کردهای سوریه بعد از سقوط اسد چه خواهند کرد؟
منبع تصویر، Getty Images
صالح مسلم، یکی از روسای سابق حزب اتحاد دموکراتیک و عضو کنونی شورای ریاست آن، اعلام کرد که این حزب کرد در فضای جدید سیاسی در سوریه، آماده گفتوگو با هیئت تحریر شام است.
مسلم در مصاحبهای تلفنی به بخش ترکی بیبیسی گفت: «هیئت تحریر شام حرفهای بسیار خوبی زده و ما منتظریم که این حرفها را در عمل پیاده کند.»
او افزود اگر این گروه «یک قدم به ما نزدیک شود، ما دو قدم به سمت آنها برخواهیم داشت.»
مسلم از حملات ارتش ملی سوریه (تحت حمایت ترکیه) به یگانهای مدافع خلق در مناطقی مانند منبج انتقاد کرد اما در عین حال تاکید کرد که آماده برقراری ارتباط با آنکارا هستند.
منبع تصویر، Getty Images
ترکیه حزب اتحاد دموکراتیک و شاخه نظامی آن یعنی یگانهای مدافع خلق را شاخهای از حزب کارگران کردستان (پکک) در سوریه میداند و آن را به عنوان «گروه تروریستی» میشناسد.
یگانهای مدافع خلق، ستون اصلی نیروهای دموکراتیک سوریه را تشکیل میدهد.
صالح مسلم در فاصله سالهای ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۵ با مقامهای ترکیه در ارتباط بود و حتی به آنکارا، پایتخت این کشور، سفر کرد.
اما در سال ۲۰۱۸ نام مسلم در فهرست «افراد تحت تعقیب تروریستی» وزارت کشور ترکیه قرار گرفت.
هیئت تحریر شام نیز در ترکیه، مانند بسیاری از کشورهای دیگر، به عنوان یک «گروه تروریستی» شناخته میشود.
در پایان فرآیندی که از سال ۲۰۱۲ آغاز شد و محوریت آن با حزب اتحاد دموکراتیک بود، اداره خودمختار شمال و شرق سوریه شکل گرفت که اکنون بخش عمدهای از مناطق شمال شرق سوریه را تحت کنترل خود دارد.
هیئت تحریر شام نیز که سالها عملا اداره استان ادلب را در دست داشت، در هفته آخر ماه نوامبر در عملیاتی غافلگیرکننده، توانست بسیاری از شهرهای سوریه را تصرف کند و با ورود به دمشق حکومت بشار اسد را سرنگون کند.
«یگانهای مدافع خلق بعد از دریافت پیامی از هیئت تحریر شام از حلب عقبنشینی کردند»
صالح مسلم در توضیح رویکرد حزب اتحاد دموکراتیک در قبال هیئت تحریر شام، به درگیریهای گذشته با این گروه که پیشتر جبهه نصرت نام داشت، اشاره کرد و گفت:
«ما زمانی که آنها جبهه نصرت بودند، در کوبانی، سریکانی (راسالعین) و عفرین با آنها درگیر بودیم. ما یکدیگر را به خوبی میشناسیم. از نظر فنی گفتوگوهایی داشتیم، آنها به ما اجازه عبور میدادند و ما نیز به آنها راه میدادیم. احمد الشرع معروف به جولانی... را از سال ۲۰۱۲ که آنها جبهه نصرت بودند، میشناختیم.»
این مقام حزب اتحاد دموکراتیک افزود که اخیرا مذاکرات سیاسی مستقیمی میان آنها و هیئت تحریر شام صورت نگرفته، اما گفت که در جریان عملیات حلب، این گروه پیامی به یگانهای مدافع خلق ارسال کرده است.
«در مسئله حلب، آنها رفتار مثبتی نشان دادند و پیامی فرستادند مبنی بر این که نمیخواهند به ما حمله کنند. واقعا هم از درگیری فاصله گرفتند. این یک اتفاق مثبت بود و امیدواریم ادامه یابد.»
او همچنین تاکید کرد: «اما تاکنون برای کل سوریه یا راهحلهای سیاسی، گفتوگویی میان ما صورت نگرفته است.»
«هیئت تحریر شام بخشی از سوریه است، ما خواهان همزیستی هستیم»
صالح مسلم هیئت تحریر شام را بخشی از سوریه دانست و گفت: «ما با هر کسی که حاضر به گفتوگو با ما باشد، آماده مذاکره هستیم. درباره هیئت تحریر شام هم، آنها بخشی از سوریه هستند. فارغ از تفکر یا ایدئولوژی آنها، ما خواهان همزیستی در داخل سوریه و در شرایط باثبات هستیم. آنها در مناطق خودشان باشند و ما هم در مناطق خودمان.»
