Myanmar: Aung San Suu Kyi wahiritswe akanafungwa, yarezwe ibyaha

Polisi muri Myanmar yatanze ibirego byinshi irega Aung San Suu Kyi nyuma y'uko uyu ahiritswe ku butegetsi kuwa mbere.

Inyandiko za polisi zerekana ko uyu mugore agomba gukomeza gufungwa kugeza tariki 15 z'uku kwezi kwa kabiri.

Ibirego aregwa harimo kurenga ku mategeko y'ibyinjira n'ibisohoka, no gutunga ibikoresho bitemewe by'itumanaho.

Aho afungiye ariko ntiharamenyekana, gusa bivugwa ko afungiye mu rugo rwe mu murwa mukuru, Nay Pyi Taw.

Win Myint usanzwe ari perezida nawe wavanyweho, bikekwaho ko afungiye muri gereza, nawe yashinjwe ibyaha birimo kurenga ku mategeko abuza guhura kw'abantu mu kurwanya Covid-19.

Yaba Perezida Win Myint cyangwa Aung San Suu Kyi - ufatwa nk'umutegetsi mukuru w'igihugu - nta numwe urumvikana kuva kuwa mbere mu gitondo cya kare bahirikwa ku butegetsi.

Coup d'etat ya gisirikare iyobowe na Min Aung Hlaing yashyizeho abantu 11 bakuriye ubutegetsi bazamara igihe cy'umwaka w'ibihe bidasanzwe mu gihugu.

Abakuru b'igisirikare bavuze ko bahiritse ubutegetsi kuko amatora yo mu kwezi kwa 11 yabayemo uburiganya, ni amatora ishyaka rya Suu Kyi ryatsinze.

Hari abari kwamagana ihirikwa ry'ubutegetsi?

Impirimbanyi muri Myanmar ziri guhamagarira rubanda kwigomeka.

Abakozi ku bitaro byinshi mu gihugu bamwe bahagaritse akazi bamagana uko guhirika ubutegetsi banasaba ko Suu Kyi arekurwa.

Abandi bari mu kazi bambaye udutambaro dutoya tw'umukara cyangwa umutuku nk'ikimenyetso cyo kwigaragambya no kwigomeka bucece.

Thinzar Shunlei washinze Yangon Youth Network yabwiye BBC ati: "Kwigomeka ni bumwe mu buryo ubu abakiri bato batangiye gukoresha muri Myanmar hose.

"Bari gusaba abantu bose, cyane cyane abakozi ba leta, guhagarika gukorera leta, gukorera agatsiko ka gisirikare."

Hari ihuriro ryashinzwe kuri Facebook ryo kuyobora ibikorwa byo kwigomeka.

Abasirikare bakomeje kugenzura ibice byose by'imijyi mikuru biteguye ibikorwa byose bishoboka by'imyigaragambyo.

Ibindi bihugu biri kuvuga iki?

Itsinda ry'ibihugu birindwi bikomeye mu bukungu rizwi nka G7 ryatangaje ko "rihangayikishijwe cyane" n'ibiri kuba muri Myanmar.

Itangazo ry'ibi bihugu risaba ko "igisirikare gihagarika ibihe bidasanzwe mu gihugu, gusubiza ubutegetsi abatowe n'abaturage, no kurekura abafunzwe bitemewe n'amategeko no kubaha uburenganzira bwa muntu".

G7 igizwe na Canada, Ubufaransa, Ubudage, Ubutaliyani, Ubuyapani, Ubwongereza na Leta zunze ubumwe za Amerika.

Umuhate wa ONU/UN wo kwamagana guhirika ubutegetsi muri Myanmar waburijwemo n'Ubushinwa bwakoresheje ububasha bwa Veto mu kanama gashinzwe umutekano ku isi.

Beijing, kenshi yagiye irwanya ko amahanga agenzura iki gihugu, ibona nk'inshuti ikomeye n'isoko rikomeye ryo koherezamo ibicuruzwa.

Kimwe n'Uburusiya, leta y'Ubushinwa yarengeye igisirikare cya Myanmar na leta ubwo abo banengwaga kubera ubwicanyi ku baturage ba nyamucye b'aba-Rohingya.