Uriko ubona ku rubuga aherekana amakuru mu nyandiko gusa, hakoresha uburyo buke. Ja ku rubuga nyamukuru ubone amakuru mu nyandiko iherekejwe n'amasanamu.
Njana ku rubuga nyamukuru canke aho gusoma gusa
Ibindi vyerekeye ingene urwo rubuga rugutwara uburyo (ama mega) buke
Ubufaransa bugiye kwemeza Leta ya Palestine bube igihugu cya mbere cyo muri G7 kizaba gikoze ibi
Muri Nzeri(9) Ubufaransa buzemeza Palestine nk'igihugu cyigenga, nk'uko byatangajwe na Perezida Emmanuel Macron, buzaba ari igihugu cya mbere mu bigize G7 gikoze ibi.
Mu butumwa yashyize ku rubuga X, Macron yavuze ko ibi Ubufaransa buzabikora ku mugaragaro mu nama rusange ya ONU/UN izabera i New York.
Yanditse ati: "Igikenewe byihutirwa ubu ni uko intambara muri Gaza irangira abasivile bagatabarwa. Amahoro arashoboka. Dukeneye ihagarikwa ry'imirwano aka kanya, n'inkunga nini ikagera ku bantu ba Gaza".
Abategetsi ba Palestine bishimiye icyemezo cya Macron, mu gihe Benjamin Netanyahu Minisitiri w'intebe wa Israel yavuze ko ibyo ari "igihembo ku iterabwiba" nyuma y'igitero cya Hamas kuri Israel cyo ku wa 07 Ukwakira(10) 2023.
Amerika "yamaganye cyane" ibyatangajwe na Macron, ushinzwe ububanyi n'amahanga bwayo Marco Rubio avuga ko icyo cyemezo "kitarimo kwigengesera".
G7 ni itsinda ry'ibihugu bikize ririmo Ubufaransa, Amerika, Ubwongereza, Ubutaliyani, Ubudage, Canada n'Ubuyapani.
Macron yanditse ati: "Mu kuri kw'amateka nyayo n'amahoro arambye mu burasirazuba bwo hagati, nafashe icyemezo ko Ubufaransa buzemeza Leta ya Palestine.
"Tugomba no kwizeza kwambura intwaro Hamas, kugarura amahoro no kongera kubaka Gaza.
"Amaherezo tugomba kubaka Leta ya Palestine, tugafasha ko ikomera, ikemera ko yamburwa intwaro kandi [na yo] ikemera Israel, [ibi] byagira uruhare mu mutekano w'uburasirazuba bwo hagati bwose. Nta yandi mahitamo".
Kuri iyi nyandiko, Macron yashyizeho kandi ibaruwa ijyanye n'iki cyemezo cye yandikiye umukuru w'ubutegetsi bwa Palestine Mahmoud Abbas.
Asubiza Macron, uwungirije Abbas, Hussein al-Sheikh yagize ati: "Uyu mwanya urerekana uko Ubufaransa bushyigikiye amategeko mpuzamahanga n'uburenganzira bwo kwigenga bw'abaturage ba Palestine no kubaho kwa leta yacu yigenga."
Hagati aho, Netanyahu yanditse ku rubuga X ati: "Twamaganye bikomeye icyemezo cya Perezida Macron cyo kwemeza leta ya Palestine iruhande rwa Tel Aviv nyuma y'ubwicanyi bwo ku wa 7 Ukwakira.
"Leta ya Palestine muri ibi bihe yaba ari aho guhagurukira ngo basenye Israel – ntiyaba ari iyo kuba mu mahoro iruhande rwacu. Reka tubivuge neza: Abanyapalestine ntabwo bakeneye leta iruhande rwa Israel, barifuza leta itari Israel".
Hamas yatangaje ko icyemezo cy'Ubufaransa ari "intambwe nziza mu cyerekezo cyiza" isaba ibihugu byose by'isi "gukurikiza Ubufaransa".
Ni ibihe bihugu bindi byemera Palestine?
Kugeza ubu, leta ya Palestine nk'igihugu cyigenga yemerwa n'ibihugu birenga 140 mu 193 bigize ONU/UN.
Ariko Israel n'ishuti zayo nka Amerika, Ubwongereza n'ibindi bigize G7 ntabwo byemera Palestine nk'igihugu cyigenga.
I Burayi ni ho hari ibihugu bicye byemera Palestine nka leta yigenga, ibyo birimo; Espagne, Sweden na Ireland.
Mu Ugushyingo 1988 mu ntambara ya mbere ya Intifada, Yasser Arafat wayoboraga ishyaka Palestine Liberation Organization yatangaje ko Palestine ari leta yigenga ifite Yerusalem nk'umurwa mukuru.
Ibyo yabikoreye i Alger muri Algeria ni yo kandi yahise iba igihugu cya mbere cyemeje Palestine nk'igihugu cyigenga.
Muri uwo mwaka wa 1988 na 1989, ibihugu byinshi bya Amerika y'Epfo na Afurika birimo n'ibyo mu karere nk'u Burundi, Rwanda, DR Congo, Uganda, Tanzania, Kenya na Ethiopia n'ibindi byahise byemera leta ya Palestine.
Mu ntambara irimo kuba ubu, Israel yagabye ibitero muri Gaza mu kwihimura ku cyo Hamas yagabye muri Israel ikicayo abantu 1,200 igatwara bunyago abandi 251 mu Ukwakira 2023.
Kuva Israel yatera muri Gaza, abantu 59,106 bamaze gupfa nk'uko bivugwa na minisiteri y'ubuzima yaho.
Igice kinini cyane cya Gaza cyahindutse amatongo n'umuyonga kubera ibisasu bya Israel.
Abaturage bakiri muri Gaza bari kuba mu nzara ikabije, imiryango ifasha ishinja Israel igenzura amayira yose yinjira muri Palestine kubuza ko inkunga ibageraho, Israel yo ishinja Hamas ko ari yo ibitera.