Norway: Ubutasi bwa gisirikare bwaho bwemeje igisasu kirimbuzi 'kidasanzwe' Uburusiya bwagerageje n'aho byakorewe

Ahavuye isanamu, Ministeri y'Ingabo y'Uburusiya
Ubutasi bwa gisirikare bwa Norvège bwatangaje ko Uburusiya koko bwagerageje igisasu kirimbuzi cya misile cyitwa Burevestnik kiraswa kure cyane, bikabera mu nyanja ya Barents yo ku mpera ya ruguru y'isi.
Norvège ivuga ko iki gisasu cyarasiwe ku itsinda ry'ibirwa (archipelago) ryitwa Novaya Zemlya muri Arctica.
Ku cyumweru ni bwo Uburusiya bwatangaje ko bwarashe 'misile' 9M730 Burevestnik, NATO/OTAN yo yise "Skyfall" – igisasu cy'imbaraga kirimbuzi Moscow ivuga ko gishobora kunyura ku bwirinzi bwose bushoboka.
Uburusiya ntabwo bwari bwatangaje aho bwakoreye iryo gerageza. Ku wa mbere, ibihugu by'iburengerazuba byari byagaragaje gushidikanya ibyatangajwe na Moscow.
Vice Admiral Nils Andreas Stensoenes ukuriye ubutasi bwa gisirikare bwa Norway yabwiye ibiro ntaramakuru Reuters mu butumwa bwanditse ati: "Turemeza ko Uburusiya bwagerageje igisasu kiraswa kure cya 'Skayfall' kuri Novaya Zemlya".
Ku wa mbere, igerageza ry'iki gisasu ryamaganywe kandi ritera impungenge Perezida Donald Trump wa Amerika.
Mu mashusho yasohowe na Kremlin, ibiro bya perezida w'Uburusiya, bavuze ko iki gisasu cyagenze intera ya kilometero 14,000. Ibisobanuye ko Burevestnik ishobora kurekurira 'bombe' kirimbuzi aho ari ho hose ku isi.
Muri ayo mashusho, yambaye impuzankano za gisirikare, Perezida Vladimir Putin yavuze ko iki gisasu ari "intwaro y'umwihariko idafitwe n'ikindi gihugu na kimwe".
Hejuru y'ibi Uburusiya buvuga ko ubwirinzi bwose bwo mu kirere buriho muri iki gihe nta na bumwe bushobora guhagarika iki gisasu.
Gusa Trump yanenze iri gerageza, abwira abanyamakuru ko "ridakwiriye" mu gihe arimo kugerageza kuzana Moscow ku meza y'ibiganiro ngo barangize intambara muri Ukraine.
Trump yabwiye abanyamakuru ati: "Ukwiye kurangiza intambara. Intambara yashoboraga kumara icyumweru kimwe ubu igiye kumara imyaka ine. Ibyo ni byo ukwiye gukora, aho kugerageza za misile".
Yongeyeho ati: "Igihe cyose tugerageza za misile. Ntabwo [Abarusiya] barimo gukina imikino natwe, kandi natwe ntabwo turimo gukina nabo".

Ahavuye isanamu, Kremlin
Nta byinshi cyane bizwi kuri Burevestnik, misile ikoresha ingufu kirimbuzi Uburusiya bwitiriye ubwoko bw'inyoni zo mu nyanja ariko NATO ikayita 'Skyfall".
Uburusiya bumaze imyaka myinshi bukora kuri iki gisasu, mu 2018 ni bwo bwa mbere Putin yavuze ko barimo kugitunganya, icyo gihe yavuze ko cyazaba ari igisasu kitabonwa n'ubwirinzi na bumwe.
Abanenga politike y'ibisasu kirimbuzi bavuga ko iki giteje akaga ku bidukikije kuko gikoresha inkabuzo nto (mini-reactor) y'ingufu kirimbuzi iha imbaraga moteri yacyo kandi iyo 'reactor' ikaba iteye impungenge zikomeye.
Uburusiya ni cyo gihugu cya mbere gifite intwaro y'imbaraga zikoresha ubwo bwoko bw'inkabuzo (reactor). Leta Zunze Ubumwe za Amerika n'icyahoze ari Ubumwe bw'Abasoviyeti mbere bagerageje gukoresha iri koranabuhanga mu ntambara y'isi ariko bombi baza kubireka kubera impungenge ku bidukikije za buriya bwoko bwa 'nuclear mini-reactor' inzobere zivuga n'uyu munsi.
Abasesenguzi bavuga ko iki gisasu gishya cy'Uburusiya ahanini ari intwaro n'umuvuno wa politike kurusha uko ari intwaro ya gisirikare yo gukoresha.













