حادثه غرق شدن مسافران افغان در مرز؛ رئیس هیأت ایرانی در کابل: اگر تخلفی انجام شده باشد به آن رسیدگی می‌شود

محسن بهاروند، معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت خارجه ایران که برای بررسی حادثه غرق شدن مهاجران افغانستان روز (سه‌شنبه ۶جوزا/خرداد) وارد کابل شد، گفته "با کابل توافق کردیم تا مدارک جمع‌آوری شده توسط طرف افغانستان نیز بررسی شود."

به گفته معاون وزارت خارجه ایران، طرف افغانستان مصاحبه‌هایی را با افرادی که از این حادثه جان سالم بدر برده‌اند، انجام داده‌ است.

او افزود: با افغانستان توافق شده "مدارکی را که افغانها در این مصاحبه‌ها ضبط کرده‌اند، بررسی کنیم. اگر از نظر ما نیز مشخص شد که مدرک دال بر تخلف است، ما آن را به مراجع مربوطه خواهیم سپرد که مورد رسیدگی قرار گیرد."

گران هیواد، سخنگوی وزارت خارجه افغانستان گفته که دو طرف فقط بر سر ادامه تحقیق به توافق رسیده‌اند و اینکه چه راهکارهایی برای جلوگیری از تکرار چنین حوادث در نظر گرفته می‌شود، گام بعدی است.

آقای بهاروند در گفتگو با خبرگزاری ایرنا تاکید کرده که "تحقیقات ما دال بر این است که به هیچ وجه، مرزبانان ایرانی دخالتی در این کار نداشته‌اند."

رئیس هیأت ایرانی گفته که کار روی موضوع غرق شدن مهاجرین افغان پایان نیافته است، "اما اختلاف نظر جدی نیز نداریم."

او گفته که طرف افغانستان نیز پذیرفته که پاسگاه‌های مرزی را فعال کنند تا از ترددهای غیرقانونی جلوگیری شود.

او گفته علاوه بر مورد فوق، با مقام‌های افغانستان در مورد "همکاری مشترک" که در آینده جلو این اتفاقات گرفته شود و علاوه برآن "قانونی شدن تردد اتباع افغانستان"نیز به توافق رسیده‌اند.

۲۹ ثور/اردیبهشت وزارت خارجه افغانستان اعلام کرد که دو هیأت مرزی افغانستان و ایران تحقیق خود را درباره "به رودخانه انداختن مهاجرین افغان توسط مرزبانان ایرانی"، بر اساس موافقتنامه سال ۱۳۳۵ انجام دادند ولی هیأت ایرانی اسناد، شواهد و مدارک طرف افغانستان را قبول نکرده‌اند.

این نهاد افزوده بود که با در نظرداشت این وضعیت، بر اساس مفاد موافقتنامه میان دو کشور، تحقیق به مراجع دیپلماتیک واگذار می‌شود که کمیساران افغانستان بر اساس موافقتنامه اسناد و مدارک را به مراجع دیپلماتیک سپرده‌اند.

وزارت خارجه ایران: در تاریخ اعلام شده ورود اتباع افغان به خاک ایران گزارش نشده است

چه رخ‌داده است؟

چند هفته پیش خبری منتشر شد که به نقل از برخی مقامات افغانستان و شاهدان گفته شده بود که مرزبانان ایرانی پس از شکنجه ۴۶ مسافر افغان، آنها را در روز ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۹ وادار به پریدن به داخل رودخانه در مرز مشترک دو کشور کردند.

محمد حمید طهماسی، رئیس هیأت تحقیق افغانستان روز شنبه (۲۷ ثور/اردیبهشت) در گفتگو با رئیس جمهوری افغانستان گفته بود که این حادثه بر اساس اسناد، مدارک، شواهد، ویدیوها، تصاویر و اقرار متضررین از نگاه فنی، حرفه‌ای و حقوقی و همچنان بر مبنای اسناد، کنوانسیون‌ها، لوایح و فیصله‌های بین‌المللی بررسی شده است.

آقای طهماسی در خصوص یافته‌های خود گفته بود که ۴۶ شهروند افغانستان وارد خاک ایران شده بودند که از این تعداد ۱۲ نفر کشته، ۱۷ نفر ناپدید است و ۱۷ تن دیگر نیز نجات یافته است. او گفته که قربانیان از ولایت‌های هرات و فاریاب هستند. اما ایران این اتهام را "قویا" تکذیب کرد.

سخنگوی وزارت خارجه ایران رسما چنین حادثه‌ای را رد کرده و گفته بود "در تاریخ مورد نظر و در محدوده ادعایی چنان واقعه‌ای رخ نداده و مواجهه‌ای از هیچ نوع میان نیروهای جمهوری اسلامی ایران با اتباع افغان گزارش نشده است".

سرانجام به دنبال مطرح شدن ادعاهای "به رودخانه انداخته شدن شهروندان افغان"، مسئولان مرزی افغانستان و ایران به تاریخ ۲۵ ثور/اردیبهشت در جلسه مشترکی برای بررسی این موضوع شرکت کردند.