कोरोना व्हायरस : भारतात चीनपेक्षा जास्त रुग्ण, पण दोन देशांची तुलना होऊ शकते का?
फोटो स्रोत, BBC / Reuters /ANI
- Author, क्रिस मॉरिस आणि अँथनी रुबेन
- Role, बीबीसी रिएलिटी चेक
कोरोना व्हायरसच्या भारतातल्या रुग्णसंख्येने चीनची आकडेवारी ओलांडलेली आहे. चीनमध्ये हा आकडा सुमारे 85 हजारांवर मंदावला आहे, तर भारतात 19 मे रोजी एकूण रुग्णसंख्या ही लाखावर पोहोचली आहे.
सध्या अमेरिकेत सुमारे 15 लाख रुग्ण आहेत. त्याखालोखाल रशिया, युनायटेड किंगडम, ब्राझील, स्पेन आणि इटलीमध्ये दोन लाखांहून जास्त रुग्ण आहेत.
पण वेगवेगळं वातावरण, भौगोलिक परिस्थिती, आरोग्य व्यवस्था असलेल्या या विविध देशांमध्ये एकाच रोगाबाबतची अशी तुलना करावी का?
आपला देश कोरोना व्हायरसची परिस्थिती कशाप्रकारे हाताळतोय हे दुसऱ्या देशाच्या परिस्थितीकडे पाहून ठरवण्याचा प्रयत्न सगळ्यांनाच करायचा आहे. पण अशावेळी खरंच समान गोष्टींची तुलना केली जाते का?
उदाहरणार्थ, 18 मे पर्यंतच्या आकडेवारीनुसार अमेरिकेमध्ये कोव्हिड 19मुळे आतापर्यंत इतर कोणत्याही देशापेक्षा जास्त मृत्यू झालेले आहेत. अमेरिकेतल्या मृत्यूंची संख्या 90,000 पेक्षा जास्त झालेली आहे. पण अमेरिकेची लोकसंख्या 33 कोटींपेक्षा जास्त आहे.
पश्चिम युरोपातले पाच देश - युके, जर्मनी, फ्रान्स, इटली आणि स्पेन या सगळ्यांची लोकसंख्या मिळून जवळपास 32 कोटी आहे. आणि 18 मेपर्यंत या पाच देशांतल्या कोरोना व्हायरसच्या मृत्यूंची संख्या 1,30,000 पेक्षा जास्त होती, म्हणजे अमेरिकेच्या आकडेवारीपेक्षा 50% जास्त.
अमेरिकेत मृत्यूंचा आकडा झपाट्याने वाढतोय, पण फक्त आकडेवारीवरून निष्कर्ष काढता येणार नाही.
तुलना करताना दोन मुद्दे ढोबळमानाने लक्षात घेणं गरजेचं असल्याचं युनिव्हर्सिटी ऑफ एडिनबर्गचे डेटा सायन्सचे प्राध्यापक रोलंड काओ सांगतात.
"या आकडेवारीवरून सारखेच अर्थ निघतात का? साथ ज्या भागात पसरली तिथली परिस्थिती वेगवेगळी असताना दोन आकड्यांची तुलना करणं योग्य आहे का?"
फक्त आकडेवारीवरून युरोपातल्या कोणत्या देशात सगळ्यात भीषण परिस्थिती आहे हे ठरवणं हे 'पूर्णपणे चुकीचं' असल्याचं केंब्रिज विद्यापीठाचे प्राध्यापक सर डेव्हिड स्पिगलहॉल्टर यांनी 10 मे रोजी बीबीसीच्या अँड्रयू मार शोमध्ये म्हटलं होतं.
- महाराष्ट्र, भारत आणि जगात कोरोनाचे आज किती रुग्ण?
- वाचा - माझा जिल्हा कोणत्या झोनमध्ये? पाहा संपूर्ण महाराष्ट्राची यादी
- वाचा - दारू विक्री, बांधकाम, सलून - लॉकडाऊन 4.0 मध्ये कुठे काय सुरू राहणार?
- वाचा - कोरोना व्हायरसवरील लस बनवण्याचं काम कुठवर आलं?
- वाचा - उन्हामुळे कोरोना विषाणूचा प्रसार थांबू शकतो का?
- वाचा - कोरोना व्हायरसबद्दलच्या तुमच्या मनातील 11 प्रश्नांची उत्तरं जाणून घ्या
- वाचा-कोरोना व्हायरसची लक्षणं कोणती आणि त्याच्यापासून कसं संरक्षण करता येतं?
