Uriko ubona ku rubuga aherekana amakuru mu nyandiko gusa, hakoresha uburyo buke. Ja ku rubuga nyamukuru ubone amakuru mu nyandiko iherekejwe n'amasanamu.
Njana ku rubuga nyamukuru canke aho gusoma gusa
Ibindi vyerekeye ingene urwo rubuga rugutwara uburyo (ama mega) buke
Ireland irashaka gusubiza mu Bwongereza abasaba ubuhungiro
Minisitiri w'intebe wa Ireland (Irlande) Simon Harris yasabye minisitiri w'ubutabera w'icyo gihugu kuzana itegeko mu nama y'abaminisitiri ryo gutuma abasaba ubuhungiro basubizwa mu Bwongereza.
Minisitiri w'ubutabera wa Ireland Helen McEntee yahishuye ko 80% by'abasaba ubuhungiro baherutse kugera muri Repubulika ya Ireland, bavuye mu Bwongereza bambukiye ku mupaka wayo.
Minisitiri w'intebe wungirije wa Ireland Micheál Martin yavuze ko gahunda Ubwongereza bufitanye n'u Rwanda yamaze gutangira kugira ingaruka kuri Ireland.
Umushinga w'itegeko wo kuvugurura gahunda y'Ubwongereza n'u Rwanda wahindutse itegeko ku wa kane w'iki cyumweru.
Iryo tegeko rigamije guca intege abantu bambukira mu Bwongereza banyuze mu muhora uzwi nka 'English Channel' bari mu mato matoya, bamwe mu basaba ubuhungiro bakazajya boherezwa mu Rwanda.
Kugeza ubu nta bimukira bari boherezwa mu Rwanda bavuye mu Bwongereza.
Leta y'Ubwongereza yari yizeye ko indege zibajyanye mu Rwanda zizahaguruka bitarenze mbere y'impeshyi y'uyu mwaka ariko Minisitiri w'intebe w'Ubwongereza Rishi Sunak avuga ko ubu noneho ibi bikwiye kuba mu byumweru biri hagati ya 10 na 12 biri imbere.
Umuvugizi wa Harris yavuze ko uyu Minisitiri w'intebe wa Ireland yasabye Minisitiri w'ubutabera McEntee "kuzana imishinga mu nama y'abaminisitiri mu cyumweru gitaha mu rwego rwo kuvugurura itegeko risanzweho rijyanye n'inyito y''ibindi bihugu' bitekanye no gutuma habaho gusubiza mu Bwongereza abasaba kurindwa [ubuhungiro] bo mu mahanga batabyemerewe", nkuko byatangajwe ku wa gatandatu n'igitangazamakuru RTÉ cyo muri Ireland.
Muri gahunda y'amakuru izwi nka Six One yo kuri RTÉ, McEntee yagize ati: "Hari impamvu nyinshi zatumye tubona ukwiyongera kw'abimukira berekeza muri Ireland.
"Ikigaragara mu cyemezo Ubwongereza bwafashe mu guhitamo 'Brexit' [kuva mu muryango w'Ubumwe bw'Uburayi kw'Ubwongereza], ahubwo byatumye umubare w'abantu basaba ubuhungiro mu gihugu cyabo wiyongera. Uko [Ubwongereza] bahangana na byo, ibyo ni ibyabo.
"Ikinshishikaje nka minisitiri w'ubutabera ni ugutuma tugira uburyo bukora neza bujyanye n'abinjira mu gihugu.
"Ni yo mpamvu ndimo gushyiraho uburyo bwo gusuzuma [ubusabe] mu buryo bwihuse. Ni yo mpamvu muri iki cyumweru [kiri imbere] nzaba mfite itegeko ryihutirwa nzageza ku baminisitiri mu rwego rwo gutuma dushobora gusubiza abantu mu Bwongereza neza ndetse ni yo mpamvu ku wa mbere nzahura na Minisitiri w'ubutegetsi bw'igihugu [w'Ubwongereza James Cleverly] nkamubwira ibi bibazo."