او در پاسخ به سوالی درباره «خط قرمزها» گفت: «بحث بر سر پذیرش موجودیت ماست».
«اگر به زبان، فرهنگ و باورهای ما احترام بگذارند، ما هم به آنها احترام میگذاریم. تاکنون ما با رژیم میجنگیدیم. چرا؟ چون واقعیت کردها را قبول نمیکردند.»
«بعد از آن ما در اینجا یک نظام برای خود ایجاد کردیم، یک نظام خودمختار دموکراتیک. این پروژه میتواند الگویی برای کل سوریه باشد. ما اینجا یک سیستم داریم. دستکم آن را ببینند و مشاهده کنید. اگر ایرادی وجود دارد، میتوانیم اصلاحش کنیم. با هم بنشینیم و اصلاح کنیم. اگر ایراد از آنها است، آنها هم میتوانند خود را اصلاح کنند. دستکم فکر میکنم باید مسیر گفتوگو باز شود.»
«با توجه به سابقه هیئت تحریر شام نگرانیهایی داریم»
صالح مسلم در پاسخ به سوالی درباره نگرانیهای احتمالی درباره هیئت تحریر شام، با توجه به پیشینه این گروه، گفت که آنها الان «حرفهای بسیار خوبی میزنند، درباره برادری و چیزهایی از این قبیل صحبت میکنند. اما وقتی به گذشته نگاه میکنیم، نگرانیهایی داریم. این حرفها باید در عمل ثابت شود.»
منبع تصویر، Getty Images
وقتی از صالح مسلم پرسیدیم که آیا هیئت تحریر شام را، مانند بسیاری از کشورها، «گروه تروریستی» میداند یا نه، پاسخ داد: «در حال حاضر از نظر ما چنین نیست. ما میتوانیم کنار هم زندگی کنیم. اگر واقعا به سوی یک راه حل حرکت کنند، ما آن را میپذیریم. اما اگر بخواهند بگویند 'ما خلافت ایجاد میکنیم، همه باید مسلمان شوند، باید ایزدیها را بکشیم تا به بهشت برویم و…' در آن صورت همچنان تروریست باقی میمانند.»
«هیئت تحریر شام در این مرحله فرصتی به دست آورده است. اگر از این فرصت استفاده کند، اگر نشان دهد که تغییر کرده و در ادعاهای برادری و فراگیری خود صادق باشد، ما هم گام مثبتی برمیداریم. اما اگر چنین نباشد، رودررو خواهیم شد.»
مسلم افزود که «برخی از اعضای داعش در دیرالزور به ما حمله کردهاند و گفتهاند این حملات را به نمایندگی از هیئت تحریر شام انجام میدهند». او تاکید کرد که هیئت تحریر شام باید جلوی چنین اقداماتی را بگیرد.
«همه ما باید سر میز مذاکره بنشینیم»
مسلم درباره نقش مورد نظر حزب اتحاد دموکراتیک در فرآیند انتقال قدرت در سوریه، به عدم دعوت از این حزب برای شرکت مذاکرات ژنو که تحت نظارت سازمان ملل انجام شد، اشاره کرد و آن را «اشتباهی بزرگ» خواند.
او گفت: «همه از قطعنامه ۲۲۵۴ (مصوب شورای امنیت سازمان ملل درباره سوریه) صحبت میکردند. اکنون دوباره بحثهایی در این زمینه مطرح شده است. اما شما نمیتوانید شمال و شرق سوریه را نادیده بگیرید. آنها نمایندگان خود را دارند، اینجا اداره خودمختار وجود دارد، نیروهای مسلح دارند.»
«اگر میخواهید مشکل را حل کنید، باید همه طرفها را دور یک میز جمع کنید. اگر قدرتهای بینالمللی، سازمان ملل، کشورهای دیگر و قدرتهای جهانی واقعا به دنبال راه حل هستند، پس همه ما باید سر یک میز بنشینیم.»
انتقاد از «ارتش ملی سوریه»
صالح مسلم حملات ارتش ملی سوریه به نیروهای مسلح تحت فرمان حزب اتحاد دموکراتیک را مورد انتقاد قرار داد و گفت: «این حملات، از جمله حملاتی که در منبج صورت میگیرد، به چه دلیلی انجام میشود؟ چرا حمله میکنید؟ ما مجبور شدیم ۱۲۰ هزار نفر را به مکانهای دیگر منتقل کنیم و همه آنها از مردم عفرین بودند که آواره شدهاند.»
