برنامههای نامزدان انتخابات ریاست جمهوری افغانستان

- نویسنده, کاوون خموش
- شغل, بیبیسی
تا کمتر از ده روز دیگر هشت نامزد انتخابات برای رسیدن به ریاست جمهوری افغانستان با هم رقابت میکنند. دولت افغانستان در سیزده سال گذشته توسط یک رئیس جمهوری اداره شده و قرار است در این انتخابات قدرت برای اولین بار از یک رئیس جمهوری منتخب به رئیس جمهوری منتخب دیگر منتقل شود.
فردی که در این انتخابات پیروز میشود با آزمونهای تاریخی و سرنوشتسازی روبرو خواهد شد. دغدغه عمده برای کسی که افغانستان را برای پنج سال آینده مدیریت خواهد کرد، اقتصاد، امنیت، گفتوگو با مخالفان مسلح دولت، فساد اداری و حکومتداری خوب است.
همه هشت نامزد انتخابات ریاست جمهوری افغانستان تا هنوز برنامههای خود را در اختیار رسانهها قرار ندادهاند اما بیبیسی در یک سری مصاحبهها با این نامزدان از برنامهها و چشماندازهایشان در صورت پیروزی در انتخابات پرسیدهاست.
عبدالله عبدالله

منبع تصویر، AFP
برنامههای ما در بخش تامین امنیت ایجاد حاکمیت قانون، حکومت پاسخگو و تقویت نقش مردم در دولتداری است.
هرچند من مخالف دوره مکلفیت سربازی هستم اما به نقش مردم در تامین امنیت باور دارم.
در مورد امضای موافقتنامه امنیتی با آمریکا من امروز هم نظر واضحی دارم؛ این که ما با در نظرداشت منافع افغانستان با جامعه جهانی مناسبات خواهیم داشت.
قانونمند شدن حضور نیروهای بینالمللی در افغانستان یک ضرورت است و نظر من در مورد موافقتنامه امنیتی هم این است که این موافقتنامه به نفع افغانستان است.
گفتوگو با مخالفان مسلح دولت اصلی است که باید در نظر گرفته میشد که تا جایی در نظر هم گرفته شدهاست.
اما راهکارهایی که برای گفتوگوهای صلح عملی شده ما را به رسیدن به صلح کمک نکردهاست.
ما طرفدار ادامه گفتوگوها هستیم ولی مبتنی بر اصول و اساسات واضح.
به این معنی که اکثریت مردم طرفدار صلح هستند اما صلح با عزت که حقوق همه در آن حفظ شود.
ولی اگر مصالحه به معنی پامال کردن حقوق مردم باشد به نفع ما نیست.
ما آماده گفتوگوهای صادقانه هستیم و طرف مقابل باید متوجه باشد که اگر به جنگ ادامه میدهند، دولت متعهد است که از جان و مال و از حق مردم و از امنیت آنها دفاع کند.
از عوامل اصلی بیکاری نبود فرصتهای شغلی برای جوانان است که در کنار مقرری ها بر اساس شناخت های شخصی، منتج به فقر و بیکاری عده زیادی از مردم شده است.
تشخیص فساد ادارى به عنوان یک عامل تباه کننده مهم است. در ضمن ایجاد قوانین مبارزه با فساد و تعدیل قوانینی که در این زمینه وجود دارد می تواند ما را کمک کند.
نقض روزمره عدالت و قوانین، سیستم عدلی و قضایی و سیستم اداری افغانستان را با فساد آغشته کرده که اصلاح آن با شفافیت در کار ممکن است.
ابتدا مسئولان کلان دولتی باید ثابت کنند که در فساد دست ندارند و در راس دولت باید افرادی قرار گیرد که دارای اهلیت باشند.
در بخشهای مربوط به تولیدات زراعتی که افغانستان به خودکفایی نسبی رسیده، باید صادرات از طریق ایجاد اتحادیهها برای دهقانان، مزارع زراعتی، ایجاد بانک زراعتی و زمینه سازی برای بسته بندی محصولات زراعتی تشویق شود.
