بازگشت تحریمهای بینالمللی؛ ایران به نحوه اطلاع رسانی سازمان ملل اعتراض کرد
منبع تصویر، EPA
در پی بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه ایران، این کشور به نحوه اطلاع رسانی دبیرخانه سازمان ملل به کشورهای عضو اعتراض کرده است.
امیرسعید ایروانی، نماینده دائم ایران در سازمان ملل به دبیرکل سازمان ملل و رئیس شورای امنیت نامه نوشته و در این باره اعتراض کرده است.
آقای ایروانی در نامه خود نوشته است: «علیرغم وجود اختلافات آشکار و اساسی میان اعضای شورای امنیت و در حالیکه در نشست شورای امنیت مورخ ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۵ اجماعی حاصل نشد، دبیرخانه عملا جانب سه کشور اروپایی و ایالات متحده را گرفته است.»
او این اقدام را «نقض جدی ماده ۱۰۰ منشور ملل متحد» خوانده است.
آقای ایروانی در نامه خود نوشته است: «قطعنامه ۲۲۳۱ هیچگونه اختیاری به دبیرکل یا دبیرخانه برای تعیین، اعلام یا اطلاعرسانی به دولتهای عضو درباره بهاصطلاح اعمال مجدد قطعنامههای خاتمهیافته اعطا نمیکند.»
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران هم در اظهارات مشابه با سایر مقامهای ارشد ایرانی، خواستار باطل شدن بازگشت تحریمهای سازمان ملل شده است.
اظهارنظرهای اخیر در حالیست که اتحادیه اروپا اعلام کرده است که فورا تحریمهایش را اعمال میکند هرچند تاکید کرد که راه دیپلماسی هنوز باز است.
ایران اعمال مجدد این تحریمها را «غیرقابل توجیه» خواند و هشدار داده است که «پاسخ مقتضی و قاطع» خواهد داد. مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران گفت که کشور برای هر شرایطی آماده است.
این تحریمها که شامل ممنوعیت معاملات مرتبط با فعالیتهای هستهای و موشکی ایران است، در پی فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگشت خودکار تحریمها براساس توافق هستهای سال ۲۰۱۵ به اجرا درآمده است.
مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران در جلسه هیئت دولت گفت که «هرگز به مذاکرهای که ما را درگیر مسائل و مشکلات جدید کند، تن نخواهیم داد.»
او همچنین گفت که «کشور آماده مقابله با هر شرایطی است.»
از زمان آغاز روند فعالسازی مکانیسم ماشه برای بازگشت تحریمهای سازمان ملل، نگرانیهای عمومی در ایران در مورد پیامدهای اقتصادی تحریمها رو به افزایش بوده است و از روز جمعه که شورای امنیت با تعلیق این تحریمها مخالفت کرد، نرخ ارز در بازار آزاد ایران جهش داشته است و همچنان بالای ۱۱۰ هزار تومان است.
برغم بازگشت تحریمها، رهبران غربی تأکید کردند که راههای گفتگو همچنان باز است.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفت که اتحادیه اروپا هم تحریمهای تعلیق شده خود را بدون تاخیر به اجرا خواهد گذاشت. اما او درعین حال گفت که این به معنای پایان دیپلماسی با ایران نیست.
خانم کالاس افزود: «رسیدن به یک راهحل بادوام در مورد مسئله هستهای ایران فقط از طریق مذاکره ممکن است.»
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، هم پیشتر گفته بود که «دیپلماسی همچنان یک گزینه است» و «توافق، بهترین نتیجه ممکن را برای مردم ایران و جهان خواهد داشت.»
ایوت کوپر، وزیر خارجه بریتانیا، در پستی در شبکه ایکس، از اعمال مجدد تحریمهای سازمان ملل دفاع کرد و گفت: «ایران نه تضمینی در مورد برنامه هستهایش ارائه کرد، نه وارد مذاکره شد. به همین دلیل ما مکانیسم ماشه را فعال کردیم.»
با این حال خانم کوپر گفت که بازگشت تحریمهای سازمان ملل پایان دیپلماسی نیست و «کشورهای ما به پیگیری مسیرهای دیپلماتیک و مذاکره ادامه خواهند داد.»
وزرای خارجه بریتانیا، فرانسه و آلمان در بیانیهای مشترک اعلام کردند که به دنبال «راهحل دیپلماتیک جدیدی برای اطمینان از اینکه ایران هرگز به سلاح هستهای دست نیابد»، خواهند بود.
منبع تصویر، Reuters
تحریمهای اتحادیه اروپا علیه ایران چه مواردی را شامل میشود؟
- نفت، فرآوردههای نفتی و پتروشیمی: اتحادیه اروپا پیش از برجام، واردات و خرید یا حمل نفت خام و فرآوردههای نفتی و محصولات پتروشیمی ایران را ممنوع کرده بود. بازگشت تحریمها به معنای از سرگیری این ممنوعیتهاست.
- سرمایهگذاری و فروش تجهیزات یا فناوری کلیدی در نفت، گاز و پتروشیمی: اتحادیه اروپا سرمایهگذاری مستقیم در صنایع انرژی ایران را هم ممنوع کرده بود. بازگشت تحریمها، ایران را از دسترسی به بسیاری از فناوریهای حیاتی در توسعه میدانهای گازی و پالایشگاههای جدید محروم خواهد کرد.
- طلا، فلزات گرانبها و الماس: با برقرار شدن تحریمهای جدید، هرگونه معامله طلا، نقره، پلاتین یا الماس با دولت ایران، بانک مرکزی و نهادهای وابسته ممنوع خواهد شد. همچنین تحویل اسکناسهای تازه چاپ شده و سکههای تازه ضرب شده به بانک مرکزی ایران ممنوع میشود.
- انتقال وجه و خدمات مالی: اتحادیه اروپا برای کنترل تراکنشهای مالی با ایران سیستم مبتنی بر سقف مبلغ طراحی کرده بود. این نظام عملا بانکهای اروپایی را مجبور میکرد که هر معاملهای با طرفهای ایرانی را بهطور دقیق بررسی و مستندسازی کنند؛ این باعث شد که بسیاری از بانکها اساسا حاضر به کار با ایران نباشند.یکی از مهمترین محدودیتها در این حوزه قطع شدن احتمالی خدمات پیامرسانی مالی تخصصی برای بانکها و نهادهای فهرستشده ایرانی خواهد بود. این همان سازوکاری بود که پیش از توافق هستهای با ایران، به قطع دسترسی برخی بانکهای ایرانی به سامانه «سوئیفت» منجر شد.
- حملونقل، کشتیرانی و هواپیمایی: پیش از برجام، خطوط کشتیرانی و هوایی ایران، به ویژه شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی و شرکتهای وابسته، با مسدود شدن داراییها و ممنوعیت ارائه خدمات روبهرو بودند که احتمالا دوباره بازخواهند گشت.
