RD Congo na Sierra Leone: Bimwe mu bihugu vya Afrika bigiye kubangamirwa cane n'ingingo y'Ubwongereza yo kugabanya imfashanyo

ibomba

Ahavuye isanamu, Getty Images

    • Umwanditsi, James Landale
    • Igikorwa, Umunyamakuru mu vy'imigenderanire
    • Umwanditsi, Chris Graham
    • Igikorwa, BBC News

Reta y'Ubwongereza yashize ahabona ido n'ido ry'imigambi yayo yo kugabanya imfashanyo igenewe amakungu, aho ibisata bijejwe amashure y'abana hamwe n'amagara y'abagore muri Afrika bizobaganirizwa cane iyi mfashanyo.

Muri Ruhuhuma (2) reta yavuze ko yari kubaganya imfashanyo ija hanze ku rugero rwa 40% mu ntumbero yo kwongereza urugero rw'amafaranga agenewe igisata co kwivuna abansi gushika kuri 2.5% nk'uko bisabwa na Amerika.

Icegeranyo c'ubushikiranganji bujejwe imigenderanire hamwe n'isuzuma ku ngaruka y'izo ngingo vyerekana ko Afrika ari yo izogabanirizwa amafaranga menshi muri uno mwaka, aho igisata c'amagara y'abakenyezi n'ic'amazi meza bizohabwa amahera make, kikavuga ko ibi bishobora kuzotera akaga k'ukwiyongera kw'indwara n'impfu.

Bond, urunani rw'amashirahamwe yo mu Bwongereza atanga imfashanyo, ivuga ko abagore n'abana mu miryango ititaweho ari bo bashobora kuzohababarira cane gusumba.

Hampande ya Afrika izogabanirizwa iyi mfashanyo, amafaranga agenewe uturere tw'Abanyapalestina twigaruriwe na Israel na yo nyene azogabanywa gushika kuri 21%.

Ariko reta ivuga ko imfashanyo zigenewe amashirahamwe mpuzamakungu atanga imfashanyo - nk'ayahabwa amashirahamwe nk'Ibanki y'isi yose - zishobora kudakorwako, harimwo n'urunani Gavi rujewe incanco. Reta ivuga kandi ko izobandanya kugira uruhara runini mu turere turangwamwo indyane nka Gaza, Ukraine na Sudani.

Ubushikiranganji bujejwe imigenderanire buvuga ko imfashanyo zihabwa ibihugu bimwe bimwe zishobora kugabanuka, nayo amashirahamwe aboneka ko adakora ku rugero rushimishije ashobora kuzogabanirizwa amafaranga muri kazoza. Ntiburatangaza ibihugu bizokorwako n'iyi ngingo.

Bond ivuga ko bigaragara ko reta y'Ubwongereza iriko irahagarika ivyo "gushira imbere" imfashanyo "mu mashure, kurwanya ubusumbasumbane bushingiye ku gitsina, hamwe no mu bihugu biri mu ngorane z'ubutabazi nka Sudani y'Epfo, Ethiopia na Somalia, hamwe kandi, ibintu bitangaje, n'uturere tw'Abanyapalestina twigaruriwe na Israel be na Sudani, kandi imbere y'aha yavuga ko ari imfashanyo zizokingirwa".

Skip podcast promotion and continue reading
WhatsApp channel ya BBC Gahuza

Amakuru ya BBC Gahuza ako kanya kuri WhatsApp yawe

Kanda hano ujyeho

End of podcast promotion

Gideon Rabinowitz arongoye igisata kijejwe imigambi agira ati: "Ni ibintu biteye umutima uhagaze kubona imfashanyo zigenewe Afrika, kurwanya ubusumbasumbane bushingiye ku gitsina, imigambi y'amashure n'amagara y'abantu zizogabanuka.

"Imiryango ikumiriwe cane kw'isi, cane cane ibihugu biri mu ntambara hamwe n'abagore n'abakobwa, ni yo izohababarira kubera izi ngingo za poritike.

