بیانیه دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی؛ کلید شورا دست روحانی است یا جای دیگر؟

دبیرخانه شورای ‌عالی امنیت ملی در ایران با صدور بیانیه‌ای از تصویب قانون اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها در مجلس حمایت کرد.

دبیرخانه شورا با تشریح سیر مکاتبات و مبادلات بین شورای عالی امنیت ملی و مجلس اعلام کرد "قانون فوق مسئله خاصی به زیان مصالح ملی ایجاد نمی کند" و عملا در اختلاف نظری که بین دولت و مجلس بر سر این قانون بوجود آمده، به عنوان قاضی، صحه بر مصوبه مجلس گذاشت و آب پاکی را روی دست حسن روحانی، رئیس جمهور و وزارت خارجه ایران ریخت.

درحالی که رئیس جمهور به عنوان عالی‌ترین مقام شورای امنیت ملی ایران بارها از این قانون انتقاد کرده و از " هول شدن" نمایندگان مجلس در تصویب و ابلاغ آن انتقاد می‌کند، دبیرخانه این شورا اذعان دارد که از دو ماه پیش این طرح بین شورای امنیت ملی و نمایندگان مجلس در رفت و آمد بوده‌ است و براساس این بیانیه، بایستی رئیس جمهور هم از کم و کیف آن با خبر بوده ‌باشد.

دبیرخانه شورا می‌گوید از اصل این طرح "استقبال" کرده و نمایندگان پس از "تعامل و همفکری" با دبیرخانه شورا و وزارت خارجه، "اغلب" ملاحظات را مورد توجه قرار داده‌اند،"در مراحلی نیز برخی نگرانی‌های طبیعی و متعارف برای دبیرخانه مطرح بود که با پیگیری از مراجع ذی‌ربط مرتفع شد".

بیانیه شورای عالی امنیت و "بی‌خبری" حسن روحانی

در این بیانیه چند نکته مبهم به چشم می‌خورد. آیا دبیرخانه قبل از انتشار بیانیه، حسن روحانی را از آن مطلع کرده بود یا خیر؟ نکته دیگر این است که دبیرخانه به نمایندگی از شورای عالی امنیت ملی از بیان اینکه "قانون مسئله خاصی به زیان مصالح ملی ایجاد نمی کند" چه منظوری دارد؟ و آیا عملا همسو با اظهارات اخیر رهبری حکومت ایران عمل کرده‌ است؟

حسن روحانی، رئیس جمهور، سخنگوی دولت و وزیر خارجه ایران در چند روز اخیر به صراحت اعلام کردند که مخالف این مصوبه هستند و منتقدان این قانون هم می‌گویند به معنی پایان توافق برجام است.

محمدباقر قالیباف رئیس مجلس، دو شب پیش در تلویزیون دولتی ایران در پاسخ به انتقادهای حسن روحانی گفت: ما "هول نشدیم و به وظایف قانونی مان را عمل کردیم" و این طرح قبل از تائید و تصویب مجلس، نظرات کارشناسی شورای عالی امنیت ملی و وزارت خارجه را لحاظ کرده ‌است.

روز گذشته محمود واعظی، رئیس دفتر رئیس جمهور با طرح سوالاتی به طعنه به این اظهارات پاسخ داد و گفت: ممکن است دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی "یواشکی" و بدون اجازه گرفتن از شورا و رئیس جمهور دست به اقداماتی زده‌ باشد.

او گفته ‌بود: "مجلس هیچ هماهنگی با شورای عالی امنیت ملی نکرده ‌است و دبیرخانه به تنهایی شان و جایگاهی ندارد و دبیرخانه شورا باید موضوع را روشن کند."

امروز دبیرخانه در بیانیه‌ای که منتشر کرده ابهامات بیشتری را در رابطه با نوع ارتباطش با اعضای عالی شورای امنیت‌ ملی بوجود آورده. اگر اعضای این شورا از این طرح بی اطلاع بودند، پس دبیرخانه با کدام نهاد هماهنگ بوده ‌است؟ آیا احتمال دارد که این دبیرخانه بیشتر با بیت رهبری در ارتباط باشد تا اعضای شورا؟ یا اتاق فرمانش جای دیگری است؟

حسن روحانی: مصوبه هسته‌ای مجلس را مضر می‌دانم

شورای عالی امنیت ملی درباره مصوبه جنجالی مجلس ایران: مساله خاصی ایجاد نمی کند

مصالح‌ملی در بیانیه دبیرخانه

بخش دیگر بیانیه دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی تاکید دارد که "آنچه بر خلاف مصالح ملی بوده و مورد نگرانی می‌باشد همین جنجال‌ها است که شأن و جایگاه نهادهای قانونی کشور را مورد خدشه قرار داده و به وحدت و انسجام ملی خسارت وارد می‌کند".