در عرصههای دیگر مثل صنایع سنتی و صنایع دستی، باید صنعتکاران پشتیبانی شوند.
در مورد تولیدات صنعتی کوچک و متوسط هم میتوانیم با ایجاد سهولتها از جمله رفع مشکل زمین و رفع مشکل انرژی با استفاده از منابع گازی و آبی افغانستان، آن را انکشاف دهیم.
برنامه ما این است که در صد روز نخست کار خود، برنامه یکساله و در سال اول کار خود برنامه پنجساله توسعه اقتصادی را بسازیم که برنامه توسعه روستایی برای و فقرزدایی شامل آن است.
محمد داوود سلطانزوی

من با حضور نیروهای خارجی برای آموزش و پرورش نیروهای امنیتی افغانستان موافق هستم و تاکید خواهم کرد که حضور این نیروها باید با هدف رسیدن نیروهای امنیتی افغان به خودکفایی باشد.
در مورد موافقتنامه امنیتی با آمریکا، هم دولت و هم لویه جرگهای که برگزار شد با امضای این موافقتنامه توافق کردهاست. ما هر نوع قراردادی را که به نفع افغانستان باشد امضا خواهیم کرد. موافقتنامه امنیتی با آمریکا را نیز چنانچه منافع ما در آن تضمین شود، امضا میکنیم.
در صورتی که در انتخابات پیروز شوم مخالفان مسلح از جمله طالبان و اعضای حزب اسلامی را دعوت میکنم که بیایند و رو در رو گفتوگو کنیم.
آنها (مخالفان مسلح) اگر واقعا میخواهند در افغانستان صلح بیاید و در افغانستانی کثرتگرا زندگی کنند، ما زمینه را برای زندگی و آزادیهای سیاسیشان فراهم میکنیم.
من حاضرم که با مخالفان مسلح دولت در هر جایی که آنها بخواهند بروم و گفتوگو کنم ولی به این شرط که حقوق مردم ما را پامال نکنند.
اگر قانون اساسی را قبول ندارند، باید بدانیم که قانون اساسی به یک گروه محدود تعلق ندارد ولی باز هم اگر ما را نمیپذیرند و میخواهند خواستههای سیاسیشان برآورده شود، بیایند در رقابت سیاسی شرکت کنند و اگر پیروز شدند سیاست از آن ها باشد. ما هم زمینه را برایشان فراهم می کنیم.
برای مبارزه با فساد نیاز به ایجاد ادارهای سالم است.
ما برای مبارزه با فساد اداری از طریق یک مدیریت سالم و ایجاد حکومتداری خوب و همچنین رهبری سالم به پیش خواهیم رفت.
ما برای خدمت به مردم وارد صحنه میشویم و باید تیم ما حسابده باشد.
باید از روز اول بگوییم که چی داریم، از کجا آوردم و چه می کنیم؟
باید با مردم شفاف باشیم.
اولین کار ما حاکمیت قانون و فقرزدایی از طریق حکومتداری خوب خواهد بود که خود به خود منتج به توسعه اقتصادی میشود.
با اجرای برنامههای کوتاهمدت، میانمدت و درازمدت در بخشهایی که به نفع افغانها است، از جمله زراعت کار خواهیم کرد تا اقتصاد را رونق بدهیم.
همچنین به ایجاد بندهای آب گردان، صدور قرضه و کریدیت به کشاورزان، کمک به مالداری/دامداری و حفاظت جنگلها که باعث ایجاد فرصت های شغلی میشود توجه بیشتر می کنیم.
توسعه صنایع روستایی و استخراج معادن که سبب افزایش صادرات از داخل می شود در برنامه های درازمدت ما است.
اشرف غنی احمدزی

امنیت متضمن ثبات است و ثبات را از راه حاکمیت قانون، عدالت و مشارکت میتوان به میان آورد.
تفکیک وظایف ارتش و پلیس نقطه بنیادی است که امروز وجود ندارد.
