Mụta etu ị ga esi sie ofe ọha ga-eme ka ị rachaa aka gị

17 Eprel 2018

Ụfọdụ ndị Igbo kwenyere na ọ bụrụ na Ị bụ onye Igbo ma Ị ribeghị ofe ọha, ị maghị ihe na-atụ ndụ mmanụ.

Maka na Igbo nwere olumba dị icheiche, ụfọdụ na-akpọ ya 'ọha' ebe ndị ọzọ na-akpọ ya 'ọra'.

Ọha bụ akwụkwọ osisi ọha. A na-egbuji maọbụ bejiri ya karịa ịkpata ya n'ọhịa.

Ọha na-enwe 'oge', ọ na-apụtakarị n'oge ọkọchị. Mgbe ahụ ka ị ga-enweta nke ahụ dị mma ọfụma.

Ị na-eri ofe ọha tọrọ ụtọ mana ị maghị etu esi esi ya? Nke abụ ohere gị iji amụta ya.

Ngwanri e ji esi ya

Kpaa akwụkwọ ọha gị, tụchaa ya ma sakwa ya mmiri (anaghị eji mma ebi akwụkwọ ọha maka ịchagharị)
Sie ede gị, o ghee, sụọ ya n'ikwe. (ọ bụrụ ede akwọrọ akwọ ka ị chọrọ iji esi ya, tinye ole ga-ezu gị n'ime mmiri ma mekọta ya ọnụ ruo oge o bidoro ịlọ alọ)
Kpaa akwụkwọ ụzịza gị ma bie ya ebi
Kwọọ mkpụrụ ụzịza gị
Sachaa nakwa situ ero, eju nakwa/maọbụ ịsam gị n'ọkụ nwaọbere oge
Sachaa ma sie mkpụrụ akwụ gị ma ọ bụrụ na ị chọrọ iji ya karịa iji mmanụ
Sụpụta ya mmanụ/mmiri akwụ

Ọ na-adị mkpa ịkwụ aka gị tupu ị metụ ihe nri ọbụla aka, ya mere anyị ga-eji asị gị kwụọ aka gị ọfụma.

Ihe ndị a ka ị ga-eme tupu isie ọha gị:

Sachaa ma sinye anụ gị n'ọkụ, tinyekwa okporoko ka o nwee ike ghee, tinye ya nnu na maggị, o ghewe, wụnye ya mmiri ole ga-ezuru gị mmiri ofe
Tinye ose nakwa ịsha akwọrọ akwọ
Tinye azụ ọkpọọ nke ị gbawachara agbawa
Hapụ ya ka ọ sụkọta ọnụ
Tinye mmanụ nri/mmiri akwụ
Tinye ede asụrụ asụ n'ọkpụ n'ọkpụ, nke a ga-eme ka ofe gị nwee ike rọọ arọ ọfụma
Tinye ogiri, hapụ ya ka ọ gbazee n'ime ite ofe
Wunye akwụkwọ ọha gị nakwa akwụkwọ ụzịza
Kpagharịa ofe gị, tinye ya nnu etu o si tụ gị n'ọnụ
Wunye ya ero, eju nakwa/maọbụ ịsam
Hapụ ya ka ọ sikwuo ọbere tupu ị fọtuo ya n'ọkụ