- वाचा-कोरोनाचं संकट कधी जाणार?
मृत्यूंची आकडेवारी
दोन देशांची तुलना करणं कठीण का आहे? सगळ्यांत महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे कोव्हिड-19मुळे होणाऱ्या मृत्यूंची नोंद करण्याची प्रत्येक देशाची पद्धत वेगवेगळी आहे.
उदाहरणार्थ, फ्रान्स आणि जर्मनी त्यांच्या रोजच्या आकडेवारीमध्ये 'केअर होम्स'मध्ये होणाऱ्या मृत्यूंचाही समावेश करतात. पण 29 एप्रिलपर्यंत इंग्लंडमध्ये फक्त हॉस्पिटलमध्ये झालेले मृत्यू दाखवण्यात येत होते. त्यानंतर त्यांनी या आकडेवारीमध्ये 'केअर होम्स' मध्ये होणाऱ्या मृत्यूंचा समावेश करायला सुरुवात केली.
शिवाय मृत्यूंची मोजदाद करण्याबाबत आणखी एक अडचण म्हणजे मृत्यूंची मोजदाद कशी करावी वा मृत्यूंची कारणं कोणती असावीत, यासाठी कोणतंही आंतरराष्ट्रीय प्रमाण ठरवण्यात आलेलं नाही.
म्हणजे ज्यांची कोरोनाची चाचणी झाली होती, त्यांचाच या आकडेवारीत समावेश करायचा, की ज्यांना संसर्ग झाल्याचा डॉक्टरांना संशय आहे, त्यांचाही आकडेवारीत समावेश करायचा?
फोटो स्रोत, Getty Images
केअर होममध्ये मृत्यू झालेल्या व्यक्तीची कोरोना चाचणी पॉझिटिव्ह आली असेल तरच जर्मनीमध्ये या मृत्यूचा समावेश कोरोनाच्या आकडेवारीत केला जातो. पण या उलट बेल्जियममध्ये डॉक्टरांना एखाद्या व्यक्तीचा मृत्यू कोरोना व्हायरसमुळे झाल्याचा संशय असेल तर त्याचाही समावेश केला जातो.
युकेमध्ये एखाद्या व्यक्तीची कोरोना चाचणी पॉझिटिव्ह आली असेल, तरच त्या मृत्यूचा समोवश रोजच्या आकडेवारीत केला जातो. पण दर आठवड्याला जाहीर करण्यात येणाऱ्या आकडेवारीत मात्र संशयित केसेसचाही समावेश करण्यात येतो.
यासंबंधीची आणखी एक शंका म्हणजे रुग्णाच्या मृत्यूचं मुख्य कारण कोरोना व्हायरस असायला हवा का, की मृत्यच्या दाखल्यावरचा उल्लेखही यासाठी पुरेसा आहे?
या सगळ्या गोष्टींचा विचार केला, तर खरंच समान गोष्टींची तुलना आपण करतोय का?
मृत्यूदर
मृत्यूदरावर सध्या सगळ्यांचं लक्ष आहे. पण हा दर काढण्याच्याही वेगवेगळ्या पद्धती आहेत.
पहिली पद्धत - संसर्गाची खात्री झालेल्या रुग्णांची संख्या आणि झालेले मृत्यू याचं प्रमाण. म्हणजे कोरोना विषाणूचा संसर्ग झालेल्या एकूण रुग्णांपैकी किती जणांचा मृत्यू होतो?
पण प्रत्येक देशामध्ये सध्या विविध प्रकारे लोकांच्या चाचण्या करण्यात येत आहेत. युकेमध्ये या विषाणूच्या संसर्गाला सुरुवात झाली तेव्हा हॉस्पिटलमध्ये दाखल करून घेण्याइतपत रुग्ण नव्हते. अशावेळी मृत्यूंचा आकडा वा दर हा जास्त प्रमाणात चाचण्या करणाऱ्या देशापेक्षा जास्त वाटू शकतो.
फोटो स्रोत, Getty Images
एखाद्या देशात जितक्या जास्त प्रमाणात लोकांच्या चाचण्या करण्यात येतात, तितके जास्त सौम्य लक्षणं आढळणारे वा अजिबात लक्षणं न आढळणारे रुग्ण आढळतात. म्हणूनच लागण झाल्याची खात्री झालेल्या रुग्णांच्या तुलनेत मृत्यू दर आणि एकूण मृत्यूदर समान नसतो.
