فرزندش با به دنیا آمدن در آمریکا تابعیت این کشور را خواهد داشت یا نه.

او که به خاطر نگرانی در مورد پرونده خود در صحبت با بی‌بی‌سی نام واقعی خود را به کار نبرده است، می‌گوید: «فرزند من هنوز به این دنیا پا نگذاشته حقوقش دارد نقض می‌شود.»

مِنی به عنوان یک پناهجو از کشور هندوراس که از سال ۲۰۲۱ در کالیفرنیا زندگی می‌کند، گرفتار نگرانی مشترک بسیاری از مهاجران در سراسر ایالات متحده است که تغییرات اخیر در سیاست‌های دولت باعث عدم اطمینان آنها به آینده شده است.

ترس آنها ناشی از فرمان اجرایی است که دونالد ترامپ در اولین روز ریاست جمهوری خود امضا کرد و هدف از آن به چالش کشیدن تضمین حق شهروندی براساس ولادت در خاک آمریکاست که در اصلاحیه چهاردهم قانون اساسی ایالات متحده درج شده است.

براساس این اصلاحیه، هرکسی که در خاک ایالات متحده متولد شود به طور خودکار از حق شهروندی آمریکا برخوردار است و این اصلاحیه برای ۱۶۰ سال مبنای قوانین تابعیت در آمریکا بوده است.

اما اکنون همه چیز می‌تواند تغییر کند.

خواست ترامپ چیست؟

هدف فرمان ترامپ تغییر قوانین به نحوی است که این حق از فرزندان مهاجرانی سلب شود که به طور غیرقانونی یا با ویزای موقت وارد خاک آمریکا شده‌اند.

این محدودیت برای متولدین روز ۱۹ فوریه امسال و پس از آن اعمال خواهد شد و کودکان متولد قبل از این تاریخ مشمول آن نخواهند بود.

بیش از ۳۰ کشور جهان، که عمدتا کشورهای واقع در قاره آمریکا هستند، به طور خودکار قانون موسوم به «حق سرزمین»را مراعات می‌کنند، به این معنی که هر کس که در خاک این کشورها متولد شود، بدون توجه به تابعیت والدین، به طور خودکار از حق شهروندی آنها برخوردار است و معمولا محدودیتی در این زمینه وجود ندارد.

در برخی کشورهای دیگر جهان، مانند بریتانیا و استرالیا، حق تابعیت براساس تولد به نوزادانی تعلق می‌گیرد که حداقل یکی از والدین آنها شهروند این کشورها یا دارای حق اقامت دایم در آنها باشد.

دستور ترامپ به منزله جرقه جدال‌های حقوقی گسترده‌ای بوده که خانواده‌هایی مانند خانواده منی را مضطرب و سرگردان کرده است.

بیست و دو ایالت تحت رهبری حزب دموکرات همراه با شهر سانفرانسیسکو، ناحیه کلمبیا و گروه‌های مدافع حقوق مدنی تاکنون علیه تصمیم دولت فدرال شکایت کرده و فرمان اجرایی رئیس جمهور را به چالش کشیده‌اند.

فرمان اجرایی در چهارمین روز ریاست جمهوری ترامپ با یک شکست عمده مواجه شد زیرا جان کوگنور، قاضی دادگاه منطقه‌ای ایالات متحده، این اقدام را «آشکارا در مغایرت با قانون اساسی» توصیف کرد.

فرمان ریاست جمهوری در حال حاضر در انتظار بررسی‌های حقوقی بیشتر است، اما وکلای دولت فدرال گفته‌اند که قصد دارند به حکم قاضی کوگنور اعتراض کنند و انتظار دارند که پرونده در دادگاه عالی ایالات متحده حل و فصل شود.

«مغناطیس جذب مهاجر غیرقانونی»

ترامپ از مدت‌ها پیش متعهد شده بود که به حق شهروندی براساس تولد در آمریکا پایان دهد و تندروهای مخالف مهاجرت نیز استدلال کرده‌اند که این حق به منزله «مغناطیسی بزرگ برای تشویق مهاجرت غیرقانونی» است و زنان باردار را ترغیب می‌کند تا به منظور زایمان در خاک آمریکا، به طور غیرقانونی از مرز عبور کنند. برای این اقدام عنوان تحقیرآمیز «توریسم زایمان» و «لنگر نوزاد» به کار رفته است.

