در روز دوم لویه‌جرگه بحث در مورد نیمی از مفاد موافقتنامه امنیتی نهایی می‌شود

بر عکس روز اول که جرگه مشورتی افغانستان به صورت زنده از تلویزیون دولتی پخش شد و رسانه ها اجازه پوشش لحظه به لحظه را داشتند. در روز دوم دسترسی رسانها و خبرنگاران به جرگه محدود شده است.

احمد شفایی خبرنگاران بی‌بی‌سی که امروز به سالن لویه جرگه رفته است می‌گوید، اندکی بعد از ورود ما، ابلاغ شد که حق مصاحبه با نمایندگان را نداریم و فقط می‌توانیم تصویر کمیته‌های کاری را داشته باشیم. از مصاحبه های مخفیانه ما با این نمایندگان نیز توسط مسئولان جلوگیری شد.

وقتی وارد کمیته می‌شدیم اول از این نمایندگان خواسته می‌شد تا بحث درباره مفاد پیمان را متوقف کنند و بعد به ما اجازه داده می‌شد که تصویر برداری کنیم. تمام وسایل ضبط صدا نیز باید خاموش می‌بود.

دولت در روند تصمیم گیری دخالت ندارند

مسئولان دولتی که در محل حضور داشتند، تاکید کردند که دولت در روند تصمیم گیری نمایندگان دخالت ندارند. ولی حضور آنان در راهروهای کمیته کاری کاملا مشهود بود.

یکی از این افراد درباره حضور کارمندان دولتی توضیح داد که آنان فقط در زمینه فنی و فراهم سازی تسهیلات به نمایندگان کمک می‌کنند و دلیل اصلی حضور نیز همین است و بس.

اما خیلی از خبرنگاران معتقد بود که نوعی سانسور اعمال می‌شود.

کمیته‌ها چگونه مدیریت می شوند

براساس اعلام برگزار کنندگان جرگه در تمام کمیته‌های کاری افرادی به عنوان تسهیل کننده حضور دارند که از وزارت خانه های مختلف برای ثبت و تسهیل روند بحث‌ها و تبادل نظر نمایندگان در این جرگه حضور دارند.

این افراد وظیفه دارند که تمام بحثهای روز نمایندگان را ثبت و در آخر روز جمع‌بندی کرده و به رئیس و دبیر کمیته‌های کاری بدهند.

رئیس کمیته کاری بعد از خواندن این یاداشتها، گزارش خود را به جلسه روسای کمیته‌ها که زیر نظر رئیس، معاون و هیات اداری لویه جرگه برگزار می‌شود، ارائه می‌کند. در این جلسه درباره آنچه که در تمام روز کمیته‌ها بر سر آنها بحث کرده و به توافق رسیده‌اند تبادل نظر می‌شود و نظرات توحید و نهایی می‌گردد.

ماده های اختلاف بر انگیز

با توجه به محدویت‌هایی که در انجام مصاحبه با نمایندگان وجود داشته، با تعداد از این نمایندگان مصاحبه شده، دیدگاه اغلب درباره کلیات موافقتنامه مثبت بوده است. یکی از نمایندگان در این باره به خبرنگار بی‌بی‌سی گفته که اگر آمریکا نباشد طالبان فردا به دروازه‌های کابل می رسند.

این نمایندگان درباره بعضی از ماده ها نگرانی و نظر اعتراضی داشته‌اند. محمد حسن ولسمل یکی از نمایندگان، با اعتراض در حال ترک محوطه لویه جرگه بوده و اعلام کرده که از جرگه استعفا داده است.

نماینده دیگری گفته که در ماده دوم بند سوم درباره روند همکاری میان دو کشور در صورتیکه افغانستان مورد تجاوز قرار گیرد، آمده است:" برحسب تقاضای افغانستان، ایالات متحده فورا حمایتی که 'آمادگی' ارایه آن را دارد به نیروهای دفاعی و امنیتی ملی افغان به هدف پاسخ دهی به تهدیدات علیه امنیت این کشور، فرآهم می آورد."

