BBCNazer.comBBCNazer.comBBC World Service Trust
  • مرسته
RELATED SITES
CBEEBIES
CBBC
BBC CHILDREN
د خپريدو وخت: 14:44 گرينويچ 2007 ,28 مارچ
دا پاڼه کوم ملگري ته ولېږئچاپي بڼه
ېک قصروهزاردرېچه: رادېو

رادیو

حسينه و فضل دو تن از جوانانی اند که اين بار مهمان لالو ماما (دلقک قصر) در قصر هزاردريچه يی شده اند. هردو با لالو ماما در دهليز های قصر راه افتاده اند و از داشته های عجيب و غريب که در آن جا گذاشته شده، ديدن می کنند.

همين که حسينه پله های تو در تو را می پيمايد چشمش به صندوق گونه بزرگ می افتد که بطری های سرخ و سبز رنگ چراغ مانندش پيهم چشمک می زنند. حسينه همانجا می ايستد و از لالو ماما در مورد می پرسد.

لالو ماما با مسخره گری هايش، آن شی صندوق مانند را راديو می خواند. مهمانان تعجب می کنند و سپس با بی باوری می گويند: "اين چگونه راديو است"؟ لالو ماما با خنده قهقه اش می گويد: "اين ابتدای ترين شکل راديو است که در قصر نگهداری می شود".

مهمانان در مورد با کنجکاوی سوال می کنند و در چراغ های راديو دست می برند. لالو می گويد هروقت راديو گرم بيايد، روشن می شود. در همين وقت راديو روشن می شود و آهنگی شاد بلند می شود. لالو شروع به رقص و پای کوبی می کنند و مهمانان کف می زنند و می خندند.

رادیو در افغانستان
 رادیو در در زمان پادشاهی شاه امان الله خان، قريب ۸۰ سال پيش به افغانستان آمد. آنگاهی که راديو هنوز يکی از پديده های نو پا بود. در آن زمان همسايه های افغانستان هنوز نشرات راديوی نداشتند. در زمان امان الله خان پس از اينکه يکی از انجنيران افغان برای آموزش تخنيکی راديو به المان رفت و تعدادی از متخصصين آلمانی برای نصب دستگاه فرستنده راديو به افغانستان آمدند. نشرات راديو افغانستان آغاز شد
فضل و حسينه با لالوماما در مورد ابتدای ترين شکل راديو، دريافت امواج مختلف و از همين گونه مسايل، سوالات زيادی می پرسند. لالو ماما برای خوبتر فهماندن مهمانانش در رابطه با راديو دريچه برايشان می گشايد.

دريچه

لالو ماما و مهمانان از دريچه، پلوشه و مسعود را می بينند که در انتخاب امواج راديو با هم بگو مگو دارند. ديری نمی گذرد که مسعود راديو را به پلوشه می دهد. اما او هم نمی داند راديو روی کدام موج و چگونه عيار شود تا آهنگ های افغانی بشنوند.

سرانجام بعد از تلاش های بی نتيجه، هردو مجبور می شوند نزد حکيم بابا بروند تا او برايشان کمک کند. وقتی به آن جا می رسند، حکيم بابا را در حال کتاب خواندن و ضمنا گوش دادن به راديو می يابند. حکيم بابا هردو را به سويش فرا می خواند.

هردو می بينند که راديوی حکيم بابا، با شکل راديو خودشان کاملا فرق دارد. پلوشه می گويد که راديو آنها افغانستان را نمی گيرد. حکيم بابا پس نظراندازی به راديو، موج مورد نظر شان را پيدا می کند. آنها خوش می شوند.

مسعود از حکيم بابا در مورد مخترع راديو می پرسد و او می گويد: "ابتدايی ترين شکل راديو توسط "مارکنی" ايتاليايی درسال ۱۸۹۵حدود يکصد و يازده سال قبل از امروز اختراع شد".

حکيم بابا در ادامه می گويد: "پس از اينکه مردم با راديو آشنا شدند، راديو شکل پيشرفته و تکامل يافته تری پيدا کرد. او با شوخی به مهمانانش از شکل قديمی راديوی خودش و راديو ديجيتال آنها مثال می زند.

لالوماما با مهمانانش
نشرات آزمايشی راديو افغانشتان که مشتمل بر پخش اخبار و ساز و سرود به گونه زنده بود از استديوی راديو پخش می شد. تعمير آن "کوتی لندنی" نام داشت و در سمت شمال در پل هارتل موقعيت داشت. البته آنتن راديو هم در چمن همان محوطه بود.
مسعود می پرسد: "پس راديو در افغانستان چه وقت آمد"؟ حکيم بابا می گويد: "از بسيار وقت، در زمان پادشاهی شاه امان الله خان، قريب ۸۰ سال پيش.

