تاسې د وېبسایټ داسې بڼه ګورئ چې یوازې متن لري او لږ انټرنېټ کاروي. که غواړئ عکسونه او ویډیوګانې وګورئ، نو د وېبسایټ اصلي (لومړنۍ) بڼې ته ورشئ.
د وېبسایټ اصلي بڼې ته مې وروله
د وېبسایټ دې بڼې په اړه چې ډېر انټرنېټ نه مصرفوي نور معلومات دلته موندلای شئ.
د چین ګواښ: "د تایوان خپلواکي د جګړې په مانا ده"
چین ګواښ کړی چې د تایوان لخوا د خپلواکۍ د اعلان هڅه د "جګړې مانا" لري. چین دا خبرداری تایوان ټاپو ته نژدې تر خپلو پوځي خوځښتونو او د جنګي الوتکو تر الوتنو څو ورځې وروسته ورکړی دی.
د امریکا نوي ولسمشر جو بایډن او د هغه ادارې هم د بیجېنګ تر دغه ګواښ وړاندې تایوان سره د درېدو او ملګرتیا ژمنه تازه کړې ده.
متحدو ایالتونو د چین دا خبرداری د "خواشینۍ وړ" بللی او زیاته کړې یې ده چې کړکېچ باید د تقابل او ټکر لامل نشي.
چین تایوان د خپلې خاورې برخه ګڼي - خو تایوان ځان خپلواک دولت بولي چې خپل اساسي قانون، پوځ او منتخب مشران لري.
شنونکي وايي د بیجېنګ اندېښنې له دې اړخه مخ په ډېرېدو دي چې ګوندې د تایوان حکومت دغه ټاپو د خپلواکۍ د رسمي اعلان پر لور روان کړی دی.
دوی زیاتوي بیجېنګ د تایوان ولسمشره څای ېنګ وېن د دې لپاره ګواښي چې پر دغه لور ګامونه وانخلي.
خو دا په داسې حال کې ده چې ولسمشرې څای لا وړاندې په وار وار ویلي تایوان خپلواک دی او د خپلواکۍ رسمي اعلان ته اړتیا نه لري.
د چین دفاع وزارت ویاند وو کیان د پنجشنبې پر ورځ تایوان ته نږدې د خپلو وروستیو پوځي تحرکاتو دفاع وکړه.
هغه وویل " دا ګامونه تایوان تراړه کې اوسني امنیتي وضعیت، د ملي حاکمیت او امنیت خوندیتوب لپاره اړین وو."
د چین دفاع وزارت ویاند زیاته کړه "دا د بهرنۍ لاسوهنې او د تایوان د خپلواکۍ پالونکو ځواکونو د پارونو پر وړاندې توند غبرګون و. موږ د تایوان د خپلواکۍ پالنې دغو عواملو ته خبرداری ورکوو چې څوک له اور سره لوبېږي، وبه سوځي - د تایوان خپلواکي د جګړې په مانا ده".
د امریکا غبرګون
د چین دا خبرداری د امریکا له غبرګون سره مخامخ شوی دی.
د امریکا د دفاع وزارت یوه ویاند جان کربي خبریالانو ته ویلي " موږ ته دا څرګندونې د خواشینۍ وړ دي".
هغه زیاته کړې چې پنټاګون "داسې هېڅ دلیل او اړتیا نه ګوري چې د تایوان پر سر کړکېچ دې د ټکر په څېر پر یوه څه تمام شي".
دا څرګندونې د چین - تایوان د اړیکو په اړه د امریکا د نوې ادارې لومړنی لیدلوری ډاګیزوي.
انګېرنه دا ده چې د امریکا نوې اداره به هم له هانک کانګ او تایوان ټاپو ګانو رانیولې تر بشري حقونو او خپلمنځي سوداګریزو ناندریو پورې د بېلابېلو مسایلو له کبله پر چین فشارونو ته دوام ورکړي.
په دې توګه به له پوځي او اقتصادي اړخه د نړۍ د دغو دوو زبرځواکو هېوادونو ترمنځ د اړیکو سړښت هم دوام ولري.
بیجېنګ کې د بي بي سي روبین براټ لیکلي چې د چین دولتي مشران تر ډېره د جګړې د احتمال له خبرو ډډه کوي او ټینګار یې تل پر دې وي چې هېواد یې امن غوښتونکی دی.
چین تر خپلو پولو بهر د پوځي تحرکاتو او پراختیا پالنې تاریخ نه لري، خو د تایوان ټاپو کیسه بیا جلا ده چې د کورنۍ جګړې پایله کې بېل شوی دی.
بیجېنګ د شي جېن پېنګ تر مشرۍ لاندې په وار وار ویلي که تایوان رسما د خپلواکۍ د اعلان پر لور ګام واخلي، دوی په پوځي مداخله وکړي.
خو د جګړې د اوسني ګواښ خبره د پوځي مداخلې په څېر ساده نه ده. د جګړې ګواښ څرګند او وېرونکی دی.
پوځي مداخله له بېلابېلو لارو ممکنه ده او ضرور نه ده چې دواړه خواوې او د هغوي متحدان دې مخامخ سره جګړه کې ښکیل شي.
چین او تایوان: بنسټیزه موضوع
- چین او تایوان د ۱۹۴۹ کال له کورنۍ جګړې راهیسې جلا حکومتونه لري. بیجېنګ له کلونو راهیسې هڅه کوي چې د تایوان نړیوال فعالیتونه محدود وساتي. دوی پاسېفیک سیمه کې د نفوذ پر سر هم سیالي کوي.
- د دواړو خواو ترمنځ وروستیو کلونو کې کړکېچ ډېر شوی او بیجېنګ د دغه ټاپو د بېرته نیولو لپاره د پوځي ځواک کارول نه دي رد کړي.
- که څه هم یوازې د ګوتو په شمېر هېوادونو د تایوان خپلواکي په رسمیت پېژندلې، خو د دغه ټاپو منتخب کورواک حکومت له ګڼو هېوادونو سره پیاوړي اقتصادي او غېر رسمي اړیکي لري.
- امریکا هم د ډېرو نورو هېوادونو په څېر تایوان سره رسمي دېپلوماتیک اړیکي نه لري، خو یو قانون یې د دغه هېواد دولت مکلف کړی چې دغه ټاپو ته د ځان د دفاع لپاره وسایل او امکانات ورکړي.
تایوان څه وايي
د تایوان ولسمشرې څای ېنګ وېن د ۲۰۲۰ کال جنورۍ کې بي بي سي ته وویل چین ته ښايي چې د تایوانیانو د غوښتنې دورناوی ولري.
هغې ويلي : "موږ اړتیا نه لرو چې ځانونه یو خپلواک دولت اعلان کړو".