Umuvugizi wa minisiteri y'ubutabera ya Ireland yabwiye BBC ishami rikorera muri Ireland ya Ruguru ko "ikibazo cy'urujya n'uruza rudahoraho rwo muri CTA" – ni ukuvuga akarere k'ingendo gahuriweho n'Ubwongereza na Ireland (Common Travel Area) – kizaganirwaho mu nama y'abo baminisitiri bombi.
'Abantu bagize ubwoba'
Mbere yaho muri iki cyumweru, McEntee yabwiye akanama (komite) ko mu nteko ishingamategeko ya Ireland ko habayeho kwiyongera kw'umubare w'abambuka umupaka wo ku butaka hagati ya Ireland ya Ruguru (iri mu bihugu bigize Ubwami bw'Ubwongereza) na Repubulika ya Ireland, avuga ko ubu abo bagize 80% by'umubare wose w'abasaba ubuhungiro muri Ireland.
Mu kumusubiza, Minisitiri w'intebe wungirije wa Ireland Micheál Martin yavuze ko gahunda y'Ubwongereza n'u Rwanda yatumye abantu "bagira ubwoba" bwo kuguma mu Bwongereza, avuga ko byatumye ubu barimo kwambuka umupaka bajya muri Ireland kugira ngo ntiboherezwe mu Rwanda.
Martin, ni na we Minisitiri w'ububanyi n'amahanga wa Ireland, asanzwe yaravuze ko adashyigikiye iyo gahunda y'Ubwongereza n'u Rwanda.
Minisitiri w'intebe w'Ubwongereza Rishi Sunak yavuze ko ukwiyongera kw'umubare w'abasaba ubuhungiro barimo kwerekeza muri Ireland, kugaragaza ko gahunda y'Ubwongereza n'u Rwanda yatangiye gukora.
Sunak yabwiye umunyamakuru Trevor Phillips wa televiziyo Sky News yo mu Bwongereza ati:
"Uguca intege – ngendeye ku byo uvuze – kwamaze gutangira gutanga umusaruro, kuko abantu bahangayikishijwe no kuza hano kandi ibyo bigaragaza neza neza ibyo ndimo kuvuga: niba abantu baje mu gihugu cyacu mu buryo bunyuranyije n'amategeko, ariko babizi ko batazashobora kuhaguma, birashoboka cyane ko batazaza."
Amagambo ya Sunak akurikiye amakuru avuga ko abimukira bagera kuri 350 bambutse umuhora binjira mu Bwongereza mu mato matoya ku munsi w'ejo. Abategetsi bo mu Bufaransa batabaye abandi bantu 99 bari bari mu mato atatu bari bagiriye ibibazo mu nyanja.
Sunak yabwiye Sky News ko abimukira banyuranyije n'amategeko ari "ikibazo cyugarije isi", anavuga ko ibihugu byinshi birimo kureba uburyo byakwigana "ubufatanye n'ikindi gihugu" bumeze nk'amasezerano Ubwongereza bwagiranye n'u Rwanda.
Umuvugizi w'ibiro bya minisitiri w'intebe w'Ubwongereza, bizwi nka No 10, yavuze ko "haracyari kare cyane kwihutira gutanga imyanzuro yihariye ku ngaruka y'itegeko n'amasezerano ku bijyanye n'imyitwarire y'abimukira", nyuma y'amagambo ya Martin.
Itegeko ry'Ubwongereza rizwi nka 'Safety of Rwanda Act', rigamije kwirinda ibindi birego byo mu nkiko kuri iyo gahunda, rikavuga ko u Rwanda ari igihugu gitekanye. Ryemejwe n'abadepite n'abasenateri muri iki cyumweru, rihinduka itegeko ku wa kane.
Ariko iyi gahunda ni hahandi ishobora gutinzwa n'ibirego mu nkiko.