ရဲက ပစ်ခတ်လို့ လူငယ်တယောက် သေဆုံးခဲ့တဲ့နောက် ပြင်သစ်နိုင်ငံ တလွှားမှာ မငြိမ်မသက်ဖြစ်

အသက် ၁၇ နှစ် အရွယ် အယ်ဂျီးရီးယားနွယ်ဖွား ပြင်သစ် လူငယ်တယောက် အင်္ဂါနေ့ မနက်ပိုင်းက ပဲရစ် မြို့တော် ဆင်ခြေဖုံးရပ်ကွက်တခုမှာ ရဲက ပစ်ခတ်တဲ့ အတွက် သေဆုံးခဲ့တဲ့ နောက်ပိုင်း နိုင်ငံတလွှားက မြို့အတော်များများမှာ မငြိမ် မသက်မှုတွေ၊ လုယက်မှု တွေ၊ မီးရှို့မှုတွေ ၃ ည ဆက်တိုက် ဖြစ်ပွားနေပါတယ်။

ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄၀,၀၀၀ ကျော်ကို နိုင်ငံ အနှံ့ ဖြန့်ကျက် ချထားနေရပါတယ်။

အခုအချိန်အထိ ဖမ်းဆီးထားတဲ့ လူပေါင်း ၉၀၀ နီးပါး ရှိသွားပါပြီ။

ပြင်သစ်သမ္မတလည်း ဘယ်လ်ဂျီယံမှာ ဥရောပသမဂ္ဂနိုင်ငံများ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး တက်ရောက်နေတာကို ရက်ချုံ့ အဆုံးသတ်ပြီး အကျပ်အတည်း ဖြေရှင်းရေး အရေးပေါ် အစည်းအဝေး တက်ဖို့ ပဲရစ်ကို သောကြာနေ့က ပြန်ရောက်လာပါတယ်။

ပစ်ခတ်ခဲ့တဲ့ ရဲကို Voluntary Homicide လို့ခေါ်တဲ့ လူသတ်မှု တမျိုးနဲ့ အရေးယူ ထားပြီး ကာယကံရှင်ကလည်း သူ့ရဲ့ လုပ်ရပ်အတွက် ဝမ်းနည်းမိကြောင်း သေဆုံး သွားသူရဲ့ မိခင်ကို ‌တောင်းပန် စကားပါးခဲ့ပါတယ်။

ရဲတွေဘက်က ဒါဟာ လူမျိုးရေးခွဲခြားတဲ့ အပြုအမူမဟုတ်ဘူးလို့ ကာကွယ် ပြောနေပေမယ့် ကုလသမဂ္ဂက ဒီအဖြစ်တွေအပေါ် ဆင်ခြင်ပြီး ပြင်သစ် ရဲဌာနတွေအတွင်း မှာ လူမျိုးခွဲခြားရေးဝါဒ ကို အဆုံးသတ်ဖို့ တိုက်တွန်း ပါ တယ်။

ပြင်သစ် နိုင်ငံရေးသမားတွေကလည်း ဒီအဖြစ်ကနေ နိုင်ငံအနှံ့ မငြိမ်သက်မှုတွေ ဆက်ဖြစ်လာ နိုင်တယ် ဆိုတာကို တွက်ဆ နေကြပါတယ်။

ပဲရစ် ဆင်ခြေဖုံးက ဖြစ်ရပ်

အင်္ဂါနေ့ မနက်ပိုင်းက ပြင်သစ်မြို့တော် ပဲရစ်ရဲ့ ဆင်ခြေဖုံးအရပ်တခုဖြစ်တဲ့ နန်တဲမှာ လမ်းတလမ်း ပေါ်က ကားတွေကို စစ်ဆေးစဉ် ရဲတွေက ရပ်ခိုင်းတာကို လက်မခံဘဲ ဆက်ပြီး မောင်းသွားတဲ့ ကားမောင်းသူ အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ် လူငယ် တယောက် ပစ်ခတ် ခံရပြီး သေဆုံးသွားပါတယ်။

အယ်ဂျီးရီးယားနဲ့ မော်ရိုကို နွယ်ဖွား ပြင်သစ်နိုင်ငံသား လူငယ် နာအဲလ် အမ်ဟာ အနီးကပ်ပစ်ခတ်တာ ခံခဲ့ရပြီးတဲ့နောက် အရေးပေါ် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ကားတွေ ရောက်လာခဲ့ပေမယ့် နောက်ပိုင်းမှာ သူသေဆုံးသွားပါတယ်။

AFP သတင်းဌာနကနေ လူမှုမီဒီယာမှာ ထုတ်ပြန်လိုက်တဲ့ ဗီဒီယို တခုထဲမှာ ရဲ ၂ ယောက်က ကားတစီးကို တားဖို့ လုပ်နေပြီး တယောက်က ကားမောင်းသူကို သေနတ်နဲ့ ချိန်ထားတာကို တွေ့ရပါတယ်။