طبق گزارش اندیشکده پیو ریسرچ در واشنگتن، در سال ۲۰۱۶، حدود ۲۵۰ هزار نوزاد با والدین مهاجر غیرمجاز در ایالات متحده به دنیا آمدند که درمقایسه با سال ۲۰۰۷ که بیشترین تعداد نوزاد مهاجران غیرقانونی ثبت شد، ۳۶ درصد کاهش داشته است.

تا سال ۲۰۲۲، یعنی آخرین سالی که آمار جمعیتی در این مورد در دست است، یک میلیون و ۲۰۰ هزار شهروند آمریکایی از والدین مهاجرغزقانونی متولد شده بودند.

در همین حال، اندیشکده سیاست مهاجرت تخمین زده است از آنجایی که این افراد خود دارای فرزند نیز هستند، انتظار می‌رود کل رقم آمریکاییانی که به براساس قانون تولد در خاک امریکا شهروند این کشور هستند تا سال ۲۰۵۰ به چهار میلیون و ۷۰۰ هزار نفر برسد.

ترامپ در مصاحبه با برنامه ملاقات با مطبوعات شبکه ان‌بی‌سی گفت که فکر می‌کند که لازم است فرزندان مهاجران غیرمجاز هم باید همراه والدینشان اخراج شوند ولو اینکه در خاک ایالات متحده به دنیا آمده باشند.

ترامپ در دسامبر گذشته گفت: «من نمی‌خواهم خانواده‌ها را از هم بپاشم» بنابراین تنها راهی که مانع از جدایی خانواده‌ها می‌شود این است که همه را در کنار هم و با هم بازگردانیم.

جدال حقوقی

برخی از کارشناسان بر این نظر هستند که اصلاحیه چهاردهم را نمی‌توان با فرمان اجرایی تغییر داد و تغییر آن مستلزم اصلاح قانون اساسی است.

برای این منظور اکثریت دو سوم آرا در هر دو مجلس کنگره و همچنین تایید همه ایالت‌های تشکیل دهنده آمریکا لازم است. برخی دیگر نیز معتقدند که در نهایت، تکلیف قانونی یا غیرقانونی بودن این فرمان باید در دادگاه‌ عالی معلوم شود.

اما خانواده‌های مهاجر می‌گویند که عدم اطمینان از وضعیتشان باعث ناراحتی فراوان شده است و نگران آن هستند که فرزندانشان از حقوق اساسی که برای نسل‌ها رعایت می‌شده، محروم شوند.

برای منی، این موضوع جنبه شخصی دارد.

منی می‌گوید: «معتقدم که این فرمان موفق نخواهد شد اما در مورد آنچه که ممکن است روی دهد نگرانی بسیاری وجود دارد.»

وضعیت منی از جمله پرونده‌هایی است که در شکایت سازمان موسوم به طرح حمایت از پناهجویان به دادگاه تسلیم شده است. این سازمان نمایندگی بیش از ۶۵۰ هزار پناهجو را برعهده دارد.

لیدی پرز، وکیل دعاوی و سخنگوی این سازمان می‌گوید: «ما می‌خواهیم این فرمان اجرایی با همان ماهیتی که دارد عنوان شود – اقدامی خلاف قانون اساسی و غیرقانونی.»

او اضافه می کند که فرمان اجرایی ترامپ بسیار مبهم و پر از سوالات بی پاسخ است.

او می‌گوید: «برای کودکان محروم از حق شهروندی که والدین آنها پناهجو هستند چه اتفاقی خواهد افتاد؟» و می‌افزاید: «آنها نمی توانند ایالات متحده را ترک کنند و بسیاری از آنها به این دلیل از کشورهای خود مهاجرت کرده‌اند که در آنجا در معرض آزار و اذیت قرار می‌گرفتند.»

این وضعیت در مورد منی مصداق دارد که در سال ۲۰۱۹ همراه همسر و پسر کوچکش ماکسیمیلیانو از هندوراس به مکزیک گریختند.

او توضیح می دهد که پس از مواجهه با تهدید و خشونت در هندوراس - از جمله حمله فیزیکی به شوهر و برادر شوهرش، خانواده در سال ۲۰۲۱ تصمیم گرفت به ایالات متحده سفر کند.

آنها اکنون در انتظار مصاحبه با سازمان خدمات شهروندی و مهاجرت ایالات متحده و رسیدگی به درخواست پناهندگی خود هستند – فرآیندی که ممکن است سال‌ها طول بکشد.

