ဒေတာကုန်ကျမှုလျှော့ချနိုင်ရန်အတွက် ယခုဝက်ဘ်ဆိုက်မှ စာမျက်နှာများကို ရုပ်ပုံမပါ စာသားဖြင့်သာတင်ဆက်ပေးထားပါသည်။ ရုပ်ပုံ ဗီဒီယိုများနှင့် ကြည့်လိုလျှင် မူလစာမျက်နှာတွင်ကြည့်နိုင်ပါသည်။
အလင်္ကာပုလဲပန်း၊ လိမ့် ၊ ချိမ့် ၊ စိမ့် ၊ ပိမ့်
- ရေးသားသူ, ကိုသိမ်းမြတ်
- ရာထူးတာဝန်, ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်း
ဗမာစာ၊ ဗမာစကားမှာ ကြိယာပစ္စည်းအများအပြားရှိပါတယ်။ အရေအတွက်အားဖြင့် ရာကျော်အထိ ရှိကောင်းရှိနိုင်ပါတယ်။
လိမ့် ၊ ချိမ့် ၊ စိမ့် ၊ ပိမ့်
အဲသလို ကြိယာပစ္စည်းမြောက်မြားစွာအနက်မှာ "လိမ့်" ၊ "ချိမ့်" ၊ "စိမ့်" ၊ "ပိမ့်" ဆိုတဲ့ ပစ္စည်းလေးတွေကတော့ အသွင်သဏ္ဌာန်ဟန်ပန် တမူထူးခြားပါတယ်။
လိမ့်
"လိမ့်" ကတော့ ဒီနေ့ခေတ်သုံးမြန်မာစကားမှာ အတွေ့အများဆုံးကြိယာပစ္စည်းတခုပါ။
"မိုးရွာလိမ့်မယ်။"
"မနက်ဖြန် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ ပြုလုပ်လိမ့်မည်။"
အဲဒီ "လိမ့်" ဟာ အနာဂတ်ကို ညွှန်ပြနေပါတယ်။ "လိမ့်" ပါတာနဲ့ အနာဂတ်ပဲလို့ သေသေချာချာသိနိုင်တဲ့ကြိယာပစ္စည်းပါ။
ချိမ့် ၊ စိမ့် ၊ ပိမ့်
"ချိမ့်"၊ "စိမ့်" ၊ "ပိမ့်" တို့ကတော့ အသုံးတိမ်ကောနေပြီလို့ မဆိုသာသေးသည့်တိုင် အသုံးနည်းလာတာတော့ အမှန်ပါပဲ။ တချို့မြန်မာစာအဖတ်နည်းသူများဆိုရင် သုံးမှသုံးတတ်ကြပါတော့မလားလို့တောင် သံသယဖြစ်မိပါတယ်။ "ချိမ့်" ၊ "စိမ့်" ၊ "ပိမ့်" သုံးလုံးပါဝင်သုံးစွဲထားတဲ့ စာပိုဒ်တပိုဒ်ကို ကိုးကားပါရစေ။
"သည်းချာမှတ်စိမ့်၊ နားနှစ်သိမ့်လော့၊ ပျော်ချိမ့်၊ မြူးချိမ့်၊ ယစ်မူးပိမ့်ဟု၊ ခြိမ့်ခြိမ့်သဲသဲ၊ စားသောက်ပွဲနှင့်"
မန်လည်ဆရာတော်ဘုရာကြီး သီကုံးရေးသားတဲ့ မဃဒေဝလင်္ကာသစ် အပိုဒ် ၂၂၇ ထဲကစာသားဖြစ်ပါတယ်။
