آندریاس برمه؛ مدافعی «دو پا» در کلاس جهانی که با یک پنالتی ابدی شد

فوتبال آلمان یک قهرمان جهان را از دست داد. آندریاس برمه در ۶۳ سالگی درگذشت. سوزانه شفر، شریک زندگی برمه، سه‌شنبه صبح در اطلاعیه‌ای گفت: «با اندوه عمیق از طرف خانواده اعلام می کنم که شریک زندگی‌ام آندریاس برمه امشب به طور ناگهانی و غیرمنتظره در نتیجه ایست قلبی درگذشت.»

به گزارش روزنامه «بیلد»، برمه عصر دوشنبه پس از تماس با اورژانس در ساعت ۲۳:۳۰ در کلینیکی نزدیک آپارتمانش در مونیخ بستری شد. در راه بیمارستان، تلاش‌هایی برای احیای او انجام شد، اما برای کمک و بازگرداندن او دیگر دیر شده بود. آخرین باری که برمه در انظار عمومی دیده شده بود، در مراسم خاکسپاری فرانس بکن‌باوئر بود. ۴۴ روز بعد او به مربی و دوست سابقش پیوست.

آندریاس برمه با ضربه پنالتی در دقیقه ۸۵ دیدار نهایی جام جهانی ۱۹۹۰ ایتالیا مقابل آرژانتین که آلمان را با پیروزی یک بر صفر برای سومین بار قهرمان جام جهانی کرد، جاودانه شد. در واقع او در هشتم ژوییه ۱۹۹۰ در ورزشگاه المپیک رم گلی زد که از هر لحاظ بزرگ بود. آن ضربه در آن موقعیت حساس از لحاظ تمرکز و دقت یک شاهکار بود.

آن صحنه تاریخی در شب رم برای همیشه در خاطره‌ها مانده است. رودررو با سرخیو گوی‌کوچه‌آ، دروازه‌بان آرژانتین، که معروف بود هر پنالتی‌ای را می‌گیرد و آرژانتین را یک تنه با مهار چند پنالتی به فینال برده بود.

شش قدم پشت توپ، با نگاهی متمرکز و خیره به توپ، یک شوت نه چندان محکم با پای راست، اما دقیق و با زاویه‌ای مهارنشدنی به به سمت دروازه در سمت چپ پایین تیرک. آن چند ثانیه در آن یکشنبه تابستانی کافی بود تا «اندی» برمه قهرمانی ابدی شود. برای همین روزنامه فرانکفورتر آلگماینه عکس او را به هنگام زدن آن پنالتی روز سه‌شنبه با تیتر «فراموش‌نشدنی» روی جلد برد.

مانند هر اتفاق تاریخی دیگری، پشت این هم رویداد هم یک داستان است که بارها تعریف شده است. این که اصلا چرا با وجود لوتار ماتئوس که در آن مسابقات بهترین بازی‌های عمرش را انجام می‌داد، برمه آن پنالتی را در فینال زد.

از قرار معلوم ماتئوس مجبور شده بود کفش‌هایش را عوض کند چون یکی از استوک‌هاش شکسته بود. و وقتی داور در دقیقه ۸۵ به نفع آلمان غربی پنالتی می‌‌گیرد رو به برمه می‌گوید: «تو بزن، من کفش‌هام نوئه!» آن چه بعد آن اتفاق افتاد به تاریخ پیوست. آلمان برای سومین بار قهرمان جام جهانی شد و رم در سال اتحاد دو آلمان در دریای مشکی و قرمز و زرد فرو رفت.

او ۳۰ سال پس از آن روز در گفت‌وگو با نشریه «کیکر» گفت که همچنان «هر روز و همه جا هر کس، حتی غریبه‌ترین آدم‌ها» هر جا او را می‌ببینند به این پنالتی اشاره می‌کنند.

آوازه و محبوبیت برمه فراتر از مرزهای آلمان می‌رفت. به ویژه در ایتالیا و میلان. اینتر میلان باشگاه سابق برمه، در بازی سه‌شنبه شب مقابل اتلتیکو مادرید در لیگ قهرمانان اروپا یاد او را با بازوبند سیاه و یک دقیقه سکوت و تصویرش در نمایشگر استادیوم زنده کرد.

