فرشته شکيبی کابل

	لالو ماما در باره رباب به اطفال معلومات ميدهد

آنها برای لالو ماما مقداری بادام تحفه آوردند و با هم در مورد اينکه کدام يک از آنها سوغاتی را به لالوماما هديه کند دعوا دارند..

وقتی داخل محوطه قصر می شوند. صدای دلنشينی موسيقی را می شنوند که گوش جان را تازگی می بخشد.

با هرقدم که نزديک و نزديکتر می شوند، آواز موسيقی در دل شان چنگ می زند و تاثير عميقتر و ژرفتری بر آنها ازخود به جا می گذارد.

گويی باد و همه اجزای طبيعت دست به دست هم داده و موسيقی می نوازند.

سرانجام مهمانان لالوماما را در می يابند و پس از سلام عليکی با لالو ماما به راهنمايی او داخل دهليز های قصر می روند.

آن صدای آشنای موسيقی که آن دو را به طرف خود کشانيده بود، از يکی از اتاق های داخل قصر به گوش می رسد. سهيلا بلادرنگ در مورد نام آن آله موسيقی می پرسد.

تنبور، ستار، دوتار و غيچک با اندک تفاوتی در ساختمان از هم متمايز می نمايند لالو ماما

لالو ماما با اشاره به يکی از اتاق ها توضيح می دهد که پادشاه قصر امشب محفل به مناسبت دعوت يکی از پادشاه هان ترتيب ديده است .

دراين جا خنياگران و نوازندگان با هم تمرين دارند. و نام همين آله موسيقی که خيلی خوشت آمده رباب است.

مهمانان در مورد رباب با لالو ماما حرف می زنند، سوالاتی می پرسند و لالوماما هم به همين بهانه دريچه در رابطه با رباب برای مهمانانش می گشايد.

فياض، سهيلا و لالوماما از دريچه، خبررسانک قصر را می بينند که به صنف (کلاس) موزيک رفته است.

خبررسانک از آله های مختلف موسيقی تعريف می کند که فضای عجيبی در صنف ايجاد کرده است.

او از آواز رباب می گويد که يکی از ساز های معروف مردم افغانستان است. در اين صنف جمع از بچه ها گرد هم آمده اند و به نوبت تک نوازی می کنند. (رباب می نوازند).

پس از ختم تمرين استاد می رسد، او گوشزد می کند که با معلومات در مورد رباب نزد آنها آمده بنابرين در نخست استاد از مسعود، يکی از شاگردانش می خواهد تا رباب بنوازد.

مسعود رباب را بر زانو می گذارد و شروع به نواختن می کند. مسعود با ضربات منظم و موزون تار های رباب را به ارتعاش در می آورد.

	در شرق (کشورهای خاور ميانه) هفت نوع مختلف رباب وجود داشته است.

او رباب می نوازد و بينندگانش را سرمست و محو هنرنمايش می کند. همه دنبال حرکت و سرعت انگشتان مسعود چشم دوخته اند.

وقتی نواختن رباب سر می رسد بر مسعود آفرين می خوانند و پيوسته برايش کف می زنند.

خبررسانک با اشاره به گفته های قبلی استاد در مورد ارايه معلومات راجع به رباب، از او می پرسد که رباب بيشتر در کدام مناطق يا ولايات افغانستان رايج است؟

استاد از ولايات چون قندهار، لوگر، پکتيا، پکتيکا، کابل و ديگر ولايات نام می برد که با انواع مختلف مورد کاربرد دارد.

مثلا در پکتيا رباب را با وسايل ديگر مو سيقی مانند: تبله، آرمونيه، دهل، سرنا و توله می نوازند. حتی در مناطق پشتون نشين در ديره ها (مجالس موسيقی) رباب را با دهانه کوزه می نوازند.

خبررسانک در مورد انواع رباب از استاد می پرسد و او می گويد: "تحقيقات نشان می دهد که در شرق (کشورهای خاور ميانه) نزديک هفت نوع مختلف رباب وجود داشته است :

1- رباب با کاسه مربعی شکل 2- رباب با کاسه استوانه ای 3- رباب با کاسه کشتی يا کشکول 4- رباب با کاسه گلابی شکل

5- رباب با کاسه کروی شبيه به کمانچه 6- رباب با کاسه ای شبيه سه تار يا تنبور کنونی 7- رباب با کاسه ای بيضی شکل )).

در پکتيا رباب را با وسايل ديگر مو سيقی مانند: تبله، آرمونيه، دهل، سرنا و توله می نوازند. استاد موسيقی

خبررسانک از محبوبيت رباب در افغانستان ميان شعرا از استاد موسيقی می پرسد. استاد با تائيد علاوه کرده می گويد:

"در مورد رباب حتی برخی از شعرا شعر های سروده اند و به همين گونه افسانه های هم در اين مورد وجود دارد که به گونه مثال رباب آدم خان در داستان "درخانی و آدم خان" خيلی مشهور است.

ال آنها در رابطه با رباب است. دراخير با از سرگيری اجرای تمرين از نواختن رباب دريچه بسته می شود. لالوماما با فياض و سهيلا، مهمانش در مورد رباب به بحث می پردازند.

سهيلا به لالوماما در مورد برخی از آله های موسيقی ديگر می پرسد که شباهت زيادی با رباب دارد. لالو ماما گفته های سهيلا را تائيد کرده می گويد:

که آنها هم از خانواده رباب اند و بعدش از تنبور، ستار، دوتار، غيچک و امثال آن نام می برد که با اندک تفاوتی در ساختمان از هم متمايز می نمايند.

هر سه (لالو و مهمانان) سرگرم صحبت اند. در حاليکه لالو ماما آلات موسيقی را برای مهمانش معرفی می کند و بعضا هم با شوخی های که دارند با هم می نوازند.

خدمتگار می آيد و رفتن لالو ماما را به دربار پادشاه احوال می آورد. لالو ماما دريچه ديگر برای مهمانانش می گشايد و خود به خدمت پادشاه می رود.