အခုခေတ်လူအများရဲ့နားထဲမှာ "စိမ့်" ၊ "ချိမ့်" ၊ "ပိမ့်" တို့ဟာ "လိမ့်" လောက် နားထဲမှာ ထင်ရှားချင်မှ ထင်ရှားပါလိမ့်မယ်။ ရုတ်တရက်ဆိုရင် အဲဒီ စိမ့် ၊ ချိမ့် ၊ ပိမ့် တို့ဟာ အနာဂတ်ကို ညွှန်းမှညွှန်းရဲ့လားလို့တောင် ဇဝေဇဝါဖြစ်မိနိုင်ပါတယ်။ တကယ်တော့ စိမ့် ၊ ချိမ့် ၊ ပိမ့် တို့ ၃ လုံးစလုံးဟာ အနာဂတ်ကိုညွှန်းပါတယ်။
စိမ့်
"တနေ့ငါ့အကြောင်းသိစိမ့်မည်။"
ဒီဝါကျမှာ စိမ့် ဟာ အနာဂတ်ကိုညွှန်းကြောင်း ထင်ရှားပါတယ်။
"မင်းသားလည်း စိုးရိမ်တော်မမူနှင့်၊ အလိုတော်အတိုင်းပြီးစိမ့်မည်ဟူ၍ လျှောက်၏။"
ဒီစာသားက မှန်နန်းရာဇဝင်ထဲမှာ ဘုရင်မင်းခေါင်အကြောင်း ရေးသားထားတဲ့စာကြောင်းတွေထဲက ဖြစ်ပါတယ်။ ဘုရင်မင်းခေါင် ငယ်စဉ်ကျောင်းသားဘဝမှာ အိပ်မက်မက်တော့ ဆရာတော်က မင်းဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ နိမိတ်ဖတ်ပြီး သူ့ကိုမင်းဆရာအဖြစ်တင်မြှောက်ဖို့ မမေ့မလျော့အောင် ခြေထောက်နဲ့ကန်ကျောက်သတိပေးတဲ့အတွက် မင်းသားကပြန်လျှောက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာလည်း စိမ့် ဟာ အနာဂတ်ကိုပဲ ညွှန်းကြောင်းသိသာပါတယ်။
ချိမ့်
"မိမိတို့က လက်နက်ပင်သာနေစေကာမူ အချိန်ကာလကြာမြင့်စွာ တိုက်ခိုက်နေရချိမ့်မည်ဆိုသည်ကို"
ဒီစာကြောင်းကတော့ ဒဂုန်ခင်ခင်လေးရဲ့ ရတနာပုံနိဒါန်းနဲ့နိဂုံးထဲက စာကြောင်းပါ။ ဒီနေရာမှာလည်း ချိမ့် ဟာ အနာဂတ်ကိုပဲညွှန်းပါတယ်။
ပိမ့်
"အနိုင်အရှုံး၊ ဆုံးဖြတ်မရ၊ ဖြစ်တတ်ကြ၏၊ တိုးတက်ပိမ့်လော၊ ပျက်ပိမ့်လောဟု၊ တွေးတောမရ။"
မြသန်းတင့်ဘာသာပြန်တဲ့ ခန်းဆောင်နီအိပ်မက်ထဲကစာသားဖြစ်ပါတယ်။ တိုးတက်လာမလား၊ ပျက်စီးသွားမလား တွေးတောမရတာကို ဆရာမြသန်းတင့်က တိုးတက်ပိမ့်လော၊ ပျက်ပိမ့်လောလို့ သုံးနှုန်းသွားပါတယ်။ ဒါလည်း အနာဂတ်ကိုညွှန်းတာပါ။
ရင်းမြစ်
လိမ့် ၊ စိမ့် ၊ ချိမ့်၊ ပိမ့် တို့ရဲ့ မူလ ရင်းမြစ်ကို တူးဖော်ကြည့်ရင် အနာဂတ်ကိုညွှန်းကြောင်းပိုပြီး ထင်ရှားပါတယ်။ လိမ့် ၊ စိမ့် ၊ ချိမ့် ၊ ပိမ့် တို့ရဲ့ ရင်းမြစ်ဟာ ဘာပါလဲ။ ဆရာကြီးဦးထွန်းတင့်က အခုလိုပြောပါတယ်။