ပြင်သစ် နိုင်ငံအနှံ့ ပျံ့သွားတဲ့ အဓိကရုဏ်းနဲ့ လုယက်မှုတွေ

ဒီအဖြစ်ရဲ့နောက်မှာတော့ မြို့တော် ပဲရစ်မှာသာမက နိုင်ငံ‌မြောက်ပိုင်းက လီယဲလ် ကနေ နိုင်ငံတောင်ပိုင်းက မာဆေး အထိ မြို့တွေ အတော်များများမှာ လူအုပ်တွေက အစိုးရ အဆောက်အအုံတွေ၊ အများပြည်သူဆိုင်ရာ အဆောက်အဦတွေ၊ ဆိုင်တွေ၊ ကုန်တိုက်တွေ၊ ကားတွေ စတာတွေကို ဖျက်ဆီးကြပါတယ်။

ပဲရစ် ဆင်ခြေဖုံး အော်ဘာဗီလဲယာ အရပ်မှာရှိတဲ့ ဘတ်စ်ကားတွေ ရပ်နားရာ ဝင်းတခု တိုက်ခိုက်ခံရပြီး ဘတ်စ်ကား ၁၂ စီး မီးရှို့ဖျက်ဆီး ခံခဲ့ရပါတယ်။

မြို့လယ်ခေါင်က ကုန်တိုက်တွေရှိရာ ရူ ဒီ ရီဗိုလီလမ်းမှာလည်း ဆိုင်တွေကို ညဘက် မှာ ဖောက်ထွင်း လုယက်တာတွေ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ရှူးဖိနပ်တွေ၊ အဝတ်အစား တွေ၊ အိတ်တွေ သယ်လာတဲ့လူတချို့ အဖမ်းအဆီးခံရတာတွေကိုလည်း တွေ့ရပါ တယ်။

မြို့တွေပေါ်က ပြင်သစ် ဌာနဆိုင်ရာတွေ၊ အစိုးရကို ကိုယ်စားပြုတယ်လို့ သတ်မှတ် ကြတဲ့ ရပ်ရွာလူမှုအသိုင်းအဝိုင်း စင်တာတွေ၊ ကျောင်းတွေ၊ မြို့တော်ခန်းမတွေ လည်း တိုက်ခိုက် ဖျက်ဆီးခံရပါတယ်။

ရူဘေးမြို့မှာဆိုရင် ဟိုတယ်လေး တခုမှာ တည်းခိုနေသူတွေ လမ်းပေါ်ထွက်ပြေးရပြီး ဟိုတယ်ကို တိုက်ခိုက်သူတွေက မီးတင်ရှို့ခဲ့ကြပါတယ်။ ဘယ်လဂျီယံနဲ့ ကပ်နေတဲ့ အဲဒီမြို့မှာ လူတွေက ကုန်တိုက်ငယ်တခုကို ဝင်စီးနင်း လုယက်ခဲ့ကြပါတယ်။

နိုင်ငံ တောင်ပိုင်းက မာဆေးမှာလည်း စားသောက်ဆိုင်တွေ၊ စျေးဆိုင်တွေ ပစ်မှတ် ထား တိုက်ခိုက်ခံ ရပါတယ်။

အဲဒီမြို့မှာ ဖျက်ဆီးခံရတဲ့ စားသောက်ဆိုင်ငယ်တခု ရဲ့ ပိုင်ရှင်က “လူငယ်လေး သေခဲ့တာကို ငါစိတ်မကောင်းဘူး။ ဒါပေမဲ့ ငါ့ဆိုင်နဲ့ အဲဒီ အဖြစ်က ဘယ်လိုမှ မပတ်သက်ဘူးလေ၊ ငါ နားကို မလည်တော့ဘူး” လို့ ပြော ပါတယ်။

နန့်တ်မြို့မှာလည်း လူတွေက အစားအစာနဲ့ လူသုံးပစ္စည်းတွေရောင်းတဲ့ လစ်ဒဲလ် ကုန်တိုက်ကို ဝင်လုယက်ခဲ့ကြပြီး သူတို့ အဲဒီလို ဝင်မလုယက်ခင် ကားနဲ့ ကုန်တိုက်ကို ဝင်တိုက်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေလည်း ထွက်ခဲ့ ပါတယ်။

သေဆုံးခဲ့တဲ့ လူငယ် နာအဲလ် အမ်ကို ရည်စူးပြီး ပဲရစ်က နန်တဲအရပ်မှာ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က လူတွေ ထောင်နဲ့ချီစုဝေးပြီး သူ့အတွက် တရားမျှတမှုရှာဖွေပေးဖို့ ဆန္ဒပြတောင်းဆို ခဲ့ကြတာတွေလည်းဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

