शक्ती कायद्यातील या 7 सुधारणा माहिती आहेत का?
फोटो स्रोत, Getty Images
महिला आणि लहान मुलांवर होणाऱ्या अत्याचारांच्या तक्रारींवर प्रभावीपणे कारवाई करता यावी, यासाठी प्रस्तावित कायद्यांची चौकट अधिक बळकट करण्यासाठी 'महाराष्ट्र शक्ती क्रिमिनल लॉ (महाराष्ट्र अमेंडमेंट) ॲक्ट - 2020' विधेयक 2020 सालच्या अधिवेशनात मांडण्यात आलं होतं.
काही सुधारणांसह हे विधेयक आताच्या अधिवेशनात संमत करून कायदा अस्तित्त्वात आणण्याचा सरकारचा प्रयत्न असणार असल्याचं उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी म्हटलंय.
महिलांवरील अत्याचार प्रकरणांमध्ये 21 दिवसांत आरोपपत्रं दाखल करणं, महिलांवरील अॅसिड हल्ला आणि बलात्कारासारखे गुन्हे अजामीनपात्र करणं, सोशल मीडिया, ईमेल-मेसेजवर महिलांची बदनामी वा छळ करण्यात आल्यास त्यासाठीची कारवाई यासाठीची तरतूद या शक्ती कायद्यात आहेत.
या शक्ती कायदा विधेयकामध्ये विधिमंडळाच्या संयुक्त समितीने काय सुधारणा सुचवल्या आहेत ते पाहू.
शक्ती कायदा विधेयकातल्या सुधारणा
1. पोलिस तपासासाठी माहिती देण्यात चालढकल केल्यास इंटरनेट किंवा मोबाईल टेलिफोनिक डेटा पुरवठादारांना तीन महिन्यांचा कारावास किंवा 25 लाखांचा दंड, किंवा दोन्ही शिक्षा होऊ शकतात.
2. लैंगिक अपराधांबद्दल खोटी तक्रार केल्यास तक्रार करणाऱ्याला 1 ते 3 वर्षांच्या कालावधीचा तुरुंगवास आणि 1 लाखांचा दंड. यामुळे खोट्या तक्रारींचं प्रमाण कमी होईल आणि निरपराध व्यक्तीची अनावश्यक मानहानी होणं टळेल, अशी अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली आहे.
3. महिलेवर अॅसिड हल्ला करणाऱ्यास किमान 15 वर्षं ते आजन्म तुरुंगवासाची शिक्षा. याव्यतिरिक्त या व्यक्तीला दंडही भरावा लागेल. अॅसिड हल्ला पीडित महिलेला वैद्यकीय उपचार आणि सर्जरीसाठी करावा लागणारा खर्च हल्लेखोराने भरलेल्या दंडातून केला जाईल.
4. इलेक्ट्रॉनिक वा डिजिटल अशा कोणत्याही माध्यमाद्वारे राग आणणारं वा मानसिक त्रास देणारं संभाषण वा धमकी दिल्यास त्यासाठी शिक्षा. हे नवीन कलम 354 पुरुष, स्त्री किंवा ट्रान्सजेंडर यांनाही लागू असेल.
फोटो स्रोत, Getty Images
5. बलात्कारासंबंधी प्रकरणांत अपराधी व्यक्तीला सश्रम कारावास. अपराधाचं स्वरूप गंभीर असेल वा निर्णायक पुरावा उपलब्ध असेल तर जरब बसवण्याची शिक्षा देण्याची खात्री झाल्यास न्यायालय मृत्यदंडाची शिक्षा देऊ शकेल.
6. लैंगिक अपराधांच्या बाबतीत पंच म्हणून दोन लोकसेवक किंवा शासनाच्या महिला वा बालकल्याण विभागाने मान्यता दिलेले दोन सामाजिक कार्यकर्ते पंच म्हणून घेता येतील.
7. लैंगिक अपराधांबाबतचा पोलीस तपास तक्रार नोंदवल्यापासून 30 दिवसांच्या आत पूर्ण करावा लागेल. या काळात तपास पूर्ण न झाल्यास पोलिस महानिरीक्षक वा आयुक्तांना सांगून तपासाचा कालावधी आणखी 30 दिवस वाढवता येईल.
