تعرفههای ترامپ علیه برزیل؛ آیا جنگ تجاری در راه است؟
منبع تصویر، Getty Images
- نویسنده, جراردو لیساردی
- شغل, بیبیسی موندو
دو اقتصاد بزرگ قاره آمریکا، ایالات متحده و برزیل، ظاهرا در مسیر یک جنگ تجاری قرار گرفتهاند که حل و فصل آن دشوار خواهد بود.
این رویارویی روز چهارشنبه شکل گرفت، زمانی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا اعلام کرد که از اول اوت تعرفهای ۵۰ درصدی بر واردات از برزیل اعمال خواهد کرد.
این اعلامیه سنگینتر از اعلامیههای مشابه ترامپ علیه کشورهای دیگر بود.
موضوع فقط این نیست که نرخ تعرفهای که او به برزیل اطلاع داده، بالاتر از تعرفههایی است که اخیرا برای چندین کشور از جمله ژاپن، کره جنوبی و آفریقای جنوبی اعلام کرده بود.
ترامپ در نامهای سرگشاده به لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا رئیسجمهور برزیل افزون بر مطالبات صرفا تجاری، خواستههای سیاسی و ساختاری نیز مطرح کرده که احتمال تحقق آنها اندک است.
برای نمونه، او استدلال کرد که محاکمه متحدش، ژائیر بولسونارو، رئیسجمهور پیشین برزیل (که از سال ۲۰۱۹ تا سال ۲۰۲۳ در قدرت بود) به اتهام تلاش برای کودتا، پاپوش دوزی است که باید فورا پایان یابد.
لولا همان روز در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس پاسخ داد: «برزیل کشوری مستقل با نهادهای مستقل است و اجازه نخواهد داد تحت کنترل هیچکس قرار گیرد.»
او همچنین اعلام کرد که در پاسخ به هرگونه افزایش یکجانبه تعرفهها، به قانون مقابله به مثل متوسل خواهد شد که به دولت برزیل اجازه میدهد اقدامات تلافیجویانه موقتی انجام دهد.
پس، آیا برخورد اجتنابناپذیر غولهای آمریکایی در راه است؟
مونیکا د بول، پژوهشگر ارشد موسسه پترسون برای اقتصاد بینالملل در واشنگتن، به بیبیسی موندو میگوید: «در حال حاضر بدون تردید تنشها بهوضوح افزایش یافته است.»
با این حال، او و سایر کارشناسان معتقدند هنوز جایی برای مذاکره وجود دارد.
«شرمساری بینالمللی»
دونالد ترامپ پیشتر در روزهای دوشنبه و سهشنبه در پلتفرم خود به نام تروث سوشال از بولسونارو رئیسجمهور پیشین برزیل دفاع کرده و گفته بود که تنها داوری درباره متحدش باید از طریق «صندوق رای» باشد.
منبع تصویر، Getty Images
ژائیر بولسونارو به دلیل سوءاستفاده از قدرت سیاسی، پس از زیر سوال بردن صحت نظام انتخاباتی برزیل در دوره ریاستجمهوریاش، تا سال ۲۰۳۰ از شرکت در انتخابات محروم شده است.
این بدان معناست که او از رقابت در انتخابات ریاستجمهوری سال آینده کنار گذاشته شده است.
او همچنین در دیوان عالی فدرال برزیل با محاکمهای به اتهام طرح کودتا در انتخابات ۲۰۲۲ مواجه است. انتخاباتی که در آن به لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا باخت. او در صورت محکومیت، ممکن است با حکم حبس مواجه شود.
بولسونارو پیشتر گفته بود که انتظار حمایت از ترامپ را دارد. کسی که خود نیز متهم شد که پس از شکست در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۰ قصد داشت در قدرت بماند.
ترامپ در نامهاش به لولا نوشت: «نحوه برخورد برزیل با بولسونارو رئیسجمهور پیشین، که در دوره ریاستجمهوریاش در جهان -از جمله ایالات متحده- بهطور گستردهای محترم شمرده میشد، یک شرمساری بینالمللی است.»
او همچنین به دستورات دیوان عالی برزیل مبنی بر غیرفعالسازی حسابهای رسانههای اجتماعی که تهدیدی برای دموکراسی تلقی میشوند، اعتراض کرد.
لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا رئیسجمهور برزیل در پاسخ خود تصریح کرد: «روند قضایی علیه کسانی که کودتا را برنامهریزی کردهاند، منحصرا در صلاحیت دادگستری برزیل است.»
