ډاکټره ثريا مهمند

دا ژېړى ځکه پيدا کېږي چې، د ماشومانو جگر (ينې) سمه وده نه وي کړې، چې علت يې هم د مور له بدن نه ډېره وينه تلل او د لنګون پر مهال پر ماشوم د فشار راتلل ګڼل کيږي.

د يادونې وړ ده چې دغه ژېړى د ماشومانو د زېږېدنې په دوهمه يا دريمه ورځ هغوی ته پيدا کيږي، په پيل کې د ماشوم د سترګو سپين ژېړوالى پيدا کوي او وروسته يې ټول بدن نيسي.

خو دغه ژېړى دومره د اندېښنې وړ نه دی، ځکه چې تر لسو، دوولسو ورځو وروسته په خپله ښه کيږي.

ځيني خلک د دغه ډول ماشومانو په غاړه کې پياز ورځړوي او مور يې له ځينو خوړو او هغو مېووڅخه چې ژيړ رنګ لري، منع کوي.

د ژېړى عامل  د ماشومانو جگر (ينې) سمه وده نه وي کړې، چې علت يې هم د مور له بدن نه ډېره وينه تلل او د لنګون پر مهال پر ماشوم د فشار راتلل ګڼل کيږي. ډاکټر فيضي

مېندو ته يوازي وچه ډوډۍ او چاى ورکوي، ان داچې هغوی نه پرېږدي چې دغو ماشومانو ته ژېړ رنګه جامې ور واغوندي.

د ماشومانو متخصص ډاکټر، محمد صديق فيضي دغه کار بې ګټې ګڼي او وايي:

”ميندې دماشومانو د زېږېدو له امله کمزورې کيږي، نو بايد د دغه ډول پرهېز پرځاى هغوی ته زورور او ګټور خواړه ورکړل شي.

په دې توګه به هم مور، قوي اوښه صحت ولري او هم به يې د شېدو په ډېرېدو سره ماشوم موړ وي. دغه ډول پرهېز او د خلکو عقايد د ماشوم ژېړي ته هيڅ ګټه نه لري، ځکه چې ماشوم په خپله ښه کيږي“.

ډاکټر د دې پوښتنې په ځواب کې چې مېندې په داسې حالاتو کې څه وکړي وايي: ” دغه ډول ماشومان بايد د سهار له خوا د څو دقيقو لپاره لمر ته پرې ايستل شي.

ځکه د لمر مستقيمې وړانګې د ماشوم ژېړى ژر له منځه وړي او دا کار بايد د سهار لخوا هغه مهال تر سره شي چې د لمر وړانګې ډېرې تودې نه وي“.

خو دوهم ډول ژېړى خطرناکه دى، يوه مېرمنه چې د خپل نوي زېږېدلي ماشوم تر څنګ په روغتون کې بستر ده وايي:

” ماشوم مې ډېربد ژېړى درلود، له ژړا لوېدلى و، شېدې يې نه شواى خوړلاى.

څه بايد وکړي؟ ژېړی نيولي ماشومان بايد د سهار له خوا د څو دقيقو لپاره لمر ته پرې ايستل شي. ځکه د لمر مستقيمې وړانګې د ماشوم ژېړى ژر له منځه وړي. ډاکټر فيضي

تردې مخکې زما دوو نورو ماشومانو هم ژېړى درلود، موږ و نه شواى کولاى چې هغوی ډاکټر ته ورسوو، هغه و چې دواړه مړه شول“.

ډاکټران دغه ډول ژېړی ناروغي بولي اوعلت يې هم دا ګڼي چې د مور وينه (- RH) او د ماشوم وينه (+RH) وي.

دغه ډول ماشومان، ان د مور په ګېډه کې لا په ژيړي اخته کيږي. دغه روغتيايي ستونزه هغه وخت رامنځته کيږي چې د ښځې او خاوند د وينې ګروپونه توپير سره ولري.

د مخنيوي غوره لاره يې دا ده چې ميندې بايد د امېدوارۍ په لومړۍ مرحله کې ډاکټر ته ورشي او خپل د وينې ګروپ معلوم کړي چې د راتلونکو ماشومانو ژونديې وژغورل شي.