"Inyuma y'uko Amerika ihagarikiye imigambi yose ijejwe ikumira rishingiye ku gitsina, Ubwongereza bwategerezwa guca bufata iya mbere, aho kwidohora".

Unicef, ishirahamwe rya ONU rifasha abana, ryavuze ko iryo gabanywa ''rizogira ingaruka nini cane kandi y'ubusumbane ku bana n'abagore'' ica ivuga ko iyo ngingo ''itaraba kure na gato''.

Philip Goodwin, umuyobozi nshingwabikorwa wa Unicef ishami ryo mu Bwongereza, yavuze ati: ''Dusavye reta gufata intumbero nshasha ishira abana ba ntahonikora ku mutima w'imigambi na poritike vyayo z'imfashanyo...

''Nibura 25% y'imfashanyo yari ikwiye gutumberezwa ku migambi yo gufasha abana, kugira amagara yabo, ingaburo zabo, amashure yabo no kubakingira bishirwe imbere.''

Ishirahamwe ry'abagiraneza ryatanguriye mu Bwongereza Street Child ryabwiye BBC ko igikorwa co gufasha abana kugira bashobore kwiga muri Sierra Leone, Sudan y'Epfo na Repuburika ya Demokarasi ya Congo - aho imfashanyo y'Ubwongereza yari kirumara - kigiye guhagarara kubera iryo gabanywa.

Umukuru nshingwabikorwa waryo Tom Dannatt yavuze ko amashure ari yo yafasha kwubaka umwizero wa kazoza ku gihe kirekire, aca avuga ko kugabanura imfashanyo kubabaje kandi ari ukutabona kure''.

''Urumva abana bahora baja kw'ishure ntibazosubira kuja kw'ishure, gutyo abana bazerera mu mabarabara n'abakora mu mirima bazoca biyongera maze ntibateze imbere ubushobozi nkenerwa cane [mu buzima bwabo],'' nk'uko yavuze.

''Mu gihe bategerezwa kuba bari mw'ishure biga kandi baronka amahirwe yo kuzokwubaka kazoza keza gusumba kabo n'ikibano cabo, na cane cane mu bihugu bikenye kurusha ibindi, ubu ivyo birarangiye''.

Muri iyi myaka ya vuba, imfashanyo igenewe amakungu yarakurikiraniwe hagufi cane, aho hari umushikiranganji avugiye ku mugaragaro ko abanyagihuu batagishigikiye itangwa ryayo.

Ishirahamwe mpuzamakungu rimwe ritazokorwako ni Ibanki nkuru y'isi yose. Ubushikiranganj bw'imigenderanire buvuga ko ishirahamwe International Development Association (IDA) Ibanki nkuru y'isi yose icishamwo amafaranga agenewe ibihugu bifise amikoro make cane gusumba ibindi rizohabwa imiriyaridi 1,98 z'amapawundi mu myaka itatu iri imbere, ibi bikazotuma iri shirahamwe rishobora gutabara abantu imiriyaridi 1,9.

Reta za Sir Tony Blair na Gordon Brown bo mu mugambwe w'Abakozi (Labour) zari zariyemeje kuduza imfashanyo zo hanze gushika aho zizogera ku rugero rwa 0.7% rw'umwimbu rusangi w'igihugu.

Iyi ntego yagiye gushikwako mu 2013 muri reta ya David Cameron yari igizwe n'urunani rw'imigambwe y'aba-Conservative n'aba-Liberal, ikaba yagiye gushirwa mw'itegeko mu 2015.

Hagati aho, iyi mfashanyo yaragabanijwe gushika ku rugero rwa 0.5 % rw'umwimbu rusangi w'igihugu mu 2021 ku butegetsi bw'aba-Conservative, bitwaje ibibazo vy'ubutunzi vyatewe na Covid.