मृत्यूंचा दर ठरवण्याची आणखी एक पद्धत म्हणजे - देशाच्या लोकसंख्येशी मृत्यूच्या आकडेवारीची तुलना. म्हणजे उदाहरणार्थ दर दहा लाखांमागे किती जणांचा मृत्यू झाला हे तपासणं.
पण एखादा देश विषाणू संसर्गाच्या उद्रेकाच्या कोणत्या टप्प्यावर आहे याचा यावर मोठा परिणाम होईल. समजा जगामध्ये या साथीची सुरुवात झाली तेव्हा या देशात पहिला मृत्यू झाला असेल तर मग या देशातला मृत्यूंचा आकडा वाढण्यासाठी दरम्यान मोठा काळ गेलेला असेल.
सविस्तर माहिती
*1,00,000 लोकसंख्येच्या तुलनेत मृत्यूचं प्रमाण
| अमेेरिका (USA) | 10,12,833 | 308.6 | 8,70,30,788 | ||
| ब्राझील | 6,72,033 | 318.4 | 3,25,35,923 | ||
| भारत | 5,25,242 | 38.4 | 4,35,31,650 | ||
| रशिया | 3,73,595 | 258.8 | 1,81,73,480 | ||
| मेक्सिको | 3,25,793 | 255.4 | 60,93,835 | ||
| पेरू | 2,13,579 | 657.0 | 36,40,061 | ||
| युनायटेड किंग्डम | 1,77,890 | 266.2 | 2,22,32,377 | ||
| इटली | 1,68,604 | 279.6 | 1,88,05,756 | ||
| इंडोनेशिया | 1,56,758 | 57.9 | 60,95,351 | ||
| फ्रान्स | 1,46,406 | 218.3 | 3,05,84,880 | ||
| इराण | 1,41,404 | 170.5 | 72,40,564 | ||
| जर्मनी | 1,41,397 | 170.1 | 2,85,42,484 | ||
| कोलंबिया | 1,40,070 | 278.3 | 61,75,181 | ||
| अंर्जेंटिना | 1,29,109 | 287.3 | 93,94,326 | ||
| पोलंड | 1,16,435 | 306.6 | 60,16,526 | ||
| युक्रेन | 1,12,459 | 253.4 | 50,40,518 | ||
| स्पेन | 1,08,111 | 229.6 | 1,28,18,184 | ||
| दक्षिण आफ्रिका | 1,01,812 | 173.9 | 39,95,291 | ||
| तुर्कस्तान | 99,057 | 118.7 | 1,51,80,444 | ||
| रोमेनिया | 65,755 | 339.7 | 29,27,187 | ||
| फिलिपीन्स | 60,602 | 56.1 | 37,09,386 | ||
| चिली | 58,617 | 309.3 | 40,30,267 | ||
| हंगेरी | 46,647 | 477.5 | 19,28,125 | ||
| व्हिएतनाम | 43,088 | 44.7 | 1,07,49,324 | ||
| कॅनडा | 42,001 | 111.7 | 39,58,155 | ||
| चेक प्रजासत्ताक | 40,324 | 377.9 | 39,36,870 | ||
| बल्गेरिया | 37,260 | 534.1 | 11,74,216 | ||
| मलेशिया | 35,784 | 112.0 | 45,75,809 | ||
| इक्वेडोर | 35,745 | 205.7 | 9,13,798 | ||
| बेल्जियम | 31,952 | 278.2 | 42,65,296 | ||
| जपान | 31,328 | 24.8 | 94,05,007 | ||
| थायलंड | 30,736 | 44.1 | 45,34,017 | ||
| पाकिस्तान | 30,403 | 14.0 | 15,39,275 | ||
| ग्रीस | 30,327 | 283.0 | 37,29,199 | ||
| बांगलादेश | 29,174 | 17.9 | 19,80,974 | ||
| ट्युनिशिया | 28,691 | 245.3 | 10,52,180 | ||
| इराक | 25,247 | 64.2 | 23,59,755 | ||
| इजिप्त | 24,723 | 24.6 | 5,15,645 | ||
| दक्षिण कोरिया | 24,576 | 47.5 | 1,84,13,997 | ||
| पोर्तुगाल | 24,149 | 235.2 | 51,71,236 | ||
| नेदरलँड | 22,383 | 129.1 | 82,03,898 | ||
| बोलिव्हिया | 21,958 | 190.7 | 9,31,955 | ||
| स्लोव्हाकिया | 20,147 | 369.4 | 25,51,116 | ||
| ऑस्ट्रिया | 20,068 | 226.1 | 44,99,570 | ||
| म्यानमार | 19,434 | 36.0 | 6,13,659 | ||