शक्ती कायद्यातल्या मूळ तरतुदी
- महिला अत्याचारांच्या प्रकरणात 21 दिवसांमध्ये आरोपपत्र दाखल करुन खटला चालवून आरोपींना शिक्षेपर्यंत पोहोचवण्यासाठी मुदत देण्यात येणार आहे. महिलांवरील अॅसिड हल्ले आणि बलात्कारासारखे गुन्हे अजामीनपात्र करण्यात येणार आहेत.
- इतकंच नाही तर महिलांचा जर ई-मेल, इलेक्ट्रॉनिक मीडियातून किंवा मेसेजद्वारे छळ करण्यात आला तसंच त्यांच्यावर जर कुणी आक्षेपार्ह कमेंट केली तर त्यासाठीही कडक शिक्षा होणार आहे.
- हे सगळे गुन्हे अजामीनपात्र असतील
- बलात्कार प्रकरणी, Rarest of rare प्रकरणात फाशीच्या शिक्षेचीही तरतूद ठेवण्यात आली आहे.
- आपल्याच ओळखीच्या व्यक्तीने बलात्कार केल्यास जन्मठेप किंवा मरेपर्यंत जन्मठेप आणि दंडाची तरतूद करण्यात आलीय.
- 16 वर्षांपेक्षा कमी असलेल्या मुलींवर अत्याचार झाल्यास गुन्हेगाराला मरेपर्यंत जन्मठेप होऊ शकते.
- सामूहिक बलात्कारप्रकरणी 20 वर्षं कठोर जमठेपेची तरतूद किंवा मरेपर्यंत जन्मठेप आणि 10 लाख रुपये दंड किंवा मृत्यूदंडाची तरतूद असेल
- 12 वर्षाखालील मुलीवर अत्याचार झाल्यास मरेपर्यंत कठोर जन्मठेपेची शिक्षा आणि दहा लाख रुपये दंड
- महिलांवर पुन्हा पुन्हा अत्याचार करणाऱ्या गुन्हेगारांना मरेपर्यंत जन्मठेपेची शिक्षा दिली जाऊ शकते.
- अॅसिड हल्ल्याप्रकरणी किमान 10 वर्षांची किंवा मरेपर्यंत जन्मठेपेची शिक्षा आणि पीडित व्यक्तीला दंडाची रक्कम द्यावी लागेल
- अॅसिड फेकण्याचा प्रयत्न केल्यास 10 ते 14 वर्षांपर्यंत तुरुंगवास होऊ शकतो
- महिलेचा कोणत्याही पद्धतीने छळ केल्यास किमान 2 वर्षं तुरुंगवास आणि एक लाख रुपये दंड होऊ शकतो
- सोशल मीडिया, मेल, मेसेज, इलेक्ट्रॉनिक मीडिया यांच्या माध्यमातून महिलांवर कमेंट करणे, धमकी देणे, चुकीची माहिती पसरवणे यासाठी पण शिक्षेची तरतूद या प्रस्तावित कायद्यांत करण्यात आली आहे.
अधिक माहितीसाठी वाचा - महिला अत्याचारांविरोधातील 'शक्ती' कायदा नेमका आहे तरी काय?
हेही वाचलंत का?
या लेखात सोशल मीडियावरील वेबसाईट्सवरचा मजकुराचा समावेश आहे. कुठलाही मजकूर अपलोड करण्यापूर्वी आम्ही तुमची परवानगी विचारतो. कारण संबंधित वेबसाईट कुकीज तसंच अन्य तंत्रज्ञान वापरतं. तुम्ही स्वीकारण्यापूर्वी सोशल मीडिया वेबसाईट्सची कुकीज तसंच गोपनीयतेसंदर्भातील धोरण वाचू शकता. हा मजकूर पाहण्यासाठी 'स्वीकारा आणि पुढे सुरू ठेवा'.
YouTube पोस्ट समाप्त
(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि Twitter वर नक्की फॉलो करा.
बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.
'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)