ایجاد مرجع واحد تصمیمگیری در زمینه امنیت (فرماندهی کل قوا) که بر اساس قانون اساسی از وظایف رئیس جمهوری است، در اولین روز کاری ما انجام خواهد شد.
ظرفیت نیروهای ما خوب است اما نیاز به اراده سیاسی داریم.
در زمینه تمویل نیاز داریم که حسابدهی را بیشتر کنیم و در قراردادها شفافیت همه جانبه به میان بیاوریم و سعی کنیم که معاش پلیس توسط موسسات بینالمللی تامین نشود بلکه ظرفیت سرتاسری خود را بالا ببریم.
پیش از همه ادغام شدن مخالفان مسلح دولت در ملت مهم است.
در ملتی که اجماع وجود نداشته باشد و مردم متوسل به قوم شوند، ضعف وجود دارد. عوامل منطقهای و بینالمللی و داخلی این معضل باید همه با هم سنجیده شوند.
ما دولتی بر اساس تقسیم کرسیها نمی سازیم چون پایدار نیست.
ما راه حل سیاسی را با جدیت تعقیب میکنیم و راهکاری به میان می آوریم که پیکر افغانستان از لحاظ سیاسی دوباره یکپارچه شود.
اگر آنها شرط دارند، دیگر مردم افغانستان هم شرط دارند. باید راه میانه در پیش گرفته شود.
امنیت همیشه نیازمند استعمال مشروع نیرو است، چون افرادی که در ناامنی دست دارند، همه افراد سیاسی نیستند بلکه دزد و قاچاقچی هم سبب بر هم خوردن امنیت میشوند که باید در برابر آنها از نیروی مشروع استفاده شود.
عامل اساسی فساد در اداره، نبود حاکمیت قانون است.
از بخش عدلی و قضایی شروع می کنیم که تمام فیصلههایشان باید در اختیار عموم باشد و مورد بررسی مردمی قرار بگیرد که شفافیت به میان بیاید.
تفکیک وظایف وزارتها در عرضه خدمات مساله دیگر برای مبارزه با فساد است.
ساده شدن مراحل انجام خدمات و از بین بردن اخاذیها در جریان برقراری روابط مردم با ادارات ضروری است تا بتوانیم محیطی سالم برای سرمایهداری ایجاد کنیم.
غصب زمین از مشکلات دیگری است که نمایانگر خلاء حکومتداری خوب است، چون نتوانستهایم زمین را در اختیار شهروندان قرار بدهیم.
ایجاد ۵۰۰ هزار مسکن از لحاظ قانونی از برنامه های ما است که مردم بتوانند مسکن شرعی داشته باشند.
ما بلانس عجیبی داریم. به عنوان یکی از ده کشور فقیر دنیا زیادترین پول را ما صادر میکنیم.
یعنی این که پول است، سرمایه نیست. آب داریم اما استفاده نمیکنیم، انسان داریم ولی به کمترین قیمت و در بدترین شرایط نیروی انسانی خود را صادر میکنیم.
در حالی که سالانه ۳۰۰۰ نفر وارد می کنیم که یک میلیارد دلار هزینه برمیدارد.
اما در کل تا زمانی که مساله مسکن را در افغانستان به صورت بنیادی حل نکنیم، رقابت نمی توانیم.
باید قمیت مسکن به حدی پایین بیاید که مثلا یک جوان پس از ۱۰ تا ۲۰ سال کار، صاحب مسکن شود.
مدیریت زیربنایی را باید تغییر بدهیم و برنامههای مهمی در نظر داریم که عملی خواهیم کرد.
زلمی رسول

ثبات و امنیت مهم است و در ضمن امنیت از چالش های عمده ما است.
اما اول از همه باید نتیجه انتخابات سبب ثبات در افغانستان شود و برای همه قابل قبول باشد.
حمایت و توجه به نیروهای امنیتی و تجهیز این نیروها برای اجرای بهتر وظیفه و کاهش تلفات نیازمند تلاش های ما است.
آینده روابط ما با کشورهای خارجی از جمله پاکستان در این زمینه مهم است.