| स्वीडन | 19,124 | 185.9 | 25,19,199 | ||
| कझाकस्तान | 19,018 | 102.7 | 13,96,584 | ||
| पॅराग्वे | 18,994 | 269.6 | 6,60,841 | ||
| ग्वााटेमाला | 18,616 | 112.1 | 9,21,146 | ||
| जॉर्जिया | 16,841 | 452.7 | 16,60,429 | ||
| श्रीलंका | 16,522 | 75.8 | 6,64,181 | ||
| सर्बिया | 16,132 | 232.3 | 20,33,180 | ||
| मोरोक्को | 16,120 | 44.2 | 12,26,246 | ||
| क्रोएशिया | 16,082 | 395.4 | 11,51,523 | ||
| बोस्निया आणि हर्जेगोविना | 15,807 | 478.9 | 3,79,041 | ||
| चीन | 14,633 | 1.0 | 21,44,566 | ||
| जॉर्डन | 14,068 | 139.3 | 17,00,526 | ||
| स्वित्झर्लंड | 13,833 | 161.3 | 37,59,730 | ||
| नेपाळ | 11,952 | 41.8 | 9,79,835 | ||
| मोल्डोव्हा | 11,567 | 435.2 | 5,20,321 | ||
| इस्रायल | 10,984 | 121.3 | 43,91,275 | ||
| होंडुरास | 10,906 | 111.9 | 4,27,718 | ||
| लेबनॉन | 10,469 | 152.7 | 11,16,798 | ||
| ऑस्ट्रेलिया | 10,085 | 39.8 | 82,91,399 | ||
| अझरबैजान | 9,717 | 96.9 | 7,93,388 | ||
| उत्तर मॅसिडोनिया | 9,327 | 447.7 | 3,14,501 | ||
| सौदी अरेबिया | 9,211 | 26.9 | 7,97,374 | ||
| लिथुएनिया | 9,175 | 329.2 | 11,62,184 | ||
| अर्मेनिया | 8,629 | 291.7 | 4,23,417 | ||
| क्युबा | 8,529 | 75.3 | 11,06,167 | ||
| कोस्टा रिका | 8,525 | 168.9 | 9,04,934 | ||
| पनामा | 8,373 | 197.2 | 9,25,254 | ||
| अफगाणिस्तान | 7,725 | 20.3 | 1,82,793 | ||
| इथिओपिया | 7,542 | 6.7 | 4,89,502 | ||
| आयर्लंड | 7,499 | 151.8 | 16,00,614 | ||
| उरुग्वे | 7,331 | 211.8 | 9,57,629 | ||
| तैवान | 7,025 | 29.5 | 38,93,643 | ||
| बेलारूस | 6,978 | 73.7 | 9,82,867 | ||
| अल्जेरिया | 6,875 | 16.0 | 2,66,173 | ||
| स्लोवेनिया | 6,655 | 318.7 | 10,41,426 | ||
| डेन्मार्क | 6,487 | 111.5 | 31,77,491 | ||
| लिबिया | 6,430 | 94.9 | 5,02,189 | ||
| लॅटव्हिया | 5,860 | 306.4 | 8,37,182 | ||
| व्हेनेझुएला | 5,735 | 20.1 | 5,27,074 | ||
| पॅलेस्टाईन | 5,662 | 120.8 | 6,62,490 | ||
| केनिया | 5,656 | 10.8 | 3,34,551 | ||
| झिम्बाब्वे | 5,558 | 38.0 | 2,55,726 | ||
| सुदान | 4,952 | 11.6 | 62,696 | ||
| फिनलंड | 4,875 | 88.3 | 11,45,610 | ||
| ओमान | 4,628 | 93.0 | 3,90,244 | ||
| डॉमिनिकन प्रजासत्ताक | 4,383 | 40.8 | 6,11,581 | ||
| एल साल्वाडोर | 4,150 | 64.3 | 1,69,646 | ||
| नामिबिया | 4,065 | 163.0 | 1,69,247 | ||
| त्रिनिदाद आणि टोबॅगो | 4,013 | 287.7 | 1,67,495 | ||
| झाम्बिया | 4,007 | 22.4 | 3,26,259 | ||
| युगांडा | 3,621 | 8.2 | 1,67,979 | ||
| ॲल्बेनिया | 3,502 | 122.7 | 2,82,690 | ||
| नॉर्वे | 3,337 | 62.4 | 14,48,679 | ||
| सीरिया | 3,150 | 18.5 | 55,934 | ||
| नायजेरिया | 3,144 | 1.6 | 2,57,637 | ||
| जमैका | 3,144 | 106.6 | 1,43,347 | ||
| कोसोवो | 3,140 | 175.0 | 2,29,841 | ||
