انتخابات افغانستان؛ دوستان دیروز، رقیبان امروز

انتخابات ریاست جمهوری افغانستان در ششم میزان/مهر برگزار می‌شود. کارزار انتخاباتی ۶ اسد/مرداد آغاز شد و تا ۴۸ساعت قبل از روز برگزاری انتخابات ادامه خواهد داشت.

یارگیری‌ها برای انتخابات ریاست جمهوری امسال افغانستان با آنچه در انتخابات سال ۲۰۱۴ دیده شد کاملا متفاوت است. به غیر از عبدالله عبدالله و محمد اشرف غنی که باز هم به عنوان رقیب جدی برای همدیگر مطرح هستند، سایر فعالان سیاسی اغلب جبهه عوض کرده‌اند.

در انتخابات دور قبلی ریاست جمهوری (۱۳۹۳) چهره‌های مطرحی همانند ژنرال عبدالرشید دوستم، عبدالکریم خلیلی و حتی حامدکرزی رئیس جمهوری پیشین از آقای غنی حمایت کردند ولی ورق در انتخابات کنونی برگشته است، آقای دوستم و خلیلی این بار حامی عبدالله هستند چرا که معاونان اول و دوم در تیم انتخاباتی او وابسته به این دو رهبر پرنفوذ ازبک و هزاره هستند.

در کنار آن حزب اسلامی شاخه ارغندیوال که در انتخابات گذشته پست معاون اول آقای عبدالله را داشت در انتخابات کنونی از آقای غنی حمایت کرده است.

در انتخابات دور قبلی آقای دوستم توانست رای بیشتر ازبک‌ها را به صندوق آقای غنی بیندازد ولی آقای خلیلی در جلب آرای هزاره‌ها که پایگاه سنتی او به حساب می‌آمد چندان کامیاب نبود و بر عکس محمد محقق بود که توانست رای هزاره‌ها را به صندوق‌ آقای عبدالله سرازیر کند.

آقای کرزی این بار تا کنون رسما از کسی حمایت نکرده ولی محمد محقق، رهبر حزب "وحدت مردم افغانستان" بعد از اینکه تیم انتخاباتی او به رهبری حنیف اتمر، مبارزات انتخاباتی خود را تعلیق کرد، دوباره به تیم عبدالله عبدالله پیوست.

کارزار انتخاباتی

کمیسیون انتخابات افغانستان، ۱۸ نفر را به عنوان نامزدان نهایی برای انتخابات اعلام کرده بود. احمد ولی مسعود، حکیم تورسن، رحمت الله نبیل، زلمی رسول، سید نورالله جلیلی، شیدا محمد ابدالی، عبدالله عبدالله، عنایت‌الله حفیظ، غلام فاروق نجرابی، فرامرز تمنا، گلبدین حکمتیار، لطیف پدرام، محمد ابراهیم الکوزی، محمد اشرف غنی، محمد حنیف اتمر، محمد شهاب حکیمی، نورالحق علومی و نور رحمان لیوال مشمول این فهرست بودند.

از هجده نامزد انتخابات ریاست جمهوری تاکنون شیدا محمد ابدالی و زلمی رسول با انصراف از ادامه رقابت، حمایت خود را از آقای غنی اعلام کرده‌اند.

محمد حنیف اتمر مبازرات انتخاباتی خود را به تعلیق درآورد و هنوز رسما از هیج یک از نامزدها حمایت نکرده است.

سایر نامزدها تاکنون به کارزار انتخاباتی خود ادامه داده‌اند. فعالیت شماری از آنان در این زمینه چندان پررنگ و رونق نبوده است.

یارگیری‌های نامزدها

در تیم محمد اشرف غنی، سرور دانش، معاون دوم او؛ امرالله صالح، رهبر روند سبز و رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان و محمد یوسف غضنفر از بازرگان‌های قدرتمند ازبک و مالک غضنفر بانک، از چهره‌های اصلی هستند. آقای غنی مخالفت شدید خود را با وجود پست ریاست اجرایی اعلام کرده و گفته که اگر پیروز شود این ریاست وجود نخواهد داشت، اما مشخص نیست که چه سمتی را بعد از پیروزی به آقای غضنفر خواهد داد.

علاوه بر آنان تاکنون زلمی رسول و شیدا ابدالی دو نامزد انتخابات ریاست جمهوری نیز از آقای غنی حمایت کرده‌اند.

از میان دیگر شخصیت‌های ازبک نیز تاکنون ژنرال عبدالملک، رهبر حزب "آزادی" و احمد ایشچی رهبر حزب "جنبش نوین" از آقای غنی حمایت کرده‌اند. علاوه بر آن عبدالمتین بیگ رئیس ارگان‌های محل نیز در کنار آقای غنی است.