منبع تصویر، Getty Images
او در خصوص پلتفرمهای دیجیتال، گفت: «جامعه برزیل محتوای نفرتپراکن، نژادپرستانه، شامل پورنوگرافی کودکان، کلاهبرداری، فریب و گفتمان ناقض حقوق بشر و آزادی دموکراتیک را رد میکند.»
لولا اطلاعاتی را که ترامپ درباره کسری تجاری آمریکا با برزیل منتشر کرده بود، «نادرست» خواند و یادآور شد که طی ۱۵ سال گذشته، آمریکا در تجارت دو جانبه با برزیل ۴۱۰ میلیارد دلار مازاد تجاری داشته است.
«وضعیت بسیار حساس»
از زمانی که ترامپ امسال به کاخ سفید بازگشته، نشان داده که ممکن است در آخرین لحظه از حملات تعرفهای خود به کشورهای دیگر عقبنشینی کند.
اما ترکیب ادعاهایی که ترامپ برای توجیه اعمال تعرفه ۵۰ درصدی علیه برزیل مطرح کرد، بسیاری را به این پرسش واداشت که هدف واقعی او چیست.
برخی تحلیلگران این احتمال را مطرح میکنند که ترامپ قصد داشته پیامی به برزیل بدهد که چند روز پیش میزبان اجلاس بریکس بود. گروهی از کشورهای نوظهور شامل روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی که ترامپ آنها را ضد آمریکایی میخواند.
مونیکا د بول، پژوهشگر ارشد موسسه پترسون برای اقتصاد بینالملل در واشنگتن اینگونه استدلال میکند: «از آنجا که این مطالبات (از سوی ترامپ) به شکل فعلی غیرقابل مذاکرهاند و برزیل هرگز آنها را نخواهد پذیرفت، باید هدف دیگری مدنظر رئیسجمهور آمریکا باشد.»
او هشدار میدهد که ایالات متحده و برزیل در زنجیرههای پیچیدهای مانند تولید گوشت روابط تجاری دارند و یک رویارویی دوجانبه میتواند رهبران تجاری را که معمولا از ترامپ و بولسونارو حمایت میکنند، علیه آنها بشوراند.
د بول میگوید: «اگر دونالد ترامپ به این روند ادامه دهد، به لولا کمک خواهد کرد.»
منبع تصویر، Getty Images
رویارویی با ترامپ همچنین میتواند حامیان رئیسجمهور برزیل را در زمانی که محبوبیت او رو به کاهش است، بسیج کند.
در انتخابات ماه آوریل کانادا، تهدیدهای تعرفهای ترامپ به ضرر یک نامزد محافظهکار تمام شد که به او نزدیک دیده میشد و به طور غیر منتظرهای به نفع مارک کارنی، نخستوزیر چپ میانه تمام شد.
اما واکنش منفی بازار به احتمال افزایش تعرفهها میتواند اقتصاد برزیل را دچار مشکل کند و برای لولا دردسرهای تازهای به همراه بیاورد.
روبنس باربوسا، سفیر پیشین برزیل در واشنگتن، میگوید که ترامپ به «دلایل سیاسی» تصمیم گرفته تعرفهها علیه کشورش را افزایش دهد.
باربوسا به بیبیسی موندو میگوید: «این تصمیم تا حدی به این دلیل گرفته شده که دولت برزیل پس از انتخابات ایالات متحده هیچ کانال ارتباطی با کاخ سفید یا وزارت خارجه آمریکا برقرار نکرد.»
در مقابل، ژائیر بولسونارو رئیسجمهوری سابق و اطرافیانش مدتهاست که با ترامپ روابط نزدیکی داشتهاند.
ایالات متحده در حال حاضر سفیر در برزیل ندارد و گابریل اسکوبار، دیپلمات ارشد ایالات متحده آمریکا در برزیل، روز چهارشنبه به وزارت خارجه برزیل احضار شد، جایی که نامه ترامپ به لولا به عنوان نامهای غیرقابل قبول بازگردانده شد.
فقدان تفاهم میان دو دولت میتواند مانعی برای حل و فصل این اختلاف کنونی باشد، هرچند به گفته باربوسا «باید نوعی مذاکره در نظر گرفته شود.»
او تاکید میکند: «این یک وضعیت بسیار حساس است.»