| कंबोडिया | 3,056 | 18.5 | 1,36,296 | ||
| किर्गिझस्तान | 2,991 | 46.3 | 2,01,101 | ||
| बोट्सवाना | 2,750 | 119.4 | 3,22,769 | ||
| मॉन्टेनिग्रो | 2,729 | 438.6 | 2,41,190 | ||
| मलावी | 2,646 | 14.2 | 86,600 | ||
| एस्टोनिया | 2,591 | 195.3 | 5,80,114 | ||
| कुवेत | 2,555 | 60.7 | 6,44,451 | ||
| संयुक्त अरब अमिराती | 2,319 | 23.7 | 9,52,960 | ||
| मोझाम्बिक | 2,212 | 7.3 | 2,28,226 | ||
| मंगोलिया | 2,179 | 67.6 | 9,28,981 | ||
| येमेन | 2,149 | 7.4 | 11,832 | ||
| सेनेगल | 1,968 | 12.1 | 86,382 | ||
| कॅमरून | 1,931 | 7.5 | 1,20,068 | ||
| अंगोला | 1,900 | 6.0 | 1,01,320 | ||
| उझबेकिस्तान | 1,637 | 4.9 | 2,41,196 | ||
| न्यूझीलंड | 1,534 | 31.2 | 13,74,535 | ||
| बहारीन | 1,495 | 91.1 | 6,31,562 | ||
| रवांडा | 1,460 | 11.6 | 1,31,270 | ||
| घाना | 1,452 | 4.8 | 1,66,546 | ||
| सिंगापूर | 1,419 | 24.9 | 14,73,180 | ||
| एस्वाटिनी | 1,416 | 123.3 | 73,148 | ||
| मादागास्कर | 1,401 | 5.2 | 65,787 | ||
| डेमोक्रॅटिक रिपब्लिक ऑफ काँगो | 1,375 | 1.6 | 91,393 | ||
| सुरीनाम | 1,369 | 235.5 | 80,864 | ||
| सोमालिया | 1,361 | 8.8 | 26,803 | ||
| गयाना | 1,256 | 160.5 | 67,657 | ||
| लक्झम्बर्ग | 1,094 | 176.5 | 2,65,323 | ||
| सायप्रस | 1,075 | 89.7 | 5,15,596 | ||
| मॉरिशस | 1,004 | 79.3 | 2,31,036 | ||
| मॉरिटानिया | 984 | 21.7 | 60,368 | ||
| मार्टिनिक | 965 | 257.0 | 1,95,912 | ||
| ग्वाडलूप | 955 | 238.7 | 1,68,714 | ||
| फिजी | 866 | 97.3 | 65,889 | ||
| टांझानिया | 841 | 1.4 | 35,768 | ||
| हैती | 837 | 7.4 | 31,677 | ||
| बहामा | 820 | 210.5 | 36,101 | ||
| रियुनियन | 812 | 91.3 | 4,22,769 | ||
| आयव्हरी कोस्ट | 805 | 3.1 | 83,679 | ||
| लाओस | 757 | 10.6 | 2,10,313 | ||
| माल्टा | 748 | 148.8 | 1,05,407 | ||
| माली | 737 | 3.7 | 31,176 | ||
| लेसोथो | 699 | 32.9 | 33,938 | ||
| बेलीझ | 680 | 174.2 | 64,371 | ||
| कतार | 679 | 24.0 | 3,85,163 | ||
| पापुआ न्यू गिनी | 662 | 7.5 | 44,728 | ||
| फ्रेंच पॉलिनेशिया | 649 | 232.4 | 73,386 | ||
| बार्बाडोस | 477 | 166.2 | 84,919 | ||
| गिनी | 443 | 3.5 | 37,123 | ||
| केप व्हर्ड | 405 | 73.6 | 61,105 | ||
| फ्रेंंच गिनी | 401 | 137.9 | 86,911 | ||
| बुर्किना फासो | 387 | 1.9 | 21,044 | ||
| रिपब्लिक ऑफ काँगो | 385 | 7.2 | 24,128 | ||
| सेंट लुसिया | 383 | 209.5 | 27,094 | ||
| गाम्बिया | 365 | 15.5 | 12,002 | ||
| न्यू कॅलिडोनिया | 313 | 108.8 | 64,337 | ||
| नायजर | 310 | 1.3 | 9,031 | ||
| मालदीव | 306 | 57.6 | 1,82,720 | ||
| गॅबॉन | 305 | 14.0 | 47,939 | ||
| लायबेरिया | 294 | 6.0 | 7,497 | ||
| क्युरसॉ | 278 | 176.5 | 44,545 | ||
| टोगो | 275 | 3.4 | 37,482 | ||
| निकाराग्वा | 242 | 3.7 | 14,690 | ||
| ग्रेनाडा | 232 | 207.1 | 18,376 | ||