در بعد خارجی هم ضرورت به مذاکره داریم و هم نیازمند توانمندی هستیم که در صورت عدم توافق بتوانیم دست به کار شویم.
حکومتداری خوب و مبارزه با فساد اداری که از انگیزههای نارضایتی مردم است، از دیگر برنامههای ما است. امیدواریم که موضوع موافقتنامه امنیتی قبل از انتخابات حل شود و اگر نشود در صورت پیروزی در مورد آن فکر میکنیم.
من طرفدار ادامه مذاکرات صلح با طالبان هستم.
طالبانی که میخواهند از جنگ دست بکشند، سلاح را کنار بگذارند و قانون اساسی را بپذیرند، میتوانند مثل شهروندان عادی زندگی کنند.
ابتدا باید روند صلح را ادامه بدهیم و از تجربیات گذشته استفاده کنیم تا بدانیم که با چه تغییراتی میتوانیم روند صلح را نتیجهبخش کنیم.
با مخالفان مسلحی که مکتب میسوزانند، سربازان ما را می کشند و شهرها و روستاهای ما را تخریب میکنند باید مقابله کنیم.
دستیابی به صلح، روندی آسان و کوتاهمدت نیست. این روند باید ادامه پیدا کند، چون ما میدانیم که در رهبری طالبان افرادی هستند که میخواهند صلح شود. ما در جستجوی یافتن مکانیسم بهتری برای رسیدن به نتیجه مطلوب خواهیم بود.
در مبارزه با فساد، ایجاد کابینهای بر اساس فهم و دانش، موثر است.
همچنین در نظر داریم ۵۰ درصد کابینه جوانان باشند و ۲۰ درصد کابینه را به خانم ها اختصاص بدهیم که میتواند موثر واقع شود.
حکومتداری سالم و تطبیق قانون، دو بعد اصلی برای مبارزه با فساد اداری هستند.
همچنین شفافیت در نحوه امضا و اجرای قراردادها میتواند به مبارزه با فساد در اداره کمک کند.
اقوانین موجود در زمینه مبارزه با فساد باید تطبیق شود و در صورت نیاز قوانین جدیدی وضع شود.
در ضمن به نظر ما باید قوه قضائیه مستقل و پاک باشد. قوه قضائیه ما پاک نیست و باید برای تطبیق قانون این قوه سالم باشد.
در سالهای گذشته ما افغانستان بعد از ۲۰۱۴ را مطالعه کردیم.
اجلاس بینالمللی بن که حمایت سیاسی آینده از افغانستان را تضمین کرد و اجلاس شیکاگو که در آن تعهد شد در شرایط دشوار اقتصادی، جامعه جهانی برای ده سال نیروهای امنیتی ما را سالانه ۴.۱ میلیارد دلار کمک خواهد کرد.
پولی را که از اجلاس توکیو به دست میآوریم باید ذر پروژههایی مصرف کنیم که زیربناهای اقتصادی افغانستان را میسازند تا بتوانیم شغل ایجاد کنیم و در مرحله دوم بتوانیم از معادن، زراعت و خدمات استفاده کنیم و در نهایت خودکفا شویم.
قطبالدین هلال

من اگر به ریاست جمهوری رسیدم، در مورد اینکه توافقنامه امنیتی را امضا کنم یا نه، تصمیم خواهم گرفت.
امنیت در افغانستان، بعد داخلی و خارجی دارد. کشورهای منطقه باید در رابطه به همکاری با ما، تعهد بدهند.
امنیت سرتاسری نیازمند صلح سرتاسری است که به امنیت داخلی مربوط میشود. ما باید ریاست عمومی امنیت ملی را بیشتر فعال کنیم و آن را یک نهاد ملی بسازیم.
پلیس را باید نیرومند و ملی کنیم و ارتش را مجهز و فعال بسازیم. ارتش باید از دو بخش تشکیل شود که یک بخش افسران حرفهای با معاش دایمی باشند و بخش دوم که از طریق دوره مکلفیت خدمت کنند.
افزایش معاش نیروهای امنیتی هم به تقویت امنیت کمک میکند.
