پاکستان گذرگاه تورخم را مجددا به روی پناهجویان افغان باز کرد

تورخم

منبع تصویر، AFP via Getty Images

سه هفته پس از درگیری‌های خونبار پاکستان و افغانستان، شلوغ‌ترین گذرگاه مرزی بین دو کشور بر روی پناهجویان بازگشایی شده است.

گذرگاه تورخم، بین پیشاور و جلال آباد، اکنون برای خانواده‌های پناهجوی افغان، که پاکستان آنها را به دلیل ثبت نشدن نامشان اخراج می‌کرد، هم‌‎اکنون قابل عبور است.

مقام‌های هر دو طرف گفته‌اند که سایر رفت‌وآمدهای مرزی، از جمله مسیرهای تجاری که روزانه صدها کامیون در آنها تردد می‌کنند، همچنان در حال تعلیق باقی مانده است.

هزاران نفر هفته‌هاست که در جاده‌ها گیر‌افتاده‌اند و سرمای شب، کمبود غذا و آب را تحمل می‌کنند.

ویدئویی که حکومت طالبان منتشر کرده‌ است، نشان می‌دهد که مقام‌های افغان در دروازه گذرگاه تورخم ‌با گل از کسانی که برمی‌گردند استقبال می‌کنند.

تجارت و سفر فرامرزی افرادی که پناهجو نیستند، از راه تورخم همچنان محدود است.

خشونت‌های مرزی زمانی آغاز شد که پاکستان، افغانستان را به پناه دادن به شبه‌نظامیان پاکستانی متهم کرد؛ این درگیری به آتش‌بسی دو هفته‌ای انجامید و دو کشور قرار است مذاکرات صلح خود را در استانبول در ترکیه ادامه دهند.

این مرز در ۱۲ اکتبر(۲۱ مهر) پس از درگیری‌های دو کشور بسته شد و بازگشایی امروز پس از پیشرفت‌های اخیر در مذاکرات صورت گرفته است.

توافق آتش‌بس با میانجیگری ترکیه و قطر طی تقریبا یک هفته به دست آمد و برای کاهش تنش‌ها و جلوگیری از درگیری‌های گسترده‌تر برقرار شد.

روز جمعه، احمد شکیب، سفیر افغانستان در پاکستان، در شبکه اجتماعی ایکس به وضعیت اسفناک عده زیادی از پناه‌جویان افغان پرداخت که به علت قرنطینه سرگردان شده‌اند، پرداخت.

در پاسخ، طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان، از او انتقاد کرد و گفت که او با مطرح کردن موضوع در رسانه‌های اجتماعی به جای برقراری ارتباط از طریق مجاری رسمی دیپلماتیک، هنجارهای دیپلماتیک را نقض کرده است.

مقام‌ها می‌گویند که آتش‌بس برقرار است و هیچ تبادل آتش جدیدی گزارش نشده است.

پاکستان و حکومت طالبان ۲۳ مهرماه اعلام کردند که بر سر آتش‌بسی «موقت» به توافق رسیده‌اند.

طالبان افغانستان اعلام کرد که بیش از ۱۲ غیرنظامی در پی حملات ارتش پاکستان در منطقه اسپین بولدک قندهار کشته و ۱۰۰ نفر زخمی شدند. در حملات نیروهای طالبان به منطقه چمن در پاکستان هم چهار غیرنظامی زخمی شدند.

از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، بارها در مناطق مرزی افغانستان و پاکستان درگیری شده است اما نقض حریم هوایی در عمق خاک افغانستان، سطح دیگری از تنش تلقی می‌شود.

از زمان خروج نیروهای تحت رهبری آمریکا از افغانستان در سال ۲۰۲۱ و بازگشت طالبان به قدرت، فعالیت‌های شبه‌نظامی در ایالت خیبر پختونخوا در شمال غرب پاکستان بیشتر شده است.

بیشتر حملات را تحریک طالبان پاکستان انجام می‌دهد که عملیاتش علیه نیروهای امنیتی پاکستان امسال شدت یافته و به مرگبارترین سال در بیش از یک دهه تبدیل شده است.

تحریک طالبان پاکستان گروهی جدا اما بسیار مرتبط با طالبان افغانستان است.

اسلام‌آباد می‌گوید آنها با آزادی کامل از خاک افغانستان فعالیت می‌کنند. حکومت طالبان این را تکذیب و متقابلا پاکستان را متهم می‌کند که به داعش اجازه می‌دهد از خاک پاکستان علیه طالبان فعالیت کند.

طبق گزارش امسال سازمان ملل متحد، تحریک طالبان پاکستان «حمایت لجستیکی و عملیاتی قابل توجهی از مقامات مستقر»، یعنی حکومت طالبان در کابل، دریافت می‌کند.