| ब्रुनेई | 225 | 51.9 | 1,67,669 | ||
| अरूबा | 222 | 208.8 | 41,000 | ||
| चॅड | 193 | 1.2 | 7,426 | ||
| जबूती | 189 | 19.4 | 15,690 | ||
| मायट | 187 | 70.3 | 37,958 | ||
| इक्वेटोरियल गिनी | 183 | 13.5 | 16,114 | ||
| आईसलँड | 179 | 49.5 | 1,95,259 | ||
| चॅनल आयलंड्स | 179 | 103.9 | 80,990 | ||
| गिनी बिसॉ | 171 | 8.9 | 8,369 | ||
| सेशेल्स | 167 | 171.1 | 44,847 | ||
| बेनिन | 163 | 1.4 | 27,216 | ||
| कमोरोस | 160 | 18.8 | 8,161 | ||
| अँडोरा | 153 | 198.3 | 44,177 | ||
| सोलोमन बेटे | 153 | 22.8 | 21,544 | ||
| अँटिग्वा आणि बार्बुडा | 141 | 145.2 | 8,665 | ||
| बर्म्युडा | 140 | 219.0 | 16,162 | ||
| दक्षिण सुदान | 138 | 1.2 | 17,722 | ||
| तिमोर-लेस्ते | 133 | 10.3 | 22,959 | ||
| ताजिकिस्तान | 125 | 1.3 | 17,786 | ||
| सिएरा लिओन | 125 | 1.6 | 7,704 | ||
| सान मरीनो | 115 | 339.6 | 18,236 | ||
| सेंट व्हिन्सेंट आणि ग्रेनेडीन्स | 114 | 103.1 | 9,058 | ||
| सेंट्रल आफ्रिकन रिपब्लिक | 113 | 2.4 | 14,649 | ||
| आईल ऑफ मॅन | 108 | 127.7 | 36,463 | ||
| जिब्रोल्टर | 104 | 308.6 | 19,633 | ||
| एरिट्रिया | 103 | 2.9 | 9,805 | ||
| सेंट मार्टिन | 87 | 213.6 | 10,601 | ||
| लिखटनस्टाईन | 85 | 223.6 | 17,935 | ||
| साओ टोम आणि प्रिन्सपी | 74 | 34.4 | 6,064 | ||
| डॉमिनिका | 68 | 94.7 | 14,852 | ||
| सेंट मार्टिन | 63 | 165.8 | 10,952 | ||
| ब्रिटीश व्हर्जिन आयलंड्स | 63 | 209.8 | 6,941 | ||
| मोनॅको | 59 | 151.4 | 13,100 | ||
| सेंट किट्स आणि नेव्हिस | 43 | 81.4 | 6,157 | ||
| बुरुंडी | 38 | 0.3 | 42,731 | ||
| बॉनेअर, सेंट युस्टेशियस आणि साबा | 37 | 142.4 | 10,405 | ||
| टर्क अँड केकॉस आयलंड्स | 36 | 94.3 | 6,219 | ||
| केयमेन आयलंड्स | 29 | 44.7 | 27,594 | ||
| समोआ | 29 | 14.7 | 14,995 | ||
| फॅरो आयलंड्स | 28 | 57.5 | 34,658 | ||
| भूतान | 21 | 2.8 | 59,824 | ||
| ग्रीनलँड | 21 | 37.3 | 11,971 | ||
| व्हानुआतू | 14 | 4.7 | 11,389 | ||
| किरबाती | 13 | 11.1 | 3,236 | ||
| डायमंड प्रिन्सेस जहाज | 13 | 712 | |||
| टोंगा | 12 | 11.5 | 12,301 | ||
| अँग्विला | 9 | 60.5 | 3,476 | ||
| मॉन्तसेरात | 8 | 160.3 | 1,020 | ||
| वॉलिस अँड फुटुना आयलंड | 7 | 61.2 | 454 | ||
| पलाऊ | 6 | 33.3 | 5,237 | ||
| सेंट बार्थेलेमी | 6 | 60.9 | 4,697 | ||
| एमएस झांडम जहाज | 2 | 9 | |||
| कुक आयलंड्स | 1 | 5.7 | 5,774 | ||
| सेंट पियर अँड मिकलन | 1 | 17.2 | 2,779 | ||
| फॉकलंड आयलंड्स | 0 | 0.0 | 1,815 | ||
| मायक्रोनेशिया | 0 | 0.0 | 38 | ||
| व्हॅटिकन | 0 | 0.0 | 29 | ||
| मार्शल बेटे | 0 | 0.0 | 18 | ||
| अंटार्क्टिका | 0 | 11 | |||
| सेंट हेलेना | 0 | 0.0 | 4 |
संपूर्ण मजकूर व्यवस्थित पाहण्यासाठी तुमचं ब्राउजर अपडेट करा
ही माहिती सातत्याने अपडेट केली जात आहे. पण काही देशांची ताजी आकडेवारी उपलब्ध नसू शकते.