تلاش من پیوسته این بوده است که مشکلات را از طریق گفتوگو حل کنیم نه از طریق جنگ.
ما باید به سوی وحدت ملی گام برداریم و باید از عفو و گذشت کار بگیریم و تلخیهای گذشته را فراموش کنیم.
با مخالفان باید مذاکرات صادقانه و مخلصانه صورت گیرد. باید حرفهای شان شنیده شود، نه این که فقط به آنها گفته شود که سلاحتان را بگذارید و به حکومت آغشته به فساد بپیوندید.
من به عنوان [عضو] یکی از طرف های گفتوگو که حزب اسلامی حکمیتار است، با دولت، یوناما، اتحادیه اروپا و طرفهای مختلف صحبتهای زیادی داشتهام.
باید عواملی که مانع بازگشت گلبالدین حکمتیار (رهبر حزب اسلامی) به صحنه سیاسی میشوند از میان برداشته شود. حکمتیار تجربه زیادی دارد و حکومتها و افغانها میتوانند از تجارب و مشورتهای او استفاده کنند.
یکی از عوامل اصلی فساد، جنگ است و از سوی دیگر وجود فساد به پیمانه وسیع سبب شده تا مخالفان به دولت نپیوندند.
فساد در افغانستان خجالتآور است و برای مبارزه با این پدیده باید افرادی در راس گماشته شوند که آلوده به فساد نباشند، با عاملان فساد اداری برخورد شود و باید پروندههای مشهود فساد، مورد بازپرسی قرار گیرد.
در ضمن به نظر من قوانینی وضع گردد که دست زدن به فساد اداری را ناممکن سازد. قوانین گمرکها، بانکها و ادارات باید تعدیل شوند و قراردادها کامپیوتری و بانکی شوند.
قرادادها باید دست اول باشد که دولت صلاحیت اجرای آن را داشته باشد، نه قراردادهای دست دوم و سوم.
توسعه با فساد ارتباط دارد.
در صورتی که بتوانیم فساد را از بین ببریم، آن وقت میتوانیم در بخشهای زیربنایی هم کار کنیم.
بیش از شانزده میلیارد دلار پولی که در اجلاس توکیو وعده داده شد، پیش شرطش مبارزه با فساد اداری است.
ما نیازمند داشتن روابط خوب با کشورهای همسایه هستیم، چون می توانیم به آسانی با آنها و یا از طریق آنها تجارت کنیم و برای جوانان زمینه آموزش در خارج را فراهم کنیم. بخصوص نیاز زیادی به روابط خوب با همسایهها از جمله پاکستان داریم.
گلآقا شیرزی

همه چیز به امنیت ارتباط دارد اما نقش مردم در تامین امنیت تعیین کننده است.
همه مردم شاهد هستند که من در ولایت ننگرهار، امنیت را تامین کردم.
من اگر ریس جمهور شوم، به تصمیمهای جرگه افغانها که موافقتنامه امنیتی را تایید کردند، احترام میگذارم.
تصمیم مردم را نمیتوانم رد کنم. تصمیمی که مردم در لویه جرگه گرفتند را تایید میکنم.
موافقتنامه امنیتی به نفع مردم است و باید امضا شود.
چنانچه حالا امضا شود خوب است. اگر من رئیس جمهور شدم امضا می کنم.
برنامه ما این است که علمای جید و بزرگان قومی، روشنفکران و استادان دانشگاهها که بیطرف هم باشند را در یک تجمع، گردهم بیاوریم تا مسیر درست مذاکرات را مشخص کنیم.
با بزرگان طالبان که در کابل هستند و یا جاهای دیگر تماس داریم. می خواهیم به آنها بگوییم که ما یک جرگه خواهیم داشت. این جرگه در هر جای افغانستان که باشد مهم نیست ولی در داخل افغانستان با آنها صحبت کنیم نه در خارج، نه در عربستان و یا قطر.
حرفهای طالبان را میشنویم. اگر معقول بود در موردش فکر میکنیم و اگر معقول نبود آنها را قناعت میدهیم.
