سرکوب اعتراضات؛ ایران می‌گوید با کمیته حقیقت‌یاب سازمان ملل همکاری نخواهد کرد

جمهوری اسلامی ایران می گوید با کمیته حقیقت یاب سازمان ملل متحد که از سوی شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد تصویب شده، همکاری نخواهد کرد. این کمیته ماموریت دارد موارد نقض حقوق بشر از سوی مقام ها و ماموران حکومت ایران را در سرکوب اعتراضاتی که از شهریور ۱۴۰۱ آغاز شده، بررسی و جمع آوری کند.

ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، با انتقاد از تشکیل کمیته حقیقت یاب درباره ایران آن را «استفاده عجولانه از ساز و کارهای حقوق بشری» خوانده و گفته «جمهوری اسلامی ایران هیچ گونه همکاری با کمیته سیاسی تحت عنوان کمیته حقیقت یاب نخواهد داشت».

او از دولت آلمان که یکی از بانیان اصلی تشکیل کمیته حقیقت یاب است، انتقاد کرده است.

آقای کنعانی گفته «اینکه دولت‌های غربی مشخصا دولت آمریکا و برخی از دولت‌های همسو با آن در تهییج به اغتشاشات در داخل ایران نقش داشتند، هیچ تردیدی نیست».

ایران معترضان را «اغتشاشگر» می خواند و شروع و ادامه اعتراضات را که وارد یازدهمین هفته خود شده، به دولت‌های خارجی نسبت می دهد. قوه قضائیه ایران برای شماری از معترضان بازداشت شده حکم اعدام صادر کرده است.

شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد هفته گذشته با اشاره به «صدها کشته» در جریان سرکوب اعتراضات مسالمت آمیز شهروندان ایرانی و برخورد خشونت آمیز و مرگبار ماموران جمهوری اسلامی، رای به تاسیس کمیته حقیقت یاب داد که در هفته‌های آینده تشکیل می شود.

در صورتی که جمهوری اسلامی به ماموران این کمیته اجازه ورود به ایران ندهد یا از همکاری با آنها خودداری کند، فعالیت این کمیته متوقف نمی شود.

اعضای این کمیته با بررسی اسناد و مدارکی که اکنون در دست است، ماموریت خود را در مکتوب کردن موارد نقض حقوق بشر در جریان سرکوب معترضان انجام خواهند داد و موارد ارتکاب احتمالی جنایات کیفری را ثبت خواهند کرد.

این نخستین بار در تاریخ شورای حقوق بشر سازمان ملل است که این نهاد، نشستی ویژه درباره وضعیت حقوق بشر در ایران برگزار کرد.

در قطعنامه تصویب شده، از ایران درخواست شده است که با ناظران و کارشناسان مستقل سازمان ملل همکاری کند و زمینه دسترسی آنها را به گزارش‌ها، اشخاص واماکن مورد نیاز فراهم کند.

شورای حقوق بشر پیش از این گزارشگر ویژه در امور ایران منصوب کرده بود که سالی سه بار این شورا را از وضعیت جاری در ایران مطلع کند.

ایران با گزارشگر ویژه هم همکاری نداشته و اجازه حضور وی در ایران را نداده است.

کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر وضعیت جاری در ایران را «وخیم» خوانده است.

در تصاویری که در شبکه های اجتماعی بخشی از شیوه سرکوب معترضان توسط جمهوری اسلامی را بازتاب می دهد، ماموران در شهرهای مختلف و در زمان های متفاوت، به سوی معترضان به طور مستقیم شلیک می کنند. در یکی از تصاویر ماموران تک تیرانداز در بالای ساختمان مرتفعی معترضان را هدف قرار می دادند.

سازمان‌های مدافع حقوق بشر می‌گویند که جمهوری اسلامی به شکل گسترده در ۱۰ هفته گذشته به کشتار معترضان غیرمسلح دست زده است و دهها هزار نفر را دستگیر کرده است. ما نمایندگان جمهوری اسلامی در شورای حقوق بشر سازمان ملل، این گزارش‌ها را رد کرد و در عوض گفت که کشورهایی مانند آمریکا، فرانسه، بریتانیا و آلمان، «صلاحیت اخلاقی» حسابرسی از کشورهای دیگر را در ارتباط با نقض حقوق بشر ندارند.

اعتراضات در ایران یازده هفته پیش در اعتراض به مرگ مهسا امینی شهروند ۲۲ ساله در زمان بازداشت توسط گشت ارشاد، آغاز شد.

آیت الله علی خامنه ای اعتراضات را «شرارت» خوانده و در تازه ترین سخنرانی خود که درجمع شماری از نیروهای شبه نظامی بسبج داشته، از آنها خواسته روحیه خود را حفظ کنند و به ماموریت خود ادامه دهند.