Burundi – DR Congo: Imyaka 18 nyuma yaho, Abanyamulenge barokokeye i Gatumba baracyategereje ubutabera

Abanyamulenge barokotse ubwicanyi bwabereye mu nkambi ya Gatumba mu Burundi bavuga ko bagitegereje guhabwa ubutabera, nyuma y'imyaka 18 abagera ku 166 bishwe n'imitwe yitwaje intwaro.

Ni ubwicanyi bwabaye mu ijoro ryo ku itariki ya 13 y'ukwezi kwa munani mu 2004, hafi y'umupaka na Repubulika ya Demokarasi ya Congo.

Mu muhango wahurije Abanyamulenge babarirwa mu magana muri hoteli y'i Kigali ku mugoroba wo ku wa gatandatu, abarokotse bavuze ko ubu bwari ubwicanyi bwateguwe n'imitwe yitwaje intwaro ikomoka mu Burundi, mu Rwanda no muri DR Congo.

Bavuga ko yari igamije kurimbura Abanyamulenge nubwo inkambi ya Gatumba barimo yari icumbikiye n'andi moko.

Batunga agatoki leta z'u Burundi habereye ubwicanyi, iya Congo kuko abishwe ari ho bakomoka ndetse n'umuryango mpuzamahanga kuba batagira icyo bakora ngo babone ubutabera ku cyaha bo basanga ari jenoside.

Karara, wari ufite imyaka 16, ni umwe mu barokotse ubu bwicanyi bwahitanye ababyeyi be bombi n'abavandimwe babiri.

Ati: "Kuba imyaka 18 ishize tutabona ubutabera, ni ikintu kibabaje cyane.

"Twararokotse, turi abatangabuhamya, twarabibonye ababyeyi bacu bicwa, ni cyo dusaba cyane cyane, baduhe ubutabera".

Jeanne Namugisha, undi warokotse ubu bwicanyi, yavuze ko asanga harabayeho ugutereranwa kuko inkambi babagamo yari irinzwe n'abasirikare b'u Burundi n'ab'umuryango w'abibumbye, ariko ntibagire icyo bakora ngo baburizemo ubu bwicanyi.

Ati: "Inzira yarikagombye kuba ari nkaho ari yo ducamo duhunga, ni ho [abateye] bari baturutse... Ni ho abantu benshi bagwaga".

Umuryango uharanira uburenganzira bwa muntu Amnesty International, mu itangazo ryawo ryo mu 2006, wavuze ko abishwe bari biganjemo abana n'abagore bakomoka mu ntara ya Kivu y'Epfo.

Amnesty International yavuze ko uwari umutwe w'inyeshyamba wa PALIPEHUTU-FNL (Forces Nationales de Libération) wigambye ubwo bwicanyi nyuma y'iminsi bubaye.

Amnesty yongeyeho ko mu makuru yahawe n'Abanyamulenge hamwe n'ibiganiro yagiranye n'abahoze ari abarwanyi ba PALIPEHUTU-FNL, yamenye ko n'indi mitwe imwe yitwaje intwaro yo muri DR Congo na yo ishobora kuba yaragize uruhare muri ubwo bwicanyi.

Mu 2014, bamwe mu bari abakuru ba PALIPEHUTU-FNL bitanye ba mwana ku wo kuryozwa icyo gitero.