آنگاهی که راديو هنوز يکی از پديده های نو پا بود. در آن زمان همسايه های افغانستان هنوز نشرات راديوی نداشتند".

پلوشه در مورد نشرات راديو افغانستان می پرسد و حکيم بابا می گويد: "در زمان امان الله خان پس از اينکه يکی از انجنيران افغان برای آموزش تخنيکی راديو به المان رفت و تعدادی از متخصصين آلمانی برای نصب دستگاه فرستنده راديو به افغانستان آمدند. نشرات راديو افغانستان آغاز شد".

بايد گفت که نشرات آزمايشی راديو افغانشتان که مشتمل بر پخش اخبار و ساز و سرود به گونه زنده بود از استديوی راديو پخش می شد. تعمير آن "کوتی لندنی" نام داشت و در سمت شمال در پل هارتل موقعيت داشت. البته آنتن راديو هم در چمن همان محوطه بود".

پلوشه در مورد اينکه آيا در آن زمان همه مردم دسترسی به راديو داشتند يا نه؟ از حکيم بابا می پرسد.

حکيم بابا می گويد: "نه در آن زمان يکی راديوی صندوق مانند بود که توسط بطری روشن می شد و انتقالش خيلی ها دشوار بود. ديگر راديو های گوشکی کرستالی بود که به برق يا بطری ضرورت نداشت.

شکل ابتدای رادیو در کابل
 در آن زمان يکی راديوی صندوق مانند بود که توسط بطری روشن می شد و انتقالش خيلی ها دشوار بود. ديگر راديو های گوشکی کرستالی بود که به برق يا بطری ضرورت نداشت. اما وقتی نشرات شروع می شد در حدود ۳۰ پايه راديو با لودسپيکر (بلندگو) های آن در گوشه های مزدحم شهر ها، چهاراهی ها و بازار ها گذاشته می شد تا مردم روزانه، درعيد ها، جشن ها و امثال آن از نشرات دو ساعته راديو کابل مستفيد شوند
از گفته های حکیم بابا
اما وقتی نشرات شروع می شد در حدود ۳۰ پايه راديو با لودسپيکر (بلندگو) های آن در گوشه های مزدحم شهر ها، چهاراهی ها و بازار ها گذاشته می شد تا مردم روزانه، درعيد ها، جشن ها و امثال آن از نشرات دو ساعته راديو کابل مستفيد شوند.

ولی پس از يک سال و چند ماه نشرات راديو کابل بر اثر جنگ ها قطع شد. در زمان حکومت نادر خان تلاش ها برای از سر گرفتن نشرات راديو شروع شد.

تا اينکه پس از خريداری دستگاه و ماشين آلات جديد در سال ۱۳۲۰ (۶۵سال قبل از امروز) نشرات راديو کابل از سرگرفته شد.

اکنون برعلاوه راديو کابل، اکثريت ولايات افغانستان نشرات راديوی دارند. حتی نشريات خصوصی هم در افغانستان به گونه چشم گير محسوس است." با همين گفته حکيم بابا دريچه هم بسته می شود.

حسينه و فضل آنچه در مورد شکل ابتدای و تکاملی راديو و آمدن راديو درافغانستان شنيدند برايشان خيلی ها جالب می نمايد.

. آنها با لالوماما در مورد برنامه های موسيقی و تفريحی حرف می زنند و از ذوق خودشان به لالو ماما می گويند و به همين بهانه خواهان باز کردن دريچه ديگر از او می شوند.

يک قصر و هزار دريچهيک قصر و هزار دريچه
نوجوانان در قصرى جادويى
رادېوېک قصروهزاردرېچه:
رادېو
ېک روز برفیېک قصروهزاردرېچه:
ېک روز برفی
بايسکلېک قصروهزاردریچه
باېسکل
نور خبرونه
دا پاڼه کوم ملگري ته ولېږئچاپي بڼه
BBC Copyright Logo^^ سرپاڼه
لومړى مخ | نوى کور نوى ژوند | زمونږ نړۍ زمونږ راتلونکې | ژوند او زده کړه
خانه نو زندگى نو | جهان ما اينده ما | زندگى و آموزش
راډيوي پروگرامونه | نشريات | انځور/ عکس | له مونږ سره اړيکه | زموږ په اړه
BBC World Service >> | BBC World Service Trust >>