روزنامه‌های کابل؛ یکشنبه ۱۴ سنبله

بیشتر روزنامه‌های امروز کابل مطالب و سرمقاله‌های خود را به مرگ اسلام کریمف، رئیس جمهوری ازبکستان اختصاص داده و به تاثیرات مرگ او بر آینده روابط تاشکند و کابل پرداخته‌اند.

روزنامه<bold><link type="page"><caption> راه مدنیت</caption><url href="http://madanyatonline.com/2796" platform="highweb"/></link></bold> نوشته که اسلام کریمف توانست که در دشوارترین سال‌ها، ازبکستان را از جنگ داخلی نجات بدهد. در سیاست خارجی، طرف‌دار نزدیکی روابط با غرب و تقویت روابط با روسیه بود؛ هرچند از عضویت به سازمان قرارداد امنیت دسته‌جمعی که تمام کشورهای مشترک‌المنافع عضویت آن‌را دارند، خارج شد و به‌عضویت اتحادیۀ یور- آسیا که پوتین مبتکر آن است، نیز نپیوست.

به نظر نویسنده اسلام کریمف، مانند سایر رهبران شرق در زمان حیات خود نتوانست فرد مشخصی را به گونه وارث و رهبر آینده مردم ازبکستان معرفی کند.

نویسنده در ادامه افزوده که دولت در ازبکستان به اندازه‌ای رمزآلود است که اکثر آگاهان را در پیش‌گویی درباره جانشین آینده، دچار شک و تردید کرده‌است، ولی اکثریت اتفاق نظر دارند که بعد از پایان عصر اسلام کریمف، ازبکستان برای جانشین جدید، مانند ترکمنستان دچار بی‌نظمی نشود، ولی اختلاف با همسایگان، افراط‍‌گرایی و فقر و بی‌کاری می‌تواند زمینه‌ساز بی‌ثباتی‌ها درآینده گردد.

سرمقاله نویس روزنامه <bold><link type="page"><caption> افغانستان</caption><url href="http://www.dailyafghanistan.com/editorial_detail.php?post_id=137348" platform="highweb"/></link></bold> نوشته که کابل در عالی ترین سطح، با حضور رئیس جمهوری در مراسم تدفین اسلام کریمف اشتراک نموده و نشان داد که به رهبری، کارکردها و شخصیت او احترم ویژه‌ای قایل است.

نویسنده در ادامه افزوده که ازبکستان یکی از کشورهای بزرگ و مهم همسایه افغانستان است. ازبکستان در زمان ریاست جمهوری اسلام کریمف برای افغانستان فراتر از یک کشور همسایه بوده است. ازبکستان تحت ریاست اسلام کریمف در شرایطی سختی که جنگ‌های داخلی بر بخش‌های وسیعی از افغانستان سلطه یافته بودند، با کمک‌های وسیع و گوناگون از مردم افغانستان حمایت کرد.

سرمقاله نویس افزوده که راهی را که اسلام کریمف به عنوان رئیس جمهوری ازبکستان در قبال افغانستان پیموده، آشکار و روشن است. صلح، دوستی، احترام متقابل، همکاری‌های وسیع فرهنگی، سیاسی و اقتصادی و تلاش برای پیروزی بر مشکلاتی که در راه است. مردم افغانستان آرزو دارند که این راه پس از او نیز با قاطعیت ادامه یابد.

روزنامه دولتی اصلاح نوشته که افغانستان در خصوص تداوم و تقویت روابط دوستانه با مردم و دولت ازبکستان اهمیت به سزای قایل است. اصولا روابط با همسایگان حلقه اول سیاست خارجی افغانستان را تشکیل می‌دهد.

به نظر نویسنده ازبکستان یکی از کشورهای است که در مرحله جدید سیاسی مردم از نظام جدید افغانستان حمایت همه جانبه نموده و در پهلوی دولت جدید کابل ایستاد و آقای کریمف به عنوان شخصیت تاثیرگذار منطقوی در تداوم و گسترش روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بین دو کشور نقش برازنده‌ای ایفا نمود.

کریمف حتی یک بار هم به کابل نیامد

روزنامه <bold><link type="page"><caption> ۸صبح</caption><url href="http://8am.af/1395/06/14/uzbekistan-president-die/" platform="highweb"/></link></bold> نوشته که کریمف پس از سقوط گروه طالبان نه تنها سعی نکرد روابط تاشکند با کابل بهبود یابد، بلکه برعکس در جهت تخریب روابط عمل کرد. کریمف پس از طالبان، حتی یک بار هم به کابل نیامد. او دعوت‌های مکرر حامد کرزی رئیس‌جمهوری پیشین مبنی بر دیدار از کابل را بی‌پاسخ گذاشت.

نویسنده افزوده که کریمف هم‌چنان از مخالفان سرسخت عضویت افغانستان در سازمان شانگهای بود. اسلام کریمف حتی نمی‌خواست افغانستان عضو ناظر سازمان شانگهای باشد. کریمف آن قدر به این موضعش پا فشاری کرد که حکومت قبلی افغانستان، ناگزیر شد موضوع را با مسکو مطرح کند. مسکو با اعمال فشار بر کریمف او را وادار کرد تا افغانستان را به‌عنوان عضو ناظر سازمان شانگهای قبول کند.

نویسنده این روزنامه افزوده که کریمف، مخالف عضویت فعال افغانستان در سازمان‌های منطقه‌ای دیگر نیز بود. کابل در زمان حامدکرزی تلاش کرد تا ریاست سازمان "اکو" را به دوش بگیرد. در آن زمان کشورهای تاجیکستان، ایران و ترکیه به خواست افغانستان مبنی بر احراز ریاست سازمان منطقه‌ای اکو پاسخ مثبت دادند، اما اسلام کریمف مخالفت کرد.

نویسنده می‌افزاید که یک بار ژاپن گفتگوی را با کشورهای آسیای میانه به‌منظور بررسی راه‌های همکاری توکیو با این کشورها به راه انداخت، وزارت خارجه افغانستان در زمان کرزی تلاش کرد تا کابل هم در این گفتگو شرکت کند، اما کریمف نگذاشت. علت رفتار غیر دوستانه ‌کریمف با افغانستان را هیچ کسی در حکومت افغانستان درک نکرد. کریمف پای ازبکستان را از "کشورهای عضو حوزه ‌فرهنگی نوروز" نیز بیرون کشید.