به هر حال اگر رئیس جمهور یک شخصیت ملی باشد، صلح خود به خود ایجاد میشود.
زمانی که من والی ننگرهار بودم، فعالیت زیادی در امر مبارزه با فساد اداری داشتم. رئیس جمهوری، اداره مبارزه با فساد اداری و دیگر نهادها به من تقدیر نامه دادهاند.
من از ریاست جمهوری مدال وزیر محمد اکبر خان را برای کارهایم در زمینه مبارزه با فساد اداری گرفتهام.
حکومتداری خوب در ننگرهار و رشد اقتصاد این ولایت که در افغانستان نمونه است، نتیجه کارهای من و مبارزه با فساد اداری است.
به من بولدوزر میگویند. این لقب را به دلیل بازسازیهای زیادی که کردم، به من دادهاند. مردم از کار های من زیاد می دانند.
من به وسیله بازسازی، امنیت را تامین کردم. دادن این لقب به من، تنها به خاطر جادهسازی نبود، بلکه به دلیل خدمتهای من به مردم و اسلام بود.
در اقتصاد نقش همه مهم است. باید به حقوق زنان احترام بگذاریم، چون ضرورت به حکومتی قوی داریم.
قانون اساسی خود را تطبیق میکنیم و حکومت قانونی میسازیم. حالا دیگر دوران مصلحتگراییها گذشته و باید کار را به اهل کار بسپاریم و به جای روابط، ضوابط را حاکم کنیم.
عبدالرب رسول سیاف

اولین کاری که میکنیم مساله تامین امنیت است.
من نمیتوانم برنامههای خودم را توضیح دهم. این برنامهها اگر پیش از تطبیق اعلام شوند، خنثی میشوند و جلو آنها گرفته میشود.
تنها چیزی که میتوانم بگویم این است که در برخورد با جنایتکاران و افرادی که امنیت را مختل میکنند، جدی و قاطع خواهم بود و برنامه تامین امنیت را واضح، روشن و طوری خواهم ریخت که در سه تا چهار ماه اول کار ما، مردم تغییر ملموسی احساس کنند.
هم از طریق گفتوگو و هم از راه تطبیق اصول و مقررات و قانون در مورد کسانی که مرتکب جرمهایی میشوند که موجب آزار و اذیت مردم و اخلال در امنیت میشوند.
همچنین کار جدیتر و بیشتر برای تامین امنیت مردم در شهرها و روستاها در صدر برنامههای ما است.
من تا به حال نمیدانم که طالبان چه اختلافی با ما دارند.
کابل از طالبان پر است. در ولایات هم هستند و تا حال مشخص هم نشده که چه بخشهایی از کشور تحت کنترل طالبان است و کجا نیست.
ولی من میدانم که طالبان فریب خوردهاند و علیه دولت خود، استفاده میشوند.
ولی اگر طالبان افغان هستند، بیایند بنشینند و بگویند که چه میخواهند.
من این را هم میدانم که افرادی در پشت پرده، مانع طالبان میشوند تا در گفتگوها شرکت نکنند.
آوردن صلح وجیبه دینی من است، ولی باید طرف قضیه را بیابم. طالبان طرف قضیه نیستند.
یکی از عوامل عمده فساد، فقر است و عامل دیگر، ضعف مدیریت در نهادهای دولتی و ناتوانی دولت در نظارت و پیگرد قانونی افرادی که درفساد دست دارند، است.
باور ما این است که برای مبارزه با فساد اداری، باید اول این عوامل را از بین ببریم.
به نظر من در کنار سایر مسایل، راه گیریها، آدمربایی و دزدی هم بخشهایی از فساد هستند که اگر مردم مشغول شوند و کار ایجاد شود، قسمت عمده فساد از بین میرود.
نمیتوانیم در یک روز به این اهداف برسیم. ولی با مبارزه تدریجی علیه فقر میتوانیم فساد را از بین ببریم.
برای ثبات اقتصادی، نیاز داریم که اول از میزان فقر در جامعه بکاهیم.
