Covi-19: Ghana yakiriye inkingo za AstraZeneca muri gahunda ya Covax

Ghana yakiriye doze 600,000 z'urukingo rwa AstraZeneca z'umugambi wa Covax ugamije kugeza inkingo kuri benshi ku isi, ni cyo gihugu cya mbere ku isi kigezweho n'inkingo za Covax, nk'uko bivugwa na OMS na UNICEF byafashije kugezayo izo nkingo.

Ibindi bihugu bitandukanye bya Africa bitegereje kugerwaho n'izi nkingo muri izi mpera z'ukwezi kwa kabiri.

Uhagarariye OMS/WHO muri Ghana mu itangazo yasohoye yavuze ko izi nkingo zihawe Ghana ari "icyiciro cya mbere cy'inkingo za Covid-19 zigiye koherezwa mu bihugu bikennye n'iby'ubukungu buciriritse".

Muri Ghana abantu barenga 80,700 banduye Covid-19 naho abarenga 580 imaze kubica.

Inkingo zahawe Ghana zatubuwe na Serum Institute of India ihawe uburenganzira na AstraZeneca/Oxford bakoze uru rukingo.

Itangazo rya minisiteri y'itangazamakuru ya Ghana rivuga ko izi nkingo zakorewe mu Buhinde zizaterwa abantu mu byiciro.

Abazaherwaho harimo; abakora mu nzego z'ubuzima, abarengeje imyaka 60, abategetsi bari kurwanya iki cyorezo, abadepite, abacamanza, abashinzwe umutekano, bamwe mu bayobozi b'amadini, abarimu, nk'uko iyo minisiteri ibivuga.

Covax ni iki?

Covax ni umugambi uhuriyemo ibihugu hafi 100, byahuje ubushobozi bigamije kugura inkingo zo guha cyane cyane ibihugu by'amikoro macye bidashoboye guhangana n'ibikize ku isoko ry'urukingo ku isi.

Ku wa mbere, Tedros Adhanom ukuriye OMS yanenze ko ubu hari ubwumvikane bw'ibihugu bikize n'inganda zikora inkingo buganisha ku kugabanya inkingo Covax iteganya kugura.

Ihuriro ry'inkingo ryitwa Gavi rikuriye umugambi wa Covax rivuga ko ibihugu biwuhuriyemo, hatarebwe icyiciro cy'ubukungu birimo, bizahabwa mu buryo buringaniza inkingo zaguzwe.

Intego y'ibanze ni ugutanga doze miliyari ebyiri muri uyu mwaka wa 2021, bavuga ko izi zihagije gukingira abakozi mu buvuzi, abantu bageramiwe cyane n'abafite ibyago byinshi byo kwandura.

Covax imaze gushyira hamwe miliyari $6 zo kugura inkingo, ariko ivuga ko ikeneye nibura izindi miliyari $2 ngo igere ku ntego yayo ya 2021.

Bamwe banenze Covax kugenda buhoro. Dr Clemens Martin Auer uhagarariye Autriche muri OMS yavuze ko Covax yagenze buhoro mu kugura inkingo no kuzigeza ku bihugu.