آیا مهاجران افغان مقیم ایران از خدمات بانکی محروم شده‌ا‌ند؟

سالهاست مهاجران افغان در ایران برای خدمات بانکی با مشکل مواجهند. اخیرا، سقف برداشت ۵۰۰ هزار تومانی برای آنها تعیین شده، و ارایه خدمات بانکی به آنها مشکل شده است.

قصه تکراری مشکلات افغان‌ها در ایران، این بار نداشتن کارت بانکی و موقتی بودن حساب‌های بانکی آنان را با مشکلات جدی روبرو کرده است.

علی صالح‌آبادی، رئیس کل بانک مرکزی ایران گفته است که «هم وزارت کشور و هم وزارت اطلاعات و دستگاه متولی امر در حال ساماندهی اتباع هستند. اتباع باید کد مشخصی را دریافت کنند برای فعالیت‌ها و ورود و خروج».

او افزوده که این موضوع «درحال ساماندهی است. کارت کسی از کار نیفتاده. هیچ کارتی هیچ محدودیتی ندارد، اتباع مثل هر ایرانی کارتشان از هر کارت تا ۵۰ میلیون تومان و هر فرد تا ۱۰۰ میلیون تومان می‌توانند مثل ایرانی‌ها کارشان را انجام بدهند. هیچ محدودیتی وجود ندارد.»

اما تجربه مخاطبان بی‌بی‌سی فارسی غیر از این است. حتی کسانی که ده‌ها سال مقیم در ایران هستند می‌گویند که خدمات بانکی به آنها قطع شده است.

یک مهاجر افغان مقیم ایران گفت: «سی ساله در ایرانم. متولد ایرانم و ساکن ایرانم. جمهوری اسلامی به جای اینکه بعد از سی سال تابعیت به افغانها بدهد، حساب‌های بانکی را کلا بسته. بانک تجارت، سپه، ملی و ملت، همه (حساب‌ها) بسته‌اند.»

او افزود که برای یک انتقال ساده بانکی «باید به شعبه بانک بروی و فرم پر کنی تا بتوانی (انتقال) کارت به کارت کنی.» به گفته او، خدمات بانکی اینترنتی برای افغانها در ایران نیز «قطع» شده است.

او می‌گوید به عنوان مثال سقف محدویت ۵۰۰ هزار تومانی در انتقال پول برای آنها باعث شده که اگر بخواهند ۱۰۰ میلیون تومان رهن خانه خود را پرداخت کنند، «باید ۲۰۰ بار» انتقال صورت بگیرد که عملا دشوار و ناممکن است.

 او گفت که در این صورت «اصلا هیچ کار نمی‌شود کرد. فقط باید بمیری.»

مقام‌های ایرانی بارها گفته‌اند که اگر مهاجران افغان کارت (اقامتی) آمایش داشته باشند می‌توانند کارت بانکی بگیرند.

میرویس، مهاجر افغان اما تجربه متفاوتی دارد، او گفت: «از دو نسل پیش، ... خانواده بیش از ۴۰ سال است که در زندگی می‌کنند. شناسنامه ندارد، و به هر بانکی که می‌رود خدمات بانکی نمی‌دهند، حساب باز نمی‌کنند. کارت عابربانک هم نمی‌دهند.»

این مهاجر می‌گوید: من ۲۲ سالم است، کارت آمایش هم دارم. هر بانکی که می‌روم حتی (کارت) عابر بانک هم نمی‌دهند.»

میرویس می‌گوید: «صدای مرا به سازمان‌های حقوق بشری برسانید.»

وزیر کشور ایران اخیرا گفته ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار افغان در سرشماری این وزارتخانه ثبت‌نام کرده‌اند.

به گفته او، مهاجرانی که اطلاعاتشان را در سامانه مربوط به مهاجران ثبت کنند از خدمات بانکی و بیمه برخوردار خواهند شد. اما تجربه سالهای اخیر نشان داده به‌رغم همه این وعده‌ها، مشکلات مهاجران افغان حل نشده است.

در ویدیویی دیگری که یک مهاجر افغان برای بی‌بی‌سی فرستاده است که عملا از مشکلاتی که برای انتقال پول دارد، شکایت می‌‎کند.

او در ویدیو می‌گوید که به بانک ملت آمده است تا انتقال پول ساتنا (یک سامانه بانکی، جهت انتقال وجه، در مبالغ بالا و به دفعات کم) را انجام بدهد ولی چون بانک مرکزی حسابهای اتباع را مسدود کرده نمی‌تواند بیشتر از ۱۰ میلیون تومان انتقال وجه انجام بدهد.

این مهاجر افغان می‌پرسد: «الان تکلیف ما چیه؟ باید چه کار کنیم؟ یک ماه باید هر روز بیایم ۱۰ تومان ۱۰ تومان انتقال وجه انجام بدیم؟»

در بعضی موارد هم گزارش‌هایی از غیرفعال شدن کارتهای بانکی مهاجران افغان منتشر شده است. این روزها که اسکناس نقش زیادی در معاملات روزانه ندارد، افغان‌های ساکن ایران مجبورند بسته‌های بزرگ اسکناس با خود حمل کنند.

جابر، مهاجر افغان مقیم ایران گفته است که «سالهاست که ما رنج بی‌کارت بانکی را می‌کشیم. متاسفانه مسئولان ایران هیچ توجهی به ما نمی‌کنند. حتی در کوچه و خیابان دزدها پول را از جیب ما می‌زنند به دلیل اینکه کارت نداریم.»

در همین حال، به گزارش تسنیم، افشار دارابی، سخنگوی وزارت کشور در یک گفتگوی تلویزیونی با تأیید ادامه محدودیت‌های بانکی برای اتباع (مهاجران افغان مقیم ایران) گفت: وزارت کشور به محض اطلاع از این اتفاق، موضوع را مجدانه پیگیری کرد.

به گفته او، در همین هفته طی نامه‌ای رسمی به بانک مرکزی خواستار رفع مشکل به وجود آمده، شده و تا زمانی که این مشکل برطرف نشود، موضوع را پیگیری خواهد کرد.

دارابی در ادامه ابراز امیدواری کرد محدودیت‌های بانکی ایجاد شده برای اتباع خارجی هر چه سریع‌تر با تدبیر مسئولان بانک مرکزی بر طرف شود.

سخنگوی وزارت کشور درباره دلیل ایجاد این مشکل گفت: «(این مشکل) بر اساس تصمیماتی بوده که در بانک مرکزی عزیزان گرفتند و امیدواریم که هرچه زودتر این مشکل بر طرف شود.»