با تایید رهایی زندانیان طالبان از سوی لویه جرگه، مذاکرات بین‌الافغانی تا 'سه روز' دیگر شروع می‌شود

لویه جرگه مشورتی به منظور بحث روی رهایی زندانیان گروه طالبان روز جمعه ۱۷ اسد/مرداد در کابل برگزار شد. محمد اشرف غنی رئیس جمهوری افغانستان در این جرگه گفت که گروه طالبان متعهد شده است که در صورت رهایی زندانیان این گروه، تا سه روز دیگر مذاکرات بین‌الافغانی را آغاز کنند.

در این لویه جرگه حدود ۳۲۰۰ تن از جمله ۷۰۰ زن، از سراسر افغانستان شرکت دارند. ریاست لویه جرگه را عبدالله عبدالله، رئیس عالی شورای مصالحه به عهده دارد.

این جرگه بنا به فراخوان محمداشرف غنی، رئیس جمهور افغانستان برگزار شده و در دو روز روی آزادی زندانیان گروه طالبان بحث خواهد کرد.

برگزاری لویه جرگه از سوی رئیس مجلس نمایندگان خلاف قانون خوانده شده بود، اما روز گذشته نمایندگان حکومت در جلسه روئسای کمیسیون‌های پارلمان به سوالات نمایندگان پاسخ داده و پس از آن هیات اداری پارلمان اعلام کرد که "اختلاف رفع شده" و اکثریت نمایندگان در جرگه شرکت خواهند کرد.

گروه طالبان در واکنش به برگزاری لویه جرگه با نشر اعلامیه گفته است که "طلبیدن جرگه برای چنین موضوع کوچک و عادی، و آن هم در چنین فرصت حساس و کوتاه، چیزی است که مردم از پیش می دانستند که هدف آن رهایی ۴۰۰ تن زندانیان نه، بلکه هوس تمدید قدرت نامشروع، گسترش جنگ، جلوگیری از صلح و تخریب پروسه(روند) مذاکرات بین الافغانی است."

مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا از برگزاری لویه جرگه استقبال کرده و گفته که شرکت کنندگان لویه جرگه "آخرین موانع برای آغاز گفتگوهای بین‌الافغانی" را بر می‌دارند.

او افزوده که "ما می‌دانیم که آنها در مورد آزادی سریع زندانیان باقیمانده در فهرست طالبان، آخرین مانع برای آغاز مذاکرات بین الافغانی، تصمیم می‌گیرند. طالبان تعهد کرده‌اند که پس از آزادی به موقع این زندانیان، با تیم ملی که نمایانگر قوت و تنوع جمهوری اسلامی افغانستان است وارد مذاکره خواهند شد."

۴۰۰ زندانی و مشکل مذاکرات بین‌الافغانی

محمد اشرف غنی، روز (جمعه ۱۰ اسد/مرداد) در جریان سخنرانی‌اش به مناسبت عید قربان در ارگ اعلام کرده بود که رهایی ۴۰۰ زندانی گروه طالبان که فهرست آنها قبلا به دولت سپرده شده، در صلاحیت او نیست و در مورد آنها، لویه جرگه باید تصمیم بگیرد. لویه جرگه امروز، به همین منظور فراخوانده شد.

رهایی پنج هزار زندانی طالبان در مقابل آزادی یک هزار زندانی دولت از نزد این گروه، بخشی از توافقنامه صلح آمریکا با طالبان است که به تاریخ دهم حوت/اسفند سال گذشته امضا شد.

پیش از این دولت افغانستان اعلام کرده بود که ۵۹۲ زندانی گروه طالبان را به دلیل داشتن "اتهام‌های سنگین" رها نمی‌کند و از گروه طالبان خواسته است تا فهرست جدیدی از زندانیان خود را به دولت افغانستان بدهد.

اما گروه طالبان بر رهایی تمامی افرادی اصرار کرد که فهرست آن‌ها از قبل به دولت افغانستان داده شده است. این گروه تاکید کرده تا زمانی که تمامی زندانیان آن‌ها رها نشوند، مذاکرات بین‌الافغانی آغاز نمی‌شود.

واکنش‌ها به برگزاری لویه جرگه

صلاح‌الدین ربانی، رهبر حزب جمعیت اسلامی در صفحه رسمی فیسبوک‌اش برگزاری لویه جرگه را "نمایشی" خوانده و آنرا در حضور نهادهای قانونمند مردمی، کار خلاف قانون عنوان کرده است.

این در حالی است که عطا محمد نور، رئیس اجرای جمعیت اسلامی از برگزاری لویه جرگه حمایت کرده است.

مارشال عبدالرشید دوستم،رهبر جنبش ملی افغانستان از برگزاری لویه جرگه استقبال کرده و در ادامه گفته است"هر چند ۴۶۰۰ زندانی بدون مشورت با مردم رها گردیده اند"، اما او امیدوار است که اعضای لویه جرگه در مورد رهایی ۴۰۰ تن، نظر مساعد ارائه دهند.

اما نهادهای حقوق بشر و سازمان عفو بین‌الملل ابراز نگرانی کرده اند. سازمان عفو بین‌الملل گفته که در روند صلح افغانستان باید قربانیان مورد توجه قرار گیرند و کمیسیون حقوق بشر افغانستان خواستار شفافیت، توجه به حقوق قربانیان و ضمانت‌ها برای عدم آسیب دوباره زندانیان رها شده به غیرنظامیان شده است.

شماری از مردم هم برگزاری لویه جرگه را در حالی که بحران ویروس کرونا دامنگیر افغانستان است، اتلاف وقت و پول می‌دانند. بودجه ۳۳۰ میلیون افغانی (حدود ۴.۳ میلیون دلار)، مورد انتقاد بسیاری از کابران شبکه‌های اجتماعی قرار گرفته است.

امرالله صالح، معاون اول رئیس جمهور غنی در واکنش به انتقادها در مورد بودجه برگزاری لویه جرگه در صفحه فیسبوک‌اش نوشته که آقای غنی فردا (امروز جمعه ۱۷ اسد) دلیل این اقدام "بزرگ و شجاعانه" را با وضاحت شرح خواهد داد.

آقای صالح در ادامه نوشت: من منتظر بودم انتقاد بر ارقام نجومی دیگر صورت بگیرد. به گفته معاون اول رئیس جمهوری دولت افغانستان سالانه ۴ هزار و ۲۰۰ میلیون افغانی را صرف حفاظت و تامین امنیت رجال برجسته می‌کند که به گفته او شماری از این رجال بیشتر از نصف وقت خود را در "تضعیف نظام" به مصرف می‌رسانند.

نماینده مجلس پس از اعتراض مورد خشونت قرار گرفت

بلقیس روشن، نماینده مجلس، در جریان سخنرانی محمد اشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان در آغاز لویه جرگه، اعتراض کرد و گفت؛ "باج‌دهی به طالبان وحشی خیانت ملی" است.

آقای غنی در پاسخ به خانم روشن گفت که او باج‌ده نیست و خانم روشن باید همکاران خود در لویه جرگه را قناعت دهد، تصمیم از اعضای لویه جرگه خواهد بود.

تصاویر نشان می‌دهد که خانم روشن در حال خروج از تالار است، و خانمی به سرعت او را تعقیب کرده و به شدت به زمین پرتش می‌کند. تا هنوز هویت زنی که خانم روشن را پرت کرده، مشخص نشده است.