"အနက်ကတော့ စိမ့်ဆိုရင်တော့ စေအံ့လို့ ပြောရမှာပဲ။ လိမ့်ဆိုရင် လေအံ့။ ပိမ့်ဆိုရင် ပေအံ့၊ ချိမ့်ဆိုရင် ချေအံ့ပေါ့။ သွားစိမ့်ဆိုရင် သွားစေအံ့။ သွားပိမ့်ဆိုရင် သွားပေအံ့။ သွားချိမ့်ဆိုရင် သွားချေအံ့ပေါ့။ စေအံ့ကနေ စိမ့်ဖြစ်လာတယ်။ လေအံ့ကနေ လိမ့်ဖြစ်လာတယ်။ ပေအံ့ကနေ ပိမ့်ဖြစ်လာတယ်။ ချေအံ့ကနေ ချိမ့်ဖြစ်လာတယ်ပေါ့ဗျာ။"
ဒါဟာ မြန်မာစာပညာရှင်အားလုံးလိုလိုက အငြင်းပွားချက်မရှိဘဲ တညီတညွတ်တည်း လက်ခံထားကြတဲ့ အချက်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ခက်တာက အေသရနဲ့ အံ့သရပေါင်းစပ်ရာကနေ အိမ့်သရအဖြစ် ဘယ်လိုပြောင်းနိုင်သလဲဆိုတာကို ဘယ်သူမှ ရှင်းမပြနိုင်တဲ့အချက်ပါပဲလို့ ဆရာကြီးဦးထွန်းတင့်ကဆိုပါတယ်။ အေနဲ့အံ့ပေါင်းပြီး အိမ့်သံထွက်ဖို့ တော်တော်ခဲယဉ်းပါတယ်။ ထွက်ချင်းထွက် အံ့လို့ပဲ ထွက်ကောင်းထွက်နိုင်မယ်လို့ ဆရာကြီးကဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီအယူအဆကို ပညာရှင်အားလုံးက တညီတညွတ်တည်း လက်ခံထားကြပါတယ်။ ငြင်းသူမရှိပါဘူး။ ခရီးဆောင်မြန်မာအဘိဓာန်မှာလည်း ဒီလိုပဲ ဆိုထားပါတယ်။ ဆရာတော်ဦးကောသလ္လရဲ့ ဗြဟ္မနိရုတ္တိနယသင်္ဂဟကျမ်းမှာလည်း အလားတူပဲဖွင့်ဆိုထားပါတယ်။ ဒါကလွဲပြီး တခြားဘာဖြစ်နိုင်သေးတယ်ဆိုတဲ့ ကွဲလွဲတဲ့အကြံပြုချက်တင်ပြနိုင်သူလည်း မရှိပါဘူး။ ဒါကလွဲပြီး တခြားဘာမှမဖြစ်နိုင်လောက်အောင် အဓိပ္ပာယ်ကလည်း ထင်ရှားပါတယ်။ ဘယ်လိုပြောင်းလဲလာတယ်ဆိုတာကို သက်သေမပြနိုင်တာ တချက်ပဲ အားနည်းချက်ရှိပါတယ်။
အစားထိုးကြည့်ခြင်း
မိုးရွာလိမ့်မယ် ဆိုတဲ့စကားမှာ လိမ့်အစားလေအံ့ကို အစားထိုးရင် မိုးရွာလေအံ့မယ်လို့ရပါတယ်။ မိုးရွာလေအံ့ ဆိုတာ အနာဂတ်မှာ မိုးရွာမယ်လို့ပြောတာပါပဲ။ တနေ့ငါ့အကြောင်းသိစိမ့်မည်မှာ စေအံ့နဲ့ အစားထိုးရင် တနေ့ငါ့အကြောင်း သိစေအံ့မည်လို့ ရပါတယ်။ တနေ့ငါ့အကြောင်း သိစေအံ့လို့ပြောတာဟာ အနာဂတ်ကိုညွှန်းတာပါပဲ။ အချိန်ကာလကြာမြင့်စွာ တိုက်ခိုက်နေရချိမ့်မည်ဆိုတာ တိုက်ခိုက်နေရချေအံ့မည်လို့ပြောတာပါပဲ။ တိုးတက်ပိမ့်လော၊ ပျက်ပိမ့်လောဆိုတာ တိုးတက်ပေအံ့လော၊ ပျက်ပေအံ့လောလို့ မေးတာပါပဲ။