اخیرا نامه‌ای با امضای صد نفر از استادان دانشگاه در حمایت از آقای غنی منتشر شد ولی بعد شماری اعتراض کردند که از امضا کنندگان آن نبوده‌اند.

ضیاالحق امر خیل، رئیس پیشین دبیرخانه کمیسون انتخابات نیز حمایت خود را از غنی اعلام کرده است.

محمد اکبری، رهبر حزب حراست افغانستان نیز از آقای غنی اعلام حمایت کرده است. در کنار آن صادق مدبر، رئیس پیشین نهاد ریاست جمهوری افغانستان و رهبر حزب انسجام نیز شامل تیم آقای غنی است. عباس ابراهیم زاده معاون حزب وحدت به رهبری آقای خلیلی نیز از تیم دولت ساز به رهبری آقای غنی حمایت کرده است، هرچند حزب وحدت اعلام کرده که او از حزب اخراج شده است.

فضل الهادی مسلمیار رئیس مجلس سنا و میرویس یاسینی که نمایندگان مجلس‌ هستند، نیز از آقای غنی حمایت کرده‌اند.

در یارگیری‌های امسال، در اطراف عبدالله عبدالله تاکنون بیشتر چهره‌های جهادی و سیاسی دیده می‌شوند.

از شاخص ترین این چهره‌ها می‌توان از صلاح‌الدین ربانی وزیر خارجه افغانستان؛ محمد محقق معاون دوم ریاست اجرایی، عبدالرشید دوستم معاون اول آقای غنی، حاجی دین محمد عضو شورای عالی صلح، سید منصور نادری شخصیت پرنفوذ اسماعلیه‌های افغانستان و عبدالکریم خلیلی، رهبر حزب "وحدت افغانستان" نام برد.

بیشتر این چهره‌ها به غیر از محمد محقق و صلاح‌الدین ربانی در انتخابات ۲۰۱۴ از آقای غنی حمایت کرده بودند.

آقای عبدالله اعلام کرده که بعد از انتخابات نیز پست ریاست اجرایی را از میان نخواهد برد. او انور‌الحق احدی از قومیت پشتون را به عنوان رئیس اجرایی انتخاب کرده است.

پست ریاست اجرایی در جریان تشکیل حکومت وحدت ملی با پادرمیانی آمریکا تشکیل شد که آقای عبدالله در پنج سال گذشته عهده دار آن بود.

عبدالغنی کاظمی، رهبر یکی از شاخه‌های حزب حرکت اسلامی نیز از عبدالله حمایت کرده و در تیم او به عنوان معاون اول ریاست اجرایی معرفی شده است.

افرادی که هنوز موضع شان معلوم نشده

شماری از شخصیت‌های سیاسی افغانستان نیز هنوز ساکت‌ هستند و مشخص نیست که در روزهای آینده از چه کسی حمایت خواهند کرد.

محمد یونس قانونی، رئیس پیشین مجلس افغانستان که در تیم حنیف اتمر نامزد معاونت اول ریاست جمهوری در نظر گرفته شده بود، بعد از تعلیق مبارزات انتخاباتی آقای اتمر، سکوت کرده است.

عطا محمد نور، والی پیشین بلخ نیز در تیم آقای اتمر بود و تا کنون از نامزد خاصی اعلام حمایت نکرده است.

حامدکرزی، رئیس جمهوری پیشین افغانستان دیدارهایی با شماری از تیم‌های انتخاباتی داشته ولی تاکنون اعلام نکرده که از چه تیمی حمایت خواهد کرد. آقای کرزی در انتخابات دور قبل از غنی حمایت کرد و در مصاحبه با بی‌بی‌سی گفت با شناختی که از اشرف غنی داشته به وی رای داده و این موضوع را هم علنا اعلام کرده است.

محمد اسماعیل خان از رهبران مجاهدین در حوزه غرب افغانستان نیز تاکنون از تیم خاصی حمایت نکرده است.

عبدرب الرسول سیاف، از رهبران جهادی نیز تاکنون حمایت خود را از کسی اعلام نکرده است.

حنیف اتمر هرچند خود مبازارات انتخاباتی‌اش را به تعویق انداخته ولی تاکنون درباره آینده انتخابات و حمایتش از کسی ابراز نظری نکرده‌است.

حاجی ظاهر قدیر، مولوی تره خیل و حمیدزی لالی نمایندگان پشین مجلس نیز تاکنون از کسی اعلام حمایت نکرده‌اند.