حادثه هالووین ایتائوان، کره‌جنوبی؛ رنج و عذاب بازماندگان پس از یک سال هنوز باقی است

سالگرد حادثه هولناک شب هالووین ایتائوان در سئول، پایتخت کره جنوبی، با حضور بازماندگان حدود ۱۶۰ قربانی، و کسانی که این حادثه را به چشم دیدند و حامیانشان برگزار شد. پنج ایرانی نیز در میان کشته‌شدگان این حادثه بودند.

آنها برای یادبود جان‌باختگان که خودشان بنا کرده‌اند گل گذاشتند و فریاد زدند «عذرخواهی کنید». روی پلاکاردهایی که در دست گرفتند نوشته شده است «حقیقت را پیدا کنید».

لی یو هیون یکی از افرادی است که در این حادثه حضور داشته است و در این باره با خبرنگار بی‌بی‌سی در سئول گفتگو کرده است.

او مرتب به خیابانی که در آن تا دم مرگ رفته بود سر می‌زند و تصمیم دارد با این کار خاطره آن شب هولناک را تا زمان دادخواهی زنده نگه دارد.

آخر هفته نزدیک هالووین بود و بیش از صد هزار نفر به سوی منطقه پیچ‌در‌پیچ ایتائوان (منطقه معروف تفریحات شبانه) سرازیر شده بودند تا جشن بگیرند.

آنها همه از سه طرف به گذرگاه مارپیچی باریک و شیب‌داری وارد شدند و جمعیت چنان فشرده شد که افراد نمی‌توانستند تکان بخورند. حتی برخی نمی‌توانستند نفس بکشند و بسیاری جان خود را از دست دادند.

با این که شواهد زیادی از بی‌توجهی‌های گوناگون مسئولان وجود دارد، هنوز یک سال پس از حادثه هیچ‌کس مسئولیت آن را قبول نمی‌کند و نجات‌یافتگان و داغدیدگان همچنان در تلاش برای تسکین خود هستند.

یو هیون می‌تواند مکان دقیقی را که لیز خورد و روی زمین افتاد و مردم روی او افتادند را نشان دهد. فشار چنان شدید بود که ماهیچه پاهایش پاره شد و نمی‌توانست راه برود. او بیهوش شد و هنگامی که به هوش آمد هنوز زیر پای انبوه جمعیت و در میان همهمه بود.

از همه طرف صدای جیغ می‌آمد. افرادی که میان جمعیت بودند فریاد می‌زدند: «به من کمک کنید! نمی‌خواهم بمیرم!» همزمان افرادی که از یکی از کلاب‌ها می‌توانستند ببینند چه اتفاقی دارد می‌افتد فریاد می‌زدند: «زنده بمانید! مقاومت کنید!»

به تدریج صدای فریاد‌ها کمتر و کمتر شد.

اکنون این خیابان بیشتر به خانه ارواح شبیه است. برخی از میخانه‌ها و رستوران‌ها برای همیشه تعطیل شدند. هزاران نفر هنوز در وحشت از سر گذراندن چنین حادثه هولناکی هستند یا داغدار عزیزی هستند که نتوانست از این حادثه جان به‌در ببرد.

پنج ایرانی در میان کشته‌شدگان

در آن شب، چهارده دوست ایرانی که در کره جنوبی زندگی می‌کردند و اغلب دانشجو بودند نیز با هم قرار گذاشتند تا پس از محدودیت‌های کرونا، برای ساعاتی به این محله بروند.

پنج نفر از آنها در این حادثه جان خود را از دست دادند. خانواده‌هایشان به بی‌بی‌سی فارسی گفته‌اند که سوالات بی پاسخ زیادی دارند و مانند بازماندگان دیگر، خواسته‌شان روشن شدن مقصر این حادثه است.

نزدیکان آنها می‌گویند مرگ عزیزانشان بر خانواده‌هایشان آوار شده و به دلیل دوری و ندانستن زبان کره‌ای، از وضعیت پیگیری این پرونده بی خبر هستند.

آنها می‌گویند سفارت کره به جز روزهای نخست، به سوالات و خواسته‌های آنها پاسخ قانع کننده‌ای نداده است.

در کره هزاران نفر هنوز در وحشت از سر گذراندن چنین حادثه هولناکی هستند یا داغدار عزیزی هستند که نتوانست از این حادثه جان به‌در ببرد.

پارک یین سونگ هر دو را تجربه کرده است.

او همراه با مادر و خواهر کوچک‌ترش به سئول آمده بود. از روی کنجکاوی تصمیم می‌گیرد به میهمانی هالووین در محله ایتائوان برود. وقتی آنها به محل می‌رسند کوچه پر از جمعیت بود و یین‌ سونگ به خواهرش گفت که فرار کند چون خودش عقب‌تر ایستاده بود تا از مادرش مراقبت کند.