ပျော်ချိမ့်၊ မြူးချိမ့်၊ ယစ်မူးပိမ့်ဆိုတာ ပျော်ချေအံ့၊ မြူးချေအံ့၊ ယစ်မူးပေအံ့လို့ပြောတာပါ။ ပျော်လိုက်မယ်၊ မြူးလိုက်မယ်၊ ယစ်မူးလိုက်မယ်နဲ့ အတူတူပါပဲ။ အနည်းငယ်မျှသာ အတိုင်းအတာကွာခြားပါတယ်။ အံ့ အသုံးဟာ ပိုပြီး သန္နိဋ္ဌာန်ခိုင်မာသယောင် အဓိပ္ပာယ်ထွက်ပါတယ်။
ထူးခြားတာတခုကတော့ လိမ့်၊ စိမ့်၊ ချိမ့်၊ ပိမ့်တို့ကို သုံးတဲ့အခါ နောက်က မည်ဆိုတဲ့ ကြိယာဝိဘတ်ကို ထည့်သုံးလေ့ရှိပြီး လေအံ့၊ စေအံ့၊ ချေအံ့၊ ပေအံ့ အဖြစ်သုံးတဲ့အခါ မည် ဆိုတဲ့ ကြိယာဝိဘတ်ကို ထည့်လေ့မရှိတဲ့ အချက်ပါပဲ။
လိမ့်ကို လေအံ့၊ စိမ့်ကို စေအံ့၊ ချိမ့်ကို ချေအံ့၊ ပိမ့်ကို ပေအံ့ အဖြစ်နဲ့အစားထိုးပြောင်းလဲကြည့်တဲ့အခါ အဓိပ္ပာယ်ဟာ ပိုထင်ရှားလာပါတယ်။ အနာဂတ်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ပိုထင်ရှားစေပါတယ်။ အဲသလို ထင်ရှားစေတဲ့ အကြောင်းကတော့ "အံ့" ကြောင့်ဖြစ်ပါတယ်။ လုပ်အံ့၊ ကိုင်အံ့၊ ပြောအံ့၊ ဆိုအံ့ဆိုတဲ့ "အံ့"ဟာ အနာဂတ်ကိုညွှန်းပါတယ်။ "အံ့"ပါရင် အနာဂတ်ပဲလို့ပြောနိုင်ပါတယ်။
လိမ့်၊ စိမ့်၊ ချိမ့်၊ ပိမ့်တို့ဟာလည်း "အံ့" နဲ့တွဲဖက်ထားတာဖြစ်တဲ့အတွက် အဲဒီ ၄ လုံးစလုံးဟာ အနာဂတ်ကိုရည်ညွှန်းတဲ့ ကြိယာပစ္စည်းတွေလို့ မုချဆိုနိုင်ပါတယ်။ ဘာသာစကားတခုမှာ ဝေါဟာရကြွယ်ဝပေါများတာဟာ ဘာသာစကား စည်ပင်ဝပြောတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဝေါဟာရများလေ၊ ကောင်းလေပါ။ ဒါ့ကြောင့် အဓိပ္ပာယ်လည်းရှိ၊ သုံးစွဲရတာလည်းလှပတဲ့ စိမ့်၊ ချိမ့်၊ ပိမ့်တို့ကို မပျောက်မပျက်မတိမ်မကောရအောင် စာသမား ကဗျာသမားများက ပြန်လည်ထုတ်ဖော်ပြီး တွင်တွင်ကြီးသုံးစွဲကြဖို့ သင့်ပါတယ်။
