Burundi: Pierre Nkurunziza asize uwuhe murage?

Perezida Pierre Nkurunziza

Ahavuye isanamu, Reuters

Insiguro y'isanamu, Perezida Nkurunziza yapfuye azize indwara y'umutima nk'uko byatangajwe na guverinoma y'u Burundi

Perezida Pierre Nkurunziza yakundwaga kandi agatinywa - yakundwaga n'abashima ibyo yemeye kugeza ku gihugu ubwo yatorwaga nyuma y'intambara, akanatinywa n'abatavuga rumwe n'ubutegetsi bwe.

Ubwo uyu mugabo wahoze ari inyeshyamba yatorwaga mu 2005 mbere gato y'uko agira imyaka 40, igihugu cyari kivuye mu ntambara yashenye byinshi hagapfa abagera ku 300,000 hagati ya 1993 na 2003.

Yari akiri muto, afite imbaraga yitezweho byinshi kandi afitiwe ikizere, ntiyabatengushye kuko yagaragaje umuhate mu kongera kunga ubumwe bw'Abarundi, agerageza no kuzahura ubukungu.

Hagati ya 2006 na 2011, Bwana Nkurunziza, wari uzwiho kwigisha ijambo ry'Imana no gukunda umupira, yahawe ibihembo birindwi mpuzamahanga ashimirwa kubaka amahoro.

Mu 2007 Pierre Nkurunziza ari gukina umupira

Ahavuye isanamu, AFP

Insiguro y'isanamu, Bwana Nkurunziza wize amasomo y'imyitozo ngororamubiri, yari umukundi w'umupira w'amaguru

Imibare y'imiryango mpuzamahanga itandukanye mu by'ubukungu n'imari, igaragaza ko u Burundi bwari mu nzira nziza ubwo yari amaze imyaka 10 ku butegetsi.

Gusa ibi byahindutse mu 2015 ubwo ubumwe yari amaze kongera kubaka bwasubiye hasi amaze gutangaza ko azitoza kuri manda ya gatatu.

Imyigaragambyo yaguyemo abantu amagana, igikorwa cyo guhirika ubutegetsi bwe kuburizwamo, abantu ibihumbi amagana bahunga igihugu.

Ishami ry'uburenganzira bwa muntu ry'umuryango w'abibumbye rishinja ubutegetsi bwe gukandamiza abatavuga rumwe n'ubutegetsi, kubica no kubanyuruza, ibirego guverinoma y'u Burundi yahakanye yivuye inyuma.

Mu gihe mu mwaka ushize hari ugukekeranya ko ashobora no kwitoza kuri manda ya kane, yarahigamye ntiyiyamamaza mu matora yo mu kwezi gushize, yabaye mu gihe cya coronavirus.

Mu kwezi kwa munani yagombaga gushyikiriza ubutegetsi Evariste Ndayishimiye maze we akitwa "indongozi y'ikirenga" yo gukunda igihugu.

Pierre Nkrunziza mu ndamukanyo ye izwi cyane

Ahavuye isanamu, AFP

Insiguro y'isanamu, Pierre Nkurunziza mu kwezi gushize mu bikorwa byo kwamamaza umukandida wa CNDD-FDD

Bwana Nkurunziza, yumvikanaga kenshi avuga ko "Imana yahawe umwanya wa mbere" mu Burundi, mu giterane cyo gushima intsinzi y'umukandida wa CNDD-FDD yavuze ko "Imana yatsinze icyorezo cya coronavirus" kitazahaje u Burundi.

Kugeza ubu, Leta y'u Burundi imaze gutangaza ko abantu 83 ari bo babonyemo iki cyorezo. Nta ngamba zo kucyirinda zikomeye ziboneka imbere mu gihugu.

Perezida Paul Kagame w'u Rwanda - wari umaze imyaka itanu atabanye neza na mugenzi we Nkurunziza - yatanze ubutumwa bwo kwihanganisha Abarundi.

Yatangaje kuri Twitter ati: "Mu izi na rya Guverinoma n'iryanjye bwite nohereje ubutumwa bwo kwihanganisha Guverinoma n'Abarundi ku rupfu rwa Perezida Nkurunziza". Avuga kandi ko yihanganisha n'umuryango we bwite.

Tambuka X ubutumwa
Uremeye ibiri kuri X?

Iyi nkuru irimwo ivyatanzwe na X. Dukeneye uruhusha rwawe imbere yuko bigushikira, kuko birashobora kuba bikoresha cookies hamwe n'ubundi buhinga. Wobanza ugasoma aha X amategeko agenga cookien'ayagenga ubuzima bwite imbere yuko wemera. Kugira ubibone hitamwo 'emera hanyuma ubandanye'.

Uragaba: Ibitangwa n'izindi mbuga bishobora kubamwo gutangaza

Impera ya X ubutumwa

Bwana Domitien Ndayizeye wigeze kuba umukuru w'igihugu, yabwiye BBC Gahuzamiryango ko igihugu kiri mu kababaro kuko "umukuru w'igihugu aba ari umukuru w'igihugu wa bose".

Ati: "…Abarundi tugomba kwifata tukagumana umutekano kuko dufite leta ihari, tugomba kubareka bakatubwira uko twigenza muri ibi bihe bibabaje kandi bigoye".

Insiguro y'amajwi, Ndayizeye ati 'Sinibaza ko mu byereke intwaro [ubutegetsi] hari ikizononekara'