منبع تصویر، Getty Images
وقتی به مسلم یادآوری کردیم که حزب اتحاد دموکراتیک در گذشته با ارتش آزاد سوریه همکاری داشته و از او پرسیدیم که آیا میتوان میان آنها و این گروهها ارتباطی برای برقراری آتشبس برقرار کرد، او پاسخ داد: «این موضوع به ترکیه بستگی دارد. این حملات تحت هدایت ترکیه انجام میشود.»
مسلم این گروهها را به «دشمنی با کردها» متهم کرد و افزود: «اعضای آنها از این منطقه نیستند.»
«هدف استقلال نداریم»
دولت ترکیه بر این باور است که حزب اتحاد دموکراتیک به دنبال ایجاد یک دولت مستقل در مناطق شمالی سوریه است.
اما صالح مسلم در برخی اظهارات گذشته خود این ادعا را رد کرده و گفته بود چنین هدفی ندارند.
وقتی از او پرسیدیم که آیا با توجه به تحولات جدید سوریه، چنین هدفی در دستور کار قرار گرفته است، او پاسخ داد: «هیچکس به جز ما پروژهای برای ایجاد اتحاد ندارد. ما نقشه راه خود را داریم. تاکنون حتی یک نفر از میان ما نگفته است که میخواهیم چیزی جداگانه ایجاد کنیم. هنوز هم بر سر حرفمان ایستادهایم.»
منبع تصویر، Getty Images
«آماده برقراری ارتباط با ترکیه هستیم»
یکی دیگر از انتقادهای دولت ترکیه به حزب اتحاد دموکراتیک این است که اعضای حزب کارگران کردستان (پکک) که در برخی حملات در داخل ترکیه نقش داشتهاند، از سوریه وارد این کشور شدهاند.
مسلم این ادعا را رد کرد و گفت: «این موضوع صحت ندارد و هرگز هم رخ نخواهد داد. ما هیچگاه چنین کاری نکردهایم و نخواهیم کرد.»
منبع تصویر، Getty Images
وقتی از مسلم صالح پرسیدیم که آیا حزب اتحاد دموکراتیک اخیرا با توجه به بحثهای مربوط به «فرآیند سیاسی جدید»، مستقیما یا به طور غیرمستقیم با ترکیه ارتباطی داشته، او پاسخ داد: «خیر، چون ترکیه نمیخواهد. تا جایی که من اطلاع دارم، تلاشی برای ایجاد کانال ارتباطی نبوده است، اما برخی پیامها از طریق میانجیها به طور غیرمستقیم ارسال شده است. اما جزئیات آن را نمیدانم.»
در پاسخ به این پرسش که آیا برقراری ارتباط با آنکارا ممکن است یا نه، مسلم گفت: «اگر ترکیه بخواهد، ما آمادهایم. اداره خودمختار شمال و شرق سوریه همین را گفته و ما هم میگوییم. اگر اولین گامها برداشته شود و حسن نیت وجود داشته باشد، چرا که نه؟ اگر ترکیه بخواهد و بپذیرد، ما آمادهایم. اگر الهام احمد (مسئول روابط خارجی نیروهای دموکراتیک) به آنکارا برود، خوشحال خواهم شد. او قبلا هم به آنجا رفته بود.»
«انتظار ندارم نیروهای آمریکایی از سوریه خارج شوند»
یکی از مسائل مورد توجه در دوره جدید سوریه، آینده حضور نیروهای آمریکایی در این کشور است، به ویژه با توجه به تغییرات سیاسی در آمریکا و آغاز دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ.
نیروهای دموکراتیک سوریه مهمترین متحد آمریکا در سوریه به شمار میروند.
صالح مسلم در پاسخ به پرسشی درباره آینده این رابطه بر «منافع مشترک» تاکید کرد و گفت: «در جنگ علیه داعش با هم کار کردیم. تاکنون ما صادق بودهایم و آنها نیز همینطور. این رابطه همچنان ادامه دارد.»
«ممکن است نیروهای آمریکایی خارج شوند، اما این به معنای حذف ما نیست. ما پیش از آنها نیز وجود داشتهایم. اما سیاستهای آمریکا بلندمدت است و با تغییر یک رئیس جمهور دگرگون نمیشود. فکر نمیکنم آمریکا از خاورمیانه خارج شود.»
مسلم درباره تداوم همکاری میان حزب او و آمریکا در این شرایط گفت: «این موضوع به منافع آنها بستگی دارد. آنها برای منافع خودشان این کار را میکنند، نه به خاطر ما. اما منافع آنها در نهایت به نفع ما نیز هست.»