او تلاش می‌کرد فاصله اندکی بین خودش و مادرش ایجاد کند تا مادرش که به سختی تلاش می‌کرد نفس بکشد، بتواند کمی هوا را فرو دهد. وقتی نیرو‌های امداد رسیدند او توانست مادرش را از میان فاصله‌ای که میان جمعیت ایجاد شده بود بیرون بیاورد.

او با تمام توان در خیابان‌ها و بیمارستان‌ها در جستجوی خواهرش می‌دوید و دیگر از پا افتاده بود. تا اینکه پلیس از سرد‌خانه با او تماس می‌گیرد. او می‌گوید: «این لحظه‌ای بود که دنیا بر سرم خراب شد. من نمی‌توانستم از خانه بیرون بیایم. آن شب خیلی وحشتناک بود. هر صدای کوچکی مرا فلج می‌کرد.»

او و مادرش هر دو کار خود را ترک کردند.

یک سال بعد یین سونگ دوباره کار خود را از سر گرفت و ترس و اندوه او جایش را به خشم داد.

بسیاری از نجات‌یافتگان و خانواده‌‌های داغدار می‌گویند هنوز پاسخ قانع‌کننده‌ای درباره حادثه آن شب دریافت نکرده‌ایم.

تحقیقات اولیه به این نتیجه رسیده است که مقامات دولتی محلی برای این رویداد و جشن برنامه‌ریزی‌های لازم برای مهار جمعیت را انجام نداده بودند. همچنین دریافتند که پلیس اعتنایی به تماس‌های افرادی که در مورد خطر جمعیت پیش از فاجعه هشدار داده بودند نکرده است. نیرو‌های امدادی هم نتوانستند امدادگران را به‌موقع به محل حادثه برسانند.

اما توضیحی وجود ندارد که چرا چنین اشتباهی رخ داده است به‌ویژه وقتی مسئولان انتظار حضور چنین جمعیتی را داشتند و به طور مستند از امکان بروز خطر آگاه بودند.

بیست و سه مأمور پلیس و مقامات دولتی به جرایم مانند قتل غیر‌عمد و قصور از انجام وظیفه متهم شده‌اند. بسیاری از آنها حتی با وجود برگزاری دادگاه و مراحل تحقیقات همچنان بر سر کار خود هستند.

مقامات سیاسی بلند‌پایه از جمله وزیر کشور، شهردار سئول و اداره پلیس در این ماجرا از هر جرمی تبرئه شده‌اند.

برای پارک یین سونگ همین ثابت می‌کند که تحقیقات و بررسی‌های درستی درباره فاجعه انجام نشده است. او و خانواده‌های قربانیان در تلاش برای تحقیقات و بررسی‌های جدید و مستقل هستند که اکنون در انتظار تائید پارلمان است.

او می‌گوید: «آنها حتی یک جلسه برگزار نکردند تا توضیح دهند چه اتفاقی افتاده است و بگویند که ماواقعا متأسفیم.» شاید چنین کاری اندکی از درد او را تسکین می‌داد.

پس از فاجعه، دولت مرکز تروما ترتیب داد تا به بازماندگان خدمات مشاوره ارائه شود. یین سونگ هر هفته پیامی دریافت می‌کند که پیشنهاد حمایت می‌دهد اما او پاسخی به آن نمی‌دهد. او می‌گوید: «این مرکز زیر نظر دولت است و من به دولت چندان اعتمادی ندارم به همین دلیل مایل نیستم به چنین مرکزی بروم.» برای لی یا هیون، یکی از بازماندگان ۱۶ ساله فاجعه ورای حد تحمل بود. او همراه با دوست‌دختر و بهترین دوستش در میان جمعیت گیر افتاده بودند و او بی‌آنکه بتواند کاری کند شاهد بود که آنها بیهوش شدند پیش از آنکه خودش هم از نفس بیفتد. روی تخت بیمارستان بود که فهمید هر دو جان خود را از دست داده‌اند. آن دو جوان‌ترین قربانیان فاجعه بودند.

چهل و سه روز پس از فاجعه یا‌هیون جان خود را گرفت و قربانی ۱۵۹ این فاجعه شد.

مادرش، سونگ ها یین به ما گفت: «بعد از آن اتفاق دردناک او دیگر آدم قبل نشد. پیش از آن پسری شاد و خوش‌صحبت بود اما بعد از آن فاجعه دیگر حرف نمی‌زد. در اتاقش تنها می‌نشست و نمی‌توانست بخوابد.»

هیچ مراسم رسمی یادبود برای قربانیان این حادثه برگزار نشد.

خانواده‌ها به نوبت، مراقبت از محراب یادبودی که با تصاویر قربانیان درست کرده بودند را به عهده گرفتند چون مقامات تلاش می‌کردند آن را برچینند و تهدید کرده بودند که چنین کاری خواهند کرد.