برای از بین بردن عوامل فقر باید از منابع طبیعی خود به صورت برنامهریزی شده استفاده کنیم. باید شغل ایجاد شود و درصد بیکاری پایین بیاید. در این صورت، بخش عمده فساد از بین میرود.
استفاده از آب برای تولید انرژی با ایجاد بندهای آب و صادر کردن انرژی تولید شده، جزء برنامههای ما است که ما را از نیازمندی از واردات انرژی بینیاز میسازد.
توزیع میلیونها جریب زمین زراعتی به مردم و همچنین استفاده از نفت و گاز که تا حالا استفادهای از آن نشدهاست.
طبق برنامههای دقیق از منابع طبیعی کشور برای توسعه استفاده میکنیم، که در صورت تطبیق این برنامهها، افغانستان به کشوری ثروتمند و خودکفا تبدیل خواهد شد.
هدایت امین ارسلا

امنیت، نیازمند حاکمیت قانون است و قانون میتواند ضامن ثبات باشد. اجرای عدالت و مبارزه موثر با فساد اداری، نیاز به قاطعیت دارد که در نهایت امر، امنیت را تضمین خواهد کرد.
نیروهای امنیتی ما باید تجهیز شوند. به غیر از ناتو، باید کشورهای دیگر، از جمله روسیه کمک کنند که نیروهای امنیتی ما مجهز شوند و آموزش ببینند.
موافقتنامه امنیتی با آمریکا مهم است و ما به آن نیاز داریم، بنابراین باید آن را امضا کنیم. من فکر میکنم که حکومت فعلی روی تمام موضوعات فنی و سیاسی آن با آمریکا به توافق رسیده و این موافقتنامه باید امضا میشد، چون در لویه جرگه مشورتی هم تائید شد.
گفتوگوهای صلح، روندی مهمیست که باید ادامه پیدا کند و به صورت قوی و مداوم دنبال شود. چون مردم افغانستان صلح میخواهند و از دولت انتظار دارند که آن را به میان آورد.
با مخالفان مسلح به صورت جدی و صادقانه با مخالفان مسلح خود گفتوگو خواهیم کرد. صلح به میان نمی آید مگر این که حکومتداری خوب وجود داشته باشد، عدالت تامین شود، اقتصاد خوب به میان بیاید و با فساد مبارزه جدی شود که پشتیبانی مردم به دست بیاید.
ابتدا باید جلوی فقر گرفته شود و عوامل فساد و علتهای آن از بین برود.
افزایش معاش کارمندان دولت که کفاف زندگی آبرومند را بدهد، می تواند از سطح فساد در ادارات بکاهد.
بروکراسی باید از بین برود و شیوه کار در نهادهای دولتی اصلاح شود. ما برنامههای گستردهای برای از بین بردن فساد اداری داریم.
افرادی که خوب کار می کنند باید مکافات شوند و افرادی که در فساد دست دارند باید مجازات شوند ولی باید ما اول دلایل فساد را از بین ببریم.
ابتدا باید فضایی ایجاد کنیم که اعتماد سرمایهگذاران جلب شود.
تمرکز من روی حاکمیت قانون و تامین امنیت است. وقتی سرمایهگذاری صورت بگیرد، اقتصاد را میتوان بهبود بخشید.
توجه ما تنها بر سرمایهگذاران داخلی نخواهد بود، بلکه تلاش میکنیم تا سرمایهگذاران خارجی را نیز به افغانستان بیاوریم.
برنامههایی هم در بخشهای دیگر داریم، از جمله در بخش معادن، زراعت، صنعت و حتی گردشگری که همه اینها شامل برنامههای ما برای توسعه اقتصادی است.
باید روابط خود را با همسایهها بیشتر کنیم و بتوانیم به عنوان نقطه اتصال میان این کشورها عمل کنیم تا افغانستان به مرکز اقتصادی و تجارت منطقه بدل شود.
فقرزدایی هم در برنامههای ما است.
افغانستان در چند سال آینده نیازمند کمکهای اقتصادی جهان خواهد بود، اما همزمان باید خود را برای خودکفایی آماده کنیم.