او افزوده که آوردن کلمه "آمادگی" یک نوع بازی با کلمات است که معلوم نیست که آمادگی چه خواهد بود، شاید آمریکا فقط مقداری تجهیزات را در اختیار نیروهای افغانستان قرار دهد و بگوید که ما همین قدر آمادگی داشتیم.

یکی دیگر از نمایندگان ابراز داشته که در بند چهارم ماده ۱۰ آمده است:" سوار شدن بر طیاره ها[هواپیما]، کشتی‌ها و وسایط حکومت ایالات متحده بدون موافقت مقامات این نیروها ممنوع می‌باشد. طیاره ها، کشتی‌ها و وسایط حکومت ایالات متحده در داخل افغانستان از هرگونه تفتیش، انتظام و یا ثبت و راجستر معاف می‌باشند، مقامات ذیصلاح افغانستان می‌توانند براساس ایجابات امنیت ملی خویش، طیاره ها، کشتی ها و وسایط ایالات متحده را به طور 'تصادفی' بازرسی کنند."

این نماینده افزوده که امید مشکل در ترجمه این متن باشد، در غیر آن صورت بازرسی تصادفی معنی ندارد و در کل تمام این بند مشکل دارد.

نمایندگان ازمشکلات در ماده۱۴ بند چهارم نیز یاد کردنده اند که آمده است: "در صورتی‌که یکی از اعضای نیروهای نظامی یا بخش ملکی[غیرنظامی] ایالات متحده بخاطر ارتکاب جرمی از سوی مسولین افغانستان مورد سؤظن قرار بگیرد، مقامات ذیصلاح افغان موضوع را بلا فاصله به آگاهی مسولین نیروهای ایالات متحده می‌رسانند تا مقامات نیروهای ایالات متحده بتوانند اقدامات عاجل را اتخاذ نمایند. اعضای نیروهای نظامی و بخش ملکی ایالات متحده توسط مقامات افغان دستگیر و توقیف نمی شوند. آنعده از اعضای نیروهای نظامی و بخش ملکی که به هر دلیلی، توسط مقامات افغان، بشمول مقامات تنفیذ قانون افغانستان، دستگیر و یا توقیف شوند، در اسرع وقت به مقامات نیروهای ایالات متحده تسلیم داده می‌شوند."

بازرسی خانه‌ها

معصومه محمدی یکی دیگر از اعضای لویه جرگه گفت در کمیته آنها، بحث برسر بند سوم ماده سوم، جدی شد. در این بند آمده است که نیروهای آمریکایی در شرایط استثنایی می‌توانند به منظور بازرسی وارد خانه‌های افغانها شود.

خانم محمدی گفت، اعضای کمیته ۲۳ که او عضو آن است، تاکید داشتند که کلمه "شرایط استثنایی" گنگ است. به گفته او هرچند در این ماده آمده است که شرایط استثنایی زمانی است که جان یک آمریکایی در خطر باشد، اما به گفته خانم محمدی در این کمیته تاکید شد که باید علاوه شود که حتی در چنین شرایطی، نیروهای آمریکایی قبل از ورود به خانه‌ها، مساله را با مقام‌های محلی هماهنگ کنند.

خانم محمدی افزود، امروز قرار است تمامی کمیته ها، بحث در مورد نیمی از ۲۶ ماده این موافقتنامه را نهایی کنند.

تدابیر امنیتی همچنان شدید

در داخل، بیرون و اطراف محل برگزاری لویه جرگه تدابیر شدید امنیتی برقرار است. بر فراز ساختمان‌های مشرف به لویه جرگه نیروهای امنیتی و تک تیر اندازان مستقر هستند و تمام فعالیت‌ها را در اطراف این محدوده تحت کنترل دارند. حضور نیروهای امنیتی حتی در محوطه لویه جرگه سنگین است و آنان با تسلیحات نیمه سنگین در این محل مستقرند.

کار شبانه روزی نیروهای افغان در یک هفته گذشته باعث شده که سنگینی این ماموریت و خستگی را بر پیشانی آنان دید. خیلی از این نیروها با تجهیزات کامل در محل مستقر هستند.