والتر زنگا، دروازه‌بان اسبق تیم ملی ایتالیا و هم‌بازی او در اینتر در صفحه اینستاگرامش نوشت: «تو خیلی زود رفتی. اما می‌دانم که از آن بالا محافظ مایی و مثل همیشه آنجا می‌ایستی و پنالتی‌ها را می‌زنی، یکی با راست یکی با چپ.»

دو پا در کلاس جهانی

قهرمانی در جام جهانی ۱۹۹۰ نقطه اوج دوران حرفه‌ای آندریاس برمه بود که از هامبورگ آغاز شده بود. او فوتبال در تیم جوانان «بارمبک-اولن‌هورست» آغاز کرد. پدرش که خودش هم یک بازیکن فوتبال بود، از همان ابتدا از پسرش حمایت کرد و توجه زیادی به این داشت که آندریاس از همان اول با هر دو پا پاس بدهد و شوت بزند.

به لطف تکنیک فوق‌العاده‌اش خیلی زود پیشرفت کرد و در ابتدا در تیم اف‌ث زاربروکن موفق بود و سپس در کایزرسلاترن در بوندس‌لیگا جا افتاد. در سال ۱۹۸۶ به عنوان دومین انتقال گران تاریخ فوتبال آلمان تا آن زمان لقب گرفت و با مبلغ دو میلیون مارک از کایزرسلاترن به بایرن مونیخ پیوست.

ویژگی قابل توجه برمه از همان آغاز این بود که در پست‌های متفاوتی می‌توانست بازی کند. هم در دفاع چپ، هم در دفاع راست و هم در خط میانی. هم چپ‌‍پا بود هم راست‌پا، به گونه‌ای که نمی‌شد گفت کدام پا، پای اصلی‌اش است.

از پای چپ‌ بیشتر برای ضربات کاشته استفاده می‌کرد، چون با پای چپ‌اش تیزتر ضربه می‌زد. در دیدار نهایی جام جهانی ۱۹۹۰ اما از پای راستش استفاده کرد چون دقیق‌تر بود. اما از سوی دیگر این نتیجه‌گیری که او پنالتی‌ها را با پای راست می‌زد اشتباه است، چون در در جام جهانی ۱۹۸۶ در ضربات پنالتی مقابل مکزیک با پای چپ پنالتی زد.

هیچ گاه معلوم نشد که آیا آندریاس برمه پیش از هر ضربه با حساب و کتاب خاصی تصمیم می‌گیرد که با کدام پا ضربه بزند یا نه. شاید در رم هم اصلاً درباره‌اش فکر نکرد که مانند شوت زیبایش به هلند در یک‌هشتم نهایی با راست ضربه بزند یا مانند گلش به انگلیس در نیمه‌نهایی از روی نقطه کاشته با پای چپ.

یکی از معروف‌ترین نقل قول‌های فرانس بکن‌باوئر سرمربی تیم ملی آلمان در جام‌های جهانی ۱۹۸۶و ۱۹۹۰ جمله جاودانه «او هم چپ می‌تواند هم راست» بود. با توجه به این که «قیصر» آندریاس برمه را «کامل‌ترین بازیکن» خوانده بود، خیلی دشوار نیست که پی ببریم منظورش از آن جمله چه کسی بود.

پایان بی‌نقص دوران بازی

آندریاس برمه در بایرن مونیخ برای اولین بار قهرمان بوندس‌لیگا شد. بعد به اینتر میلان پیوست و در کنار لوتار ماتئوس و یورگن کلینزمن مثلث معروف آلمانی آن تیم را تشکیل داد. با اینتر هم قهرمان سری‌آ شد و علاوه بر آن در سال ۱۹۹۱ جام یوفا را هم برد.

او در سال ۱۹۹۳ به کایزرسلاترین بازگشت و سه سال بعد در آنجا بزرگ‌ترین ناکامی دوران ورزشی‌اش را تجربه کرد. «شیاطین سرخ» فوتبال آلمان در آن فصل با برمه به عنوان کاپیتان بر سر بقا در بوندس‌لیگا رقابت می‌کردند. در هفته آخر کایزرسلاترن تا دقیقه ۸۲ یک بر صفر از بایر لورکوزن رقیب مستقیم‌اش پیش بود اما گل مساوی را خورد و برای اولین بار سقوط کرد. صحنه گریه برمه روی شانه دوست صمیمی‌اش رودی فولر که آن زمان در لورکوزن بازی می‌کرد، در یادها ماند.

