Uriko ubona ku rubuga aherekana amakuru mu nyandiko gusa, hakoresha uburyo buke. Ja ku rubuga nyamukuru ubone amakuru mu nyandiko iherekejwe n'amasanamu.
Njana ku rubuga nyamukuru canke aho gusoma gusa
Ibindi vyerekeye ingene urwo rubuga rugutwara uburyo (ama mega) buke
ONU ivuga ko Ubuhinde buzaba burusha abaturage Ubushinwa hagati muri uyu mwaka
- Umwanditsi, Geeta Pandey na Zoya Mateen
- Igikorwa, BBC News, Delhi
Ubuhinde bwitezwe guca ku Bushinwa mu kugira abaturage benshi ku isi hagati muri uyu mwaka, nkuko bigaragazwa n'amakuru y'ubushakashatsi yatangajwe n'umuryango w'abibumbye.
Abaturage b'Ubuhinde bitezwe kugera kuri miliyari 1.4286 - ni ukuvuga ko Ubuhinde buzaba burengejeho miliyoni 2.9 ku baturage b'umuturanyi wabwo, Ubushinwa, bwo bwitezweho kugira abaturage miliyari 1.4257.
Ibi bihugu byo ku mugabane w'Aziya bimaze imyaka irenga 70 byihariye abarenga kimwe cya gatatu (1/3) cy'abatuye isi.
Ikigero cy'abana bavuka mu Bushinwa cyaragabanutse mu bihe bya vuba aha bishize, mu mwaka ushize abaturage babwo baragabanutse ku nshuro ya mbere kuva mu mwaka wa 1961.
Iteganya ryuko abaturage b'Ubuhinde bazaba bangana ryatanzwe muri raporo y'ishami ry'umuryango w'abibumbye ryita ku baturage (UNFPA), ni igereranya kuko nta barura ry'abaturage ryari ryongera kuba mu Buhinde kuva mu mwaka wa 2011.
Nyuma y'imyaka 140 haba ibarura ry'abaturage rya buri nyuma y'imyaka 10, ibarura ryari riteganyijwe mu mwaka wa 2021 ryaburijwemo kubera Covid, ryimurirwa mu mwaka wa 2022. Ubu na bwo ryimuriwe mu 2024.
Mu kiganiro na BBC, Patrick Gerland, ukuriye igereranya ry'abaturage muri ONU (UN), yavuze ko imibare iyo ari yo yose ijyanye n'uko abaturage b'Ubuhinde bangana mu by'ukuri ari "ugucyecyeranya kudafite icyo kuzi gushingiye ku makuru y'igice".
Ati: "Nta mibare nyayo ya leta dufite iva mu Buhinde".
ONU ivuga kandi ko igereranya ryayo ritarimo abaturage bo mu turere tubiri Ubushinwa bufitemo ubutegetsi bwihariye - Hong Kong na Macau, twombi dufite abaturage barenga miliyoni umunani - cyangwa abo mu kirwa (izinga mu Kirundi) cya Taiwan, Ubushinwa bufata nk'intara yabwikuyeho ariko bushobora kuziyomekaho mu gihe runaka.
Taiwan yifata ko nta ho ihuriye n'Ubushinwa, ikaba ifite itegekonshinga ryayo n'abategetsi batowe mu buryo bwa demokarasi.
Mu Gushyingo (11) mu mwaka ushize, abaturage b'isi barenze miliyari 8.
Ariko inzobere zivuga ko ubwiyongere bw'abatuye isi butarimo kwihuta nkuko mu gihe cyashize bwari bumeze, ubu bukaba buri ku kigero cyo kwiyongera gahoro cya mbere kibayeho kuva mu mwaka wa 1950.
Ubuhinde n'Ubushinwa byombi byahuye n'igabanuka ry'ikigero cy'imbyaro. Ibi bivuze ko mu Bushinwa, abaturage bazatangira kugabanuka mu mwaka utaha, nubwo iki gihugu mu 2016 cyaretse gahunda yacyo y'umwana umwe kuri buri muryango ndetse kigashyiraho uburyo bwo gushishikariza abashakanye kubyara abana babiri cyangwa abarenzeho.
Zimwe mu mpamvu zitangwa nk'izishobora kuba zitera igabanuka ry'abaturage b'Ubushinwa zirimo nko kwiyongera cyane kw'ikiguzi cy'imibereho n'umubare ukomeje kwiyongera w'abagore bajya mu kazi.
Mu Buhinde naho, ikigero cy'imbyaro cyaragabanutse cyane mu myaka ibarirwa muri za mirongo ishize, kiva ku kigero rusange cy'abana 5.7 ku mugore mu mwaka wa 1950 kigera ku kigero rusange cy'abana 2.2 ku mugore muri iki gihe.