با وجود چالش‌ها، منی می‌گوید که او و همسرش برای ایجاد شرایط زندگی خود در ایالات متحده سخت تلاش کرده‌اند. هر دو به عنوان کادر مراقبت از بیماران کار می‌کنند که شامل کمک به افراد دارای ناتوانی ذهنی، جسمی و عاطفی است.

کار آنها مبتنی بر تجربه خودشان است به ویژه به عنوان والدین ماکسیمیلیانو، هشت ساله، که اوتیسم دارد.

منی با اشاره به اینکه امکانات مراقبت از پسرش که در کالیفرنیا وجود دارد در هندوراس بیرون از دسترس بود، می‌گوید: «وقتی وارد شدیم، خوش شانس بودیم که در این زمینه کار پیدا کردیم و از همان زمان در آنجا ماندیم.»

اما منی می‌گوید که اکنون این احتمال که فرزند متولد نشده‌اش ممکن است فرصت‌های مشابهی نداشته باشد، باعث «استرس و اضطراب زیاد» برای او شده است.

او می‌گوید: «بازگشت به هندوراس یک گزینه نیست. بازگشت به مکزیک هم گزینه نیست.»

مِنی تنها نیست

نگرانی منی نگرانی مشترک بسیاری دیگر است. ترینیداد، یک مهاجر ونزوئلایی که انتظار دارد در ماه اوت زایمان کند، خود را در موقعیتی مشابه می‌یابد.

ترینیداد و شریک زندگی او پس از ورود به ایالات متحده با ویزای توریستی در سال ۲۰۱۷ اکنون به دنبال کسب پناهندگی هستند.

او در کارولینای شمالی نظافتچی خانه است و شریک زندگی‌اش نیز تغمیرکار ساختمان است. آنها می‌ترسند که فرزندانشان بدون تابعیت به دنیا بیاید، زیرا ونزوئلا در ایالات متحده بخش کنسولی ندارد.

خانم پرز، که وکالت ترینیداد را هم برعهده دارد، می‌گوید: «اگر ونزوئلا در ایالات متحده کنسولگری نداشته باشد، چه طور می‌توان از کسب تابعیت ونزوئلایی برای نوزادمان مطمئن بود؟»

او توضیح می‌دهد که این خانواده نخواهد توانست به ونزوئلا برود زیرا نوزاد برای خروج از آمریکا گذرنامه ندارد و در صورت خروج، پرونده پناهندگی آنها بسته خواهد شد.

او می‌افزاید: «در این صورت، اگر نوزاد بدون تابعیت ایالات متحده متولد شود، اساسا فاقد تابعیت خواهد بود.»

برای ماریبل، یکی دیگر از پناهجویانی که از جمله شاکیان است و او هم با نام مستعار با ما صحبت می‌کند، خطر به همان اندازه زیاد است.

او تبعه السالوادور است و نزدیک به ۱۸ سال در ایالات متحده زندگی می‌کند. او اکنون سه ماهه باردار است. دو دختر بزرگترش، ۱۴ و ۱۰ ساله، تبعه ایالات متحده هستند، اما او نگران است که فرزند متولد نشده‌اش از حقوق و فرصت‌های مشابه محروم شود.

«مبارزه تا هر وقت که لازم باشد»

در حالیکه مبارزه حقوقی بر سر فرمان اجرایی ترامپ هنوز به پایان نرسیده است، اما برای خانواده‌های مهاجرانی مانند این چند نفر، ابهام و سردرگمی به وجود آمده، فراتر از مسائل حقوقی و دادگاه است .

اگر فرمان ترامپ اجرا شود، کودکانی که بدون تابعیت ایالات متحده متولد می‌شوند ممکن است از دسترسی به خدمات حیاتی مانند مراقبت‌های بهداشتی و آموزش محروم بمانند.

در درازمدت هم ممکن است نتوانند گواهینامه رانندگی بگیرند و واجد شرایط پیوستن به ارتش نیز نباشند.

با این حال و با وجود چالش‌ها، نوعی پایداری در این خانواده‌ها وجود دارد که آنها را متحد می‌کند.

منی، ترینیداد و ماریبل تصمیم دارند برای آینده فرزندانشان مبارزه کنند.

منی می‌گوید: «ما تا هر وقت که طول بکشد می‌جنگیم. به عنوان یک مادر، باید برای حقوق فرزندم مبارزه کنم و هر کاری را که در توانم است انجام دهم تا آینده بهتری داشته باشد.»