اما تنها چند روز بعد این مساوی تلخ، کایزرسلاترن با کاپیتان برمه قهرمان جام حذفی شد تا نشان دهد این تیم چه پتانسیلی دارد. همان تیم در فصل بعد خیلی زود دوباره به دسته اول بوندس‌لیگا صعود کرد.

آن فصل قرار بود آخرین فصل برمه باشد. اما بعد صعود به دسته اول تصمیم گرفت که یک فصل دیگر هم بازی کند. با اینکه در آن فصل برمه زیاد بازی نکرد اما به ایده‌آل‌ترین شکل ممکن از فوتبال کناره‌گیری کرد. کایزرسلاترن در آن فصل با اتو رهاگل، سرمربی اسطوره‌اش، به عنوان اولین تیم تازه صعود کرده تاریخ بوندس‌لیگا بالاتر از بایرن مونیخ قهرمان لیگ شد و برمه در هفته آخر در زادگاهش هامبورگ جام قهرمانی را بالای سر برد و خداحافظی کرد.

دوران کوتاه مربیگری

برمه در مدت کوتاهی که به عنوان مربی فعالیت کرد، کمتر موفق بود. او بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۲ هدایت کایزرسلاترین را بر عهده داشت و با اینکه کایزرسلاترن را به نیمه نهایی جام یوفا رساند و در سال بعد با هفت برد متوالی در بوندس‌لیگا رکورد بهترین شروع در فصل را به ثبت رساند، تیم او در دو فصل پیاپی راه‌یابی به رقابت‌های بین‌المللی را از دست داد و سرانجام در آغاز فصل ۳-۲۰۰۲ اخراج شد.

در فصل ۵-۲۰۰۴ هدایت اونترهاخینگ دسته دومی را برعهده گرفت و در آوریل ۲۰۰۵ استعفا کرد. دو ماه بعد آن به عنوان دستیار جووانی تراپاتونی در اشتوتگارت شروع به کار کرد اما به همراه تراپاتونی و کل کادر فنی در فوریه ۲۰۰۶ اخراج شد.

در خارج زمین فوتبال برمه به عنوان سفیر فدراسیون فوتبال و در بخش توسعه فوتبال پایه کار کرد. سهامدار یک شرکت فروش زمین چمن طبیعی و مصنوعی و شریک در یک سرویس امنیتی، یک آژانس مشاوره بازیکنان و یک شرکت متخصص معاینات پزشکی-روانی شد. گاهی هم به عنوان کارشناس فوتبال در برنامه‌های تلویزیونی و به عنوان ستون نویس روزنامه کار می کرد. در فوریه ۲۰۱۷ نیز مدتی مشاور باشگاه صربستانی وویودینا نووی ساد شد. به جز این فعالیت‌ها برمه در کل زندگی آرامی داشت.

«دروازه به سوی اتحاد دو آلمان»

آندریاس برمه فقط قهرمان جام جهانی با تیم ملی آلمان و بوندس‌لیگا با کایزرسلاترن و بایرن مونیخ و قهرمان جام یوفا با اینتر میلان و بهترین بازیکن سال ۱۹۸۹ سری‌آ نبود. پنالتی او در فینال جام جهانی ۱۹۹۰ اهمیت نمادین دیگری هم داشت.

وقتی آلمان با پنالتی برمه قهرمان جام جهانی شد، دیوار برلین فرو ریخته بود و جنگ سرد به پایان رسیده بود. هزاران هوادار آلمانی پرشور و مشتاق در حال و هوای آن دوران به ایتالیا رفته بودند تا در کنار هم جشن بگیرند. قرار بود تاریخ به زودی ورق بخورد. نه تنها در زمین فوتبال.

سه ماه بعد از آن پنالتی دو آلمان شرقی و غربی رسماً متحد شدند. روزنامه زوددویچه در شماره روز سه‌شنبه با اشاره به این نکته تاریخی آن گل را «دروازه به سوی اتحاد دو آلمان» خواند و نوشت : «در واقع در تابستان ۱۹۹۰، شکاف کوچک و روشنی در تاریخ ظاهر شد، نه خیلی عریض‌تر از کریدوری که آندریاس برمه بی‌نقص‌ترین پنالتی خود را از طریق آن به گوشه دروازه فرستاد.»