နန်တဲအရပ်မှာ ရဲတွေနဲ့ လူတွေ အဓိကရုဏ်းဖြစ်ပြီး ရဲတချို့ ဒဏ်ရာရခဲ့ပါတယ်။

နိုင်ငံအနှံ့ မငြိမ်မသက်မှုတွေ ဖြစ်တဲ့ ၃ ညတာ အတွင်း ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်ပေါင်း ၂၅၀ ခန့် ဒဏ်ရာ ရခဲ့ပါတယ်။

ပြင်သစ် ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးက “ရှားရှားပါးပါး ဖြစ်လာတဲ့ အကြမ်းဖက်မှု” တွေကို သူတို့ ရဲဝန်ထမ်းတွေ သတ္တိရှိရှိ ဟန့်တား ထိန်းသိမ်းနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ပစ်ခတ်ခဲ့တဲ့ ရဲကိုလည်း ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားပြီး voluntary homicide - လူသတ် မှု ပုံစံ တမျိုးနဲ့ စွဲချက်တင်ထားပါတယ်။

နိုင်ငံအနှံ့ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်ပေါင်း ၄၀,၀၀၀ ကျော်ချထားကာ အခြေအနေတွေ အေးဆေး သွား ဖို့ အစိုးရက ကြိုးစားနေပေမဲ့ မငြိမ်သက်မှုတွေ အဓိကရုဏ်းတွေကတော့ ၃ ည မြောက် ဖြစ်လာနေပါပြီ။

တဦးတည်းသော သားနဲ့ တကိုယ်တည်းသော မိခင်

နာအဲလ် အမ်က ပီဇာ ပို့တဲ့ အလုပ်လုပ်ပါတယ်။ ရပ်ဘီ ဘောလုံး လိခ်မှာ ကစားတဲ့ အားကစားသမား တယောက်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။

သူ့မိခင်က မိုနီယာ ဖြစ်ပြီး အမေတခု သားတခုပါ၊ သူ့ဖခင်က သူတို့နဲ့ အတူနေထိုင်သူ မဟုတ်ပါဘူး။

သူနေတဲ့ ရပ်ကွက်နဲ့ သိပ်မဝေးတဲ့ ဆာရက်စ်နက်စ်က ကောလိပ် တခုမှာ လျှပ်စစ်ပိုင်း ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်လာဖို့ စာရင်းသွင်းထားပါတယ်။ ကျောင်းတော့ သူက သိပ်မမှန်ပါဘူး။ ရာဇဝတ်မှုလုပ်ဖူးတယ်ဆိုတဲ့ ရဲမှတ်တမ်းဝင် တယောက် မဟုတ် ပါဘူး၊ ဒါပေမဲ့ သူ ဘယ်သူ ဘယ်ဝါဆိုတာကို ရဲတွေက သိကြပါတယ်။

နန်တဲ အရပ်မှာ သူ့ကို ချစ်ခင်ကြသူတွေ အများကြီးလို့ သူ့ အကြောင်းသိတဲ့ သူတွေ က ပြောပါတယ်။

သူ့အမေ မိုနီယာက “ငါ အခု ဘာလုပ်ရမလဲ မသိ‌တော့ဘူး”.. “ငါ့သားဟာ ငါ့အတွက် အရာရာပဲ”.. “ငါ့မှာ ဒီတယောက်တည်းရှိတာ၊ သူက ငါ့ဘဝ၊ သူက ငါ့ အချစ်ဆုံး သူငယ်ချင်း” တဲ့။

အကျဉ်းထဲမှာကျနေပြီဖြစ်တဲ့ ပစ်ခတ်ခဲ့သူ ရဲက မိသားစုကို တောင်းပန်ခဲ့ပါတယ်။

သူ့ရှေ့နေ ဖြစ်သူက သူဟာ သိပ်ကို ယူကျုံးမရ ဝမ်းနည်းနေပြီး “သူ ပထမဆုံး ပြော တဲ့ စကားတွေက သိပ်ကို ဝမ်းနည်းတယ်ဆိုတာ ဖြစ်ပြီး၊ သူနောက်ဆုံး ပြောတဲ့ စကား တွေက မိသားစု အတွက် ဝမ်းနည်းပါတယ်လို့ ဆိုတဲ့ စကားပါ” လို့ ဆိုပါ တယ်။

အကျပ်အတည်းဖြေရှင်း‌ရေးနဲ့ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု

ပြင်သစ် ဝန်ကြီးချုပ် အယ်လီဇဘက် ဘွန်းက ရဲတပ်ဖွဲ့ကