آب و هوای غیرعادی؛ دلیل سیل ناگهانی چیست؟

جاری شدن سیل در نقاطی از ایران در روزهای گذشته منجر به کشته شدن چندین نفر شده است.

جاری شدن سیل در منطقه امامزاده داوود در شمال تهران تا بعد از ظهر پنج شنبه دست کم هفت کشته بر جای گذاشته است. سیل روزهای اخیر در استان سیستان و بلوچستان هم باعث کشته شدن پنج نفر از جمله دو کودک شده است.

سیل ناگهانی چیست؟

سیل ناگهانی معمولا در هنگام بارندگی شدید جاری می شود، هنگامی که حجم آب به حدی باشد که امکان تخلیه شدنش از طریق فاضلاب و جوی ها نباشد.

این نوع سیل ها خیلی سریع و بدون هیچ هشدار روی می دهند.

با جاری شدن سیل ناگهانی جاده ها غیرقابل تردد می شوند و در بعضی موارد مردم خودروهایشان را رها می کنند تا جان خود را نجات دهند. خانه ها و فروشگاه ها هم در اثر آب خسارت می بینند.

چرا این پدیده بیشتر در شهرها اتفاق می‌افتد؟

مناطق شهری بیشتر شاهد این نوع از جاری شدن "آب سطحی" هستند زیرا در این مناطق سطح زمین سخت و نفوذناپذیر است مثل خیابان ها و حیاط منازل، پارکینگ ها و غیره.

وقتی که آب باران با این سطوح برخورد می کند نمی تواند در آن نفوذ کند، بر عکسِ آنچه در مناطق روستایی اتفاق می افتد.

در بسیاری از مناطق شهری، سیستم های فاضلاب قدیمی هستند و با توجه مقدار بارندگی پیش بینی شده درگذشته ساخته شده اند.

سیل ناگهانی یک پدیده مکرر شده است؟

در جاری شدن سیل عوامل متعددی تأثیر دارند ولی تغییرات اقلیمی احتمال بارندگی شدید را بیشتر می کند.

آب و هوای گرم رطوبت بیشتری را در خود نگه می دارد و سبب می شود که طوفان ها شدیدتر شوند.

به گفته پروفسور هِیلی فاولر، از پروژه تحقیقاتی "انعطاف پذیری اقلیمی"‌ در بریتانیا، جاری شدن سیل ناگهانی در گذشته "به نسبت غیرمعمول" بود.

ولی به گفته او، گرم شدن زمین به مفهوم آن است که «این بارش های سنگین و کوتاه مدت ناشی از طوفان های تندری که منجر به جاری شدن سیل ناگهانی می شود، بیشتر و بیشتر روی می دهدـ»

تحقیقات خانم فاولر به این نتیجه رسیده که در صورت ادامه یافتن روند تغییرات اقلیمی به صورت فعلی، سیل های ناگهانی (که به صورت ۳۰ میلیمتر بارش باران در ساعت تعریف می شود) تا سال ۲۰۸۰ پنج برابر افزایش خواهد یافت.

در این زمینه چه اقدامی می‌توان انجام داد؟

می توان تغییراتی در شهرها و شهرستان ها اعمال کرد تا از آنها در برابر مخربترین تأثیرات سیل ناگهانی محافظت به عمل آورد.

به گفته دکتر لیندا اسپِیت، کارشناس در حوزه سیل از دانشگاه رِدینگ انگلستان،از جمله اقدامات مفید در مناطق شهری «نفوذ پذیر کردن سطح زمین و ایجاد بام های سبز است که می تواند به جذب آب و جاری نشدن آن به صورت سیل کمک کند.»

او می گوید که علم پیش بینی وضعیت هوا و سیل، بسیار پیشرفت کرده و امروز اغلب می توان جاری شدن سیل را پیش بینی کرد.

چطور می‌توانم خانه‌ام را از سیل محافظت کنم؟

در بعضی کشورها سامانه هایی هست که می توان با وارد کردن نشانی منزلتان ببینید که آیا خانه شما درمنطقه سیل خیز هست یا نه؟

غیر از این می توان به بخش هشدارهای ادارات هواشناسی رجوع کرد و در صورت امکان مشترک دریافت خودکار این هشدارها شد.

فراموش نکنیم اگر منزلمان دور از رودخانه قرار گرفته باشد، لزوما به این معنی نیست که از سیل در امان خواهیم بود.

توصیه هایی در مورد برنامه ریزی برای مواجهه با سیل هم شده است. مثلا اشیای گرانقیمت خود را از قسمت هایی که بیشتر ممکن است آسیب پذیر باشد، مانند زیر زمین خانه، به جاهای دیگر منتقل کرد.

بعضی اقدامات پیشگیرانه می تواند شامل استفاده از سرامیک به جای موکت برای کف منزل یا بالاتر بردن پریز برق روی دیوار باشد.

چه کارهای دیگری می توان کرد؟

رانندگان باید دقت کنند که در جاهایی که سطح آب در حال بالا آمدن وارد نشوند.

بسیاری از جانباختگان سیل در خودرو بوده اند.

طبق تخمین یک شرکت امداد خودرو در بریتانیا، تنها ۳۰ سانتیمتر ارتفاع آب کافی است که یک ماشین را حرکت دهد.