ها یین می‌گوید رابطه میان خانواده‌ها و مقامات و مسئولان مسئله‌دار است. پس از حادثه آنها از همه سو طرد می‌شدند چون مقامات و مسئولان گوناگون در تلاش بودند که هیچ مسئولیتی نپذیرند. بلافاصله پس از حادثه حتی گروهی انگشت اتهام را به سوی نجات‌یافتگان و جان‌باختگان نشانه رفتند و گفتند آنها باید به دلیل بیرون رفتن در آن شب سرزنش شوند. ها یین به‌خاطر می‌آورد که این ادعا چقدر باعث رنج و آزردگی پسرش شده بود.

او می‌گوید تا پایان عمرش از اینکه نتوانسته است جان پسرش را حفظ کند احساس گناه می‌کند و می‌افزاید: «در نهایت دولت و مقامات محلی هستند که در انجام وظایف خود کوتاهی کرده‌اند. هیچ مسئولیت و جوابگویی وجود ندارد. برای اینکه تسکین بیابیم باید روشن شود چرا چنین اتفاقی افتاده و چه کسانی مسئول آن بوده‌اند؟»

پیک یونگ وو، روانپزشک از دانشگاه مرکز پزشکی کیونگ هی توضیح می‌دهد که سیاسی کردن فاجعه‌ای که رخ داده است و عدم پاسخگویی و مسئولیت‌پذیری شرایط را برای درمان و التیام نجات‌یافتگان و داغداران سخت‌تر می‌کند. او پس از آنکه دریافت آنها از کمک و حمایت برخوردار نیستند، گروه درمانگری برای حمایت و مشاوره آنان تشکیل داد.

او می‌گوید: «در جامعه ما باید از قربانیان حمایت کنیم و نشان دهیم که می‌خواهیم کاری کنیم چنین اتفاقاتی دیگر نیفتد. در این صورت آنها می‌توانند تسکین پیدا کنند و تصور کنند که جان عزیزان‌شان بیهوده از دست نرفته است و جامعه در مسیر امنیت بیشتر و بهتر حرکت می‌کند.»

دولت، شورای شهر سئول و پلیس درخواست ما را برای مصاحبه درباره درس‌هایی که از این حادثه گرفتند و برنامه‌ریزی‌ برای امنیت شرکت‌کنندگان هالووین امسال رد کردند. آنها گفتند اکنون زمان مناسبی برای گفتگو نیست.

دولت در اطلاعیه‌ای گفته است که «از چنین فاجعه‌ای عمیقاً متأثر هستیم و همدلی و عذر‌خواهی خود را در هر فرصتی نثار قربانیان و بازماندگان این فاجعه خواهیم کرد.»

مقامات برخی اقدامات ایمنی جدید را به تفصیل شرح دادند. اکنون وقتی سه تماس با شعاع ۵۰ متر با یکدیگر با پلیس گرفته شود آنها به طور خودکار نشانه‌گذاری می‌شوند. نیرو‌های امدادی باید در صورت نیاز با هم اقدام کنند و دیگر حق ندارند درخواست‌های کمک را نادیده بگیرند، اتفاقی که در اولین دقایق شروع فاجعه افتاده بود. همچنین دوربین‌های مدار‌بسته جدیدی در سراسر سئول نصب شده است که میزان جمعیت در هر منطقه را برآورد می‌کند.

هرچند یونگسان، مسئول منطقه که به دلیل عدم رعایت تجهیزات ایمنی پیش از مراسم مورد انتقاد قرار گرفته بود از پاسخگویی پرسش‌های ما درباره تغییرات انجام گرفته در زمینه ایمنی منطقه خوددداری کرد.

مراسم هالووین امسال در ایتائوان چندان پر‌شور برگزار نشد. بعضی میخانه‌ها و رستوران‌ها اعلام کرده بودند که جشنی نخواهند داشت. لی یو هیون، درباره تصمیمش برای شرکت در سالگرد این حادثه می‌گوید: «می‌خواهم به مردم نشان دهم که تقصیری نداشتیم. ما فقط آمده بودیم دور هم باشیم و تفریح کنیم.»

پس دو ماه بستری بودن در بیمارستان اکنون پاهایش توان خود را بازیافته است اما هنوز وقتی به مدت طولانی می‌ایستد سمت راست بدنش درد می‌گیرد. ضربه روحی و ترومای اولیه تسکین پیدا کرده است.

او می‌ایستد تا یادداشت‌های رنگارنگ همدلی و تسلیت را بخواند و لحظه‌ای به دیوار خیابان تکیه می‌دهد و قطره اشکی بر گونه‌اش جاری می‌شود.

او می‌گوید: «من برای همه آنها که جان باختند و همه بازماندگان غمگینم. من همیشه اینجا می‌آیم تا از آنها بپرسم که از ما بازماندگان می‌خواهید برای شما چه کنیم؟»