**नवीन रुग्णांचं प्रमाण हे तीन दिवसांची सरासरीमधून काढलं जातंय. काही ठिकाणी कोरोनाच्या केसेसची स्थिती बदलत असल्यामुळे या तारखेसाठी सरासरी काढणं शक्य नाही.
स्रोत : जॉन्स हॉपकिन्स विद्यापीठ, राष्ट्रीय सार्वजनिक आरोग्य विभाग
आकडे - अंतिम अपडेट ५ जुलै, २०२२, १:२९ म.उ. IST
इतर देशांमध्ये 50व्या मृत्यूंनंतर काय परिस्थिती आहे यावरून युके सरकार देशांची तुलना करतं. पण या पद्धतीतही काही अडचणी आहेत.
50 मृत्यूंचा आकडा उशिरा गाठणाऱ्या देशाला व्हायरसपासून बचाव करण्यासाठी आणि एकूणच मृत्यूंची संख्या कमी असावी यासाठी प्रयत्न करायला वेळ मिळालेला असतो.
शिवाय अशा प्रकारची तुलना करताना हे देखील लक्षात ठेवणं महत्त्वाचं आहे की कोरोना व्हायरसचा संसर्ग होणाऱ्यांपैकी बहुतेकजण बरे होतात.
राजकीय बाबी
ज्या देशांमध्ये अधिक सक्त राजकीय यंत्रणा आहे, अशांच्या आकडेवारीवर पूर्णपणे विश्वास ठेवणं कठीण आहे.
चीन किंवा इराणमध्ये कोरोना व्हायरसची नोंदवण्यात आलेली आतापर्यंतची आकडेवारी अचूक आहे का? याचं उत्तर आपल्याकडे नाही.
फोटो स्रोत, Getty Images
चीनमध्ये दर 10 लाखांमागे किती जणांचा मृत्यू झाला, यावरून मृत्यू दर ठरवण्यात आला. पण वुहानमधल्या मृत्यूंचा आकडा 50 टक्क्यांनी वाढवल्यानंतरही चीनची एकूण आकडेवारी अतिशय कमी आहे.
मग अशावेळी या आकडेवारीवर विश्वास ठेवायचा का?
लोकसंख्या
प्रत्येक देशाची लोकसंख्या अतिशय वेगवेगळी आहे. शिवाय या लोकसंख्येची वैशिष्ट्यं - डेमोग्राफी (Demography) वेगळी आहे. म्हणजे सरासरी वयोमान काय, लोकं कुठे राहतात इत्यादी.
युके आणि रिपब्लिक ऑफ आयर्लंडमध्ये तुलना करण्यात आली. पण यात अडचण आहे. आयर्लंडमधल्या लोकसंख्येची घनता अतिशय कमी आहे. आणि तिथली मोठी लोकसंख्या ही ग्रामीण भागांमध्ये राहते.
फोटो स्रोत, ANI
त्यामुळेच दोन संपूर्ण देशांची तुलना करण्यापेक्षा डब्लिन शहर आणि त्याच आकाराची युकेमधील एखादी शहरी काऊंटी यांची तुलना करणं जास्त योग्य ठरेल.
अशाच प्रकारे लंडनची तुलना अमेरिकेचं सगळ्यांत मोठं 'ग्लोबल हब' असणाऱ्या न्यूयॉर्कशी करणं पूर्णपणे योग्य नसलं, तरी त्यातल्या त्यात जवळचं ठरेल.
तुलना करता तिथला वयोगटही समान आहे ना, हे तपासणंही गरजेचं आहे.
