غنی: ده‌ها هزار سند تاریخی افغانستان از نابودی نجات داده شد

محمد اشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان در مراسم افتتاح آرشیو ارگ ریاست جمهوری افغانستان گفت که اسناد تاریخی افغانستان قبل از ایجاد این مرکز "در یک وضعیت رنج آور" قرار داشت.

او در این مراسم گفت که پیش از این ده‌ها هزار سند در یک اتاق بدون طبقه بندی بر سر هم انبار شده بود.

آقای غنی گفت که هیات را برای بررسی افغان فیلم که مهمترین آرشیو تصویری افغانستان است، فرستاده ولی در آنجا نیز وضعیت قابل قبول نبوده‌است.

براساس اعلام ارگ ریاست جمهوری افغانستان این آرشیو متشکل از بخش‌های آرشیو نوشتاری همانند فرامین، مصوبات، احکام، پروتوکل‌ها و نامه‌ها (مکاتیب)، آرشیو تصویری دوره های مختلف حکومت و روابط سیاسی و تجاری با دول و حکومات خارجی و آرشیو فیلم و صوت است که از دوره شاه امان‌الله خان (۱۹۱۹) تا اکنون به شکل فیلم، حفظ و مستند‌سازی شده‌اند.

در این مرکز اکنون علاوه بر اسناد ارگ، آرشیو افغان فیلم نیز نگهداری می‌شود.

افغان‌فیلم نهاد اصلی دولتی در زمینه تولیدات سینمایی افغانستان است که در سال ۱۳۴۷ ایجاد شد و آرشیو ۹۰ ساله این موسسه حاوی آثار مستند فراوانی است که از جنگ‌های داخلی دهه ۹۰ میلادی و حاکمیت طالبان به صورت معجزه‌آسا نجات یافته است.

بعد از اینکه دولت تصمیم به انتقال این آرشیو به ارگ گرفت بیش از ۱۳۰ چهره فرهنگی و هنری افغانستان در نامه‌ای سرگشاده به تصمیم دولت افغانستان برای انتقال آرشیو 'افغان‌فیلم ' به ارگ و دادن زمین این موسسه به سفارت بریتانیا اعتراض کردند.

یکی از نگرانی‌ها، نحوه نگهداری از این اسناد بود اما رئیس جمهوری افغانستان امروز گفت که آرشیو ارگ را افراد فنی اداره می‌کنند.

قبل از این دسترسی به آرشیو و اسنادی که در ریاست جمهوری افغانستان نگهداری می‌شد مشکل و حتی غیر ممکن بود، اما امروز آقای غنی وعده داد که با تدوین یک مقرره، دسترسی به تمامی مدارک سهل‌تر خواهد شد.

او گفت تمام اسناد دیجیتال خواهد شد و مردم مجبور نخواهند بود برای دسترسی به آن به ارگ مراجعه کنند بلکه می‌توانند از طریق سایت اینترنتی به آن دست بیابند و استفاده کنند.

در این بخش علاوه بر آرشیو تصویری افغان فیلم تصاویری از ارگ نیز وجود دارد که آقای غنی آنرا تاریخ معاصر افغانستان نامید و گفت نسل جدید این کشور برای آشنایی با گذشته به آن نیاز دارد.

نگرانی‌های زیادی در مورد نحوه نگهداری اسناد تاریخی در افغانستان وجود دارد، ولی آقای غنی گفت که در مرکز جدید میزان رطوبت و همچنین دما برای نگهداری اسناد کنترل می‌شود و اسناد با استاندارد لازم نگهداری می‌شوند.

آقای غنی در پاسخ به این سوال که چرا این آرشیو در ارگ ایجاد شده، گفت که دیگر گنجینه‌های تاریخی افغانستان نیز در ارگ ریاست جمهوری قرار دارد که صلاحیت استفاده از آنها را بانک مرکزی و وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان دارد و دیگران صلاحیت استفاده از آن را ندارند.

آقای غنی استفاده از مواد آرشیو ارگ را یک منبع درآمد ذکر کرد.

نگهداری از آثار تاریخی افغانستان چندان درخشان نبوده است. در جنگ‌های داخلی سه دهه پیش تمام آثار موزه ملی این کشور تاراج و یا در زمان حاکمیت گروه طالبان نابود شدند.

طالبان دستور به نابودی آرشیو افغان فیلم و تلویزیون ملی افغانستان نیز داده بود ولی با مدیریت و فداکاری کارمندان این دو نهاد ازنابودی کامل نجات یافت.

با تغییر نظام‌ها در افغانستان نیز شماری از اسناد تاریخی این کشور نابود شده‌اند. ژنرال قادر از رهبران کودتای هفت ثور در کتاب خاطرات خود می‌نویسد، وقتی هیات حکومت کمونیستی افغانستان در کوبا با فیدل کاسترو، رهبر این کشور دیدار کردند او از هیات افغانستان پرسیده بود که بعد از پیروزی انقلابتان چه کردید؟ آنها چندین مورد را نام برده بودند و از جمله گفته بودند که "ما همه زندانی‌ها را آزاد کردیم و دوسیه‌ها (پرونده‌ها) را سوزاندیم" کاسترو در جواب آنان گفته بود که "خوب! پس تاریخ را آتش زدید."