काठमाण्डूः फोहोर राति फाल्ने सहमति किन, थुप्रिएको डङ्गुर उठाउन १० दिन लाग्न सक्ने

बिहीवार मध्यरातपछि भएको सहमतिसँगै शुक्रवार बिहानबाट काठमाण्डू महानगरबाट फोहोर सङ्कलन सुरु हुन थालेको छ।

लामो खिचलोपछि सिसडोल बन्चरेडाँडा-कुँडुले ल्यान्डफिल साइट छेउछाउका जनप्रतिनिधि र काठमाण्डू महानगरपालिकाबीच १८ बुँदे सहमति भएको हो।

महागरबाट कैयौँ दिनदेखि फोहोर उठ्न नपाउँदा सरुवा रोग फैलिन सक्ने भन्दै जनस्वास्थ्यविद्‌ले चिन्ता व्यक्त गर्दै आएका थिए।

प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले पनि बिहीवार दिउँसो काठमाण्डू महानगरपालिकाका प्रमुख बालेन्द्र शाह 'बालेन'सँग फोहोर व्यवस्थापनबारे चासो व्यक्त गरेका थिए।

राति मात्र फाल्न पाइने सहमति किन

सहमतिको पहिलो बुँदामै रातिको समयमा मात्रै फोहोरमैला विर्सजन गर्न पाइने उल्लेख छ।

फोहोरमैला बोक्ने गाडीमा लगेर ल्यान्डफिल साइटमा दिनको समयमा फोहोर विर्सजन गर्ने गरिँदा दिनचर्या नै प्रभावित हुँदै आएको छेउछाउका बासिन्दाको गुनासो रहिआएको छ।

फोहोर बोक्ने गाडीको चापदेखि फोहोर रसाएर चुहिने लीचेटका कारण आफूहरूलाई मर्का पर्ने गरेको स्थानीयवासीहरू बताउँछन्।

काठमाण्डूबाट फोहोर लग्ने गाडीको ठक्करबाट केही व्यक्तिको ज्यान पनि गएका उदाहरण छन्।

"दिनको समयमा हामीले फोहोर फाल्ने गाडी देख्न नपरोस्‌ भनेर स्थानीय बासिन्दाले भनेपछि राति मात्र फाल्न पाइने सहमति गरिएको हो," सहमतिमा हस्ताक्षर गर्नेमध्येका धुनीबेँसी नगरपालिका वडा नं १ का अध्यक्ष मानबहादुर तामाङले बीबीसीसँग भने।

ध्वनि प्रदूषणदेखि विगतमा हुने फोहोर ओसार्ने गाडीको ठक्करबाट मृत्यु हुने समस्याको समाधानसम्मका पक्षलाई हेरेर राति फोहोर विर्सजन गर्ने सहमति भएको ककनी गाउँपालिका वडा नं १ का अध्यक्ष पदमबहादुर श्रेष्ठले बताए।

"यद्यपि बाटो राम्रो नभएसम्म हाललाई दिनको समयमा पनि फोहोर विर्सजन गर्ने सहमति भएको छ," बीबीसीसँग उनले भने

केही वर्षअघि नै रातिको समयमा मात्र फोहोर विर्सजन गर्ने प्रयास थाले पनि निरन्तरता दिन नसकिएको काठमाण्डू महानगरपालिकाका अधिकारीहरू बताउँछन्।

"दिउँसो फोहोर लैजाँदा एक त मानिसहरूको काममा पनि डिस्टर्ब हुन्थ्यो, व्यस्त समयमा बाटोमा पनि डिस्टर्ब हुन्थ्यो," महानगरपालिकाका सूचना अधिकारी वसन्त आचार्यले बीबीसीसँग भने।

"रातिको समय त्यही काम गर्दा एक त बाटोघाटो पनि खुला हुने भयो राति लैजाँदा उहाँहरूको काममा पनि कुनै प्रकारको बाधा अवरोध हुने भएन।"

आचार्यका अनुसार झन्डै तीन सातादेखि काठमाण्डू उपत्यकामा थुप्रिएको फोहोर पूर्ण रूपमा उठाउन १० दिनजति लाग्न सक्छ।

अब फोहोर अनिवार्य छुट्ट्याउनुपर्ने

केही दिनअघि काठमाण्डू महानगरपालिकाका प्रमुख बालेन्द्र शाहले अब मानिसहरूले कुहिने र नकुहिने लगायतका फोहोर छुट्ट्याएर राख्नुपर्ने बताएका थिए।

त्यसो नगरिए त्यस्ता मानिसको फोहोर महानगरले सङ्कलन नगर्न सक्ने आशय उनले व्यक्त गरेका थिए।

फोहोर छुट्ट्याउनुपर्ने विषयमा महानगरपालिकाले सूचना पनि निकालिसकेको सूचना अधिकारी आचार्यले बताए।

"जेठ, असार महिनासम्म त्यसबारे हामी जनचेतना फैलाउँछ। साउनदेखि कडाइ गर्छौँ," उनले थपे।

फोहोरमैला त्यसरी नछुट्ट्याउने मानिसहरूलाई कानुनबमोजिम कारबाही गरिने आचार्यले चेतावनी समेत दिए।

सहमतिमा के छ?