युरोपातल्या देशांमधला मृत्यू दर आणि आफ्रिकेतल्या देशांतल्या मृत्यूंचा दर याची तुलना करून चालणार नाही. कारण आफ्रिकेतल्या देशांमधल्या तरूण लोकसंख्येचं प्रमाण तुलनेने जास्त आहे.
आणि कोव्हिड 19 मुळे वयाने जेष्ठ असणाऱ्यांचा मृत्यू होण्याची शक्यता जास्त असते.
आरोग्य यंत्रणा
युरोप आणि आफ्रिकेतल्या तुलनेबाबत आणखी एक महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे युरोपातल्या आरोग यंत्रणा या आफ्रिकेतल्या बहुतेक देशांपेक्षा जास्त आर्थिक पाठबळावर उभ्या आहेत.
कोरोना व्हायरसचा देशात किती प्रादुर्भाव आहे, आरोग्य यंत्रणा कशी आहे याचाही परिणाम आकडेवारीवर होतो. शिवाय या देशामध्ये सोशल डिस्टंन्सिंग कितपत पाळलं जातंय, विविध संस्कृती याच्याशी कसं जुळवून घेतात, हे देखील महत्त्वाचं आहे.
फोटो स्रोत, Getty Images
साथीचा रोग आटोक्यात आणण्यासाठी आरोग्य यंत्रणा महत्त्वाची असली, तर प्रत्येक देशात ती वेगवेगळी आहे.
"लोक स्वतःहून उपचार घ्यायला पुढे येतात का, हॉस्पिटलमध्ये पोहोचणं किती सोपं आहे, चांगले उपचार घेण्यासाठी खर्च करावा लागणार का? या गोष्टी जागेनुसार बदलतात," युनिव्हर्सिटी ऑफ साऊदम्पटनचे प्राध्यापक अँडी टाटेम सांगतात.
'Comorbidity' म्हणजे रुग्णाला असणाऱ्या डायबिटीज, हृदयरोग, उच्च रक्तदाब यासारख्या व्याधींचा परिणाम शरीरावर होणं. एखाद्या व्यक्तीला संसर्ग होण्यापूर्वी हे आजार असू शकतात. त्यामुळे परिस्थिती अवघड होऊ शकते.
टेस्टिंग
साथीच्या सुरुवातीच्या टप्प्यातच ज्या देशांनी मोठ्या प्रमाणात टेस्टिंग केलं, म्हणजेच रोगाच्या चाचण्या केल्या आणि नंतर 'कॉन्टॅक्ट ट्रेसिंग'च्या मदतीने संसर्ग झालेल्यांचा शोध घेतला, अशा देशांना रोगाचा प्रसार रोखण्यात आजवर सर्वात जास्त यश मिळालेलं आहे.
कोव्हिडची सर्वांत जास्त लागण झालेल्या देशांच्या तुलनेत जर्मनी आणि दक्षिण कोरियामध्ये कमी मृत्यू झालेले आहेत.
एकूण लोकसंख्येपैकी किती जणांची चाचणी करण्यात आली याची आकडेवारी कमी मृत्यू दराचा अंदाज लावण्यासाठी उपयोगी पडू शकते.
फोटो स्रोत, Getty Images
पण इथेही, सगळ्याच ठिकाणचा चाचण्यांची आकडेवारी सारखी नाही. काही देशांमध्ये किती लोकांची चाचणी करण्यात आली याची नोंद करण्यात येते. तर इतर देशांमध्ये एकूण किती चाचण्या करण्यात आली याची नोंद करण्यात येते. (योग्य निकाल मिळावा यासाठी अनेक लोकांची एकापेक्षा जास्त वेळा चाचणी करावी लागते.)
शिवाय ही चाचणी कुठे करण्यात आली, कधी करण्यात आली, हॉस्पिटलमध्ये किंवा बाहेर करण्यात आली याचाही विचार करणं महत्त्वाचं आहे.
जर्मनी आणि दक्षिण कोरिया या दोन्ही देशांनी साथीच्या अगदी सुरुवातीलाच मोठ्या प्रमाणात चाचण्या केल्या. यातून त्यांना हा व्हायरस कसा पसरतोय याविषयीची माहिती मिळाली. पण इटलीमध्येही मोठ्या प्रमाणात चाचण्या करण्यात येऊनही मृत्यूंचं प्रमाण तुलनेने जास्त होतं. कारण साथीचा प्रादुर्भाव वाढल्यानंतरच इटलीमध्ये चाचण्यांचं प्रमाण वाढवण्यात आलं होतं. युकेतही हेच करण्यात येतंय.
हेही नक्की वाचा -
(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)