با بیان این مساله، عملا نوک پیکان و خطاب دبیرخانه، هیات دولت است. کسانی که در چند روز اخیر بیشترین مخالفت ها را با مصوبه مجلس داشته‌اند، مقام های دولتی بودند.

نکته دیگر به مفاد قانون "اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها و صیانت از منافع ملت" برمی‌گردد. در این بیانیه گفته شده قانون تازه مساله خاصی به زیان مصالح ملی ایجاد نمی‌کند اما توضیح نداده که "مساله خاصی" چه معنی دارد و در پس این جمله چه احتمال‌هایی در نظر گرفته شده‌ است.

براساس قانون تازه، روابط بانکی باید ظرف دو ماه عادی شود، موانع موجود بر سر راه صادرات و فروش نفت و فرآورده‌های نفتی از بین برود و ارز حاصل از فروش آنها سریع و کامل به ایران برگردانده شود در غیراین صورت ایران پروتکل الحاقی معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای را اجرا نخواهد کرد.

براین اساس می توان متصور شد که چنین اتفاقی به احتمال قوی رخ نمی‌دهد چرا که اگر از همین امروز هم اراده صد در صدی برای رفع تحریم‌ها به وجود بیاید،، در مدت دو ماه نمی‌توان به اهداف مورد نظر رسید. فعلا دولت فعلی آمریکا چنین امکان و اجازه‌ای را نمی‌دهد و دولت های عضو توافق هسته‌ای هم باید منتظر روی کار آمدن جو بایدن باشند تا گشایشی در این مورد حاصل شود.

معنای دیگر این جمله این می تواند باشد که این طرح تبدیل به قانون شده ‌است اما اگر "مصالح ملی" ایجاب کند آن را نادیده می‌گیرند و حکم یک اهرم فشار دارد و نباید جدی گرفته شود چنانکه محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران در اظهاراتی به قدرت‌های عضو برجام پیام داد که اگر به تعهداتشان عمل کنند این قانون اجرا نمی‌شود.

وجه دیگر این بیانیه این است که نظر دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی با نظر رئیس شورای عالی امنیت ملی متفاوت و به نظر مجلس نزدیک‌تر است و مجلس و دبیرخانه شورای علی امنیت‌ ملی و حتی شورای نگهبان عملا متناسب با مواضع آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر ایران و تاکیدهای اخیر او درباره انتخابات آمریکا عمل کرده‌اند که گقته بود "رفت آمد و اشخاص در آن تاثیری ندارد". احتمال می‌رود آقای قالیباف به عنوان رئیس مجلس حمایت ضمنی رهبری را برای این طرح گرفته باشد و همین باعث شده که طرح با سرعت در مجلس تصویب و به تائید شورای نگهبان هم برسد.

روز گذشته نشریه هفتگی "حزب‌الله" وابسته به دفتر رهبر ایران که مواضع آیت‌الله خامنه‌ای را منعکس می‌کند، از اقدام مجلس حمایت کرد.

هفته‌نامه دفتر رهبر ایران در آخرین شماره خود به موضوع مصوبه مجلس درباره لغو تحریم‌ها اشاره کرد و نوشت: "در دستگاه محاسباتی نظام اسلامی اقدام متقابل صرفا به اقدام نظامی خلاصه نشده بلکه منافع استکبار جهانی، آمریکا، رژیم صهیونیستی و اذناب آنها در منطقه در حوزه سیاسی اقتصادی، علمی و حقوق بین‌المللی را با چالش‌های متعدد مواجه خواهد ساخت و قانون 'اقدام راهبردی برای صیانت منافع ملت و ایران و لغو تحریم‌ها ' نیز مقدمه‌ای برای این مسیر خواهد بود."