'افغانستان کې له ککړې هوا راټوکېدونکې ناروغۍ د ماشومانو د مړینې لامل دي'

په افغانستان کې د تنفسي ناروغیو له امله له پنځو کلونو د کم عمره ماشومانو له ۴۰ سلنې زیاتې مړینې د هوا له ککړتیا سره تړلې دي.

دا خبره د ماشومانو لپاره د ملګرو ملتونو وجهي صندوق یونیسف پر خپله اېکس پاڼه لیکلي او ویلي یې دي چې ماشومان د لویانو پرتله ډېره هوا تنفس کوي چې په پایله کې یې د ککړې هوا له امله په تنفسي ناروغیو اخته کېږي او په دې توګه خپل ژوند له لاسه ورکوي.

دا تازه شمېره ده چې یونيسف د هوا د ککړتیا له امله افغانستان کې د ماشومانو د مړینې په اړه خپره کړې ده.

تر دې وړاندې په ۲۰۱۹ کال کې شوې یوې سروې موندلې وه چې په افغانستان کې څه باندې ۳۷ زره کسان د هوا د ککړتیا له امله پیدا کېدونکو ناروغیو نه مري چې دا په کال کې د ټولو مړینو څه باندې ۱۴ سلنه کېږي.

موږ هڅه وکړه چې په دې تړاو د طالبانو حکومت کې د عامې روغتیا وزارت د چارواکو نظر هم واخلو خو هغوی په دې تړاو زموږ غوښتنه ځواب نه کړه.

د کلیوالو سیمو پرتله د افغانستان په ښاري سیمو کې هوا ډېره ککړه بلل کېږي او یو لوی لامل یې د موټرو ډېروالی دی.

د معلوماتو له مخې، هر کال په سلګونه میلیونه افغانۍ د هغو ناروغانو په درملنه لګول کېږي چې د هوا د ککړتیا له امله په تنفسي او نورو ناروغیو اخته کېږي.

د چاپېریال ساتنې د برخې کارپوهان وايي که له اړتیا پرته موټر ونه چلول شي، موټر په ښه وضعیت کې وساتل، کثافات ونه سوځول شي او ډېر ونې کینول شي د هوا ککړتیا د پام تر کچې کمېدای شي.

کارپوهان وايي که د هوا د ککړتیا د مخنیوي لپاره همدا اوس اقدام ونه شي، نو ښايي د ښاريي سیمو له پراخیدو او نفوس له ډېریدو سره د هوا ککړتیا داسې کچې ته ورسېږي چې مخنیوی به یې لا ډېر ګران شي.

د هوا ککړتیا په ټوله نړۍ کې یوه لویه ننګونه بلل کېږي.

د ماشومانو لپاره د ملګرو ملتونو وجهي صندو یونیسف په نړۍ کې د هوا د ککړتیا په اړه د شوې یوې څیړنې رپوت هم خپور کړی چې په کې ویل شوي په ۲۰۲۱ کال کې اته اعشاریه یو میلیون وګړي په نړۍ کې د هوا له ککړتیا سره تړلو ناروغیو له امله مړه شوي چې له پنځو کلونو کم عمره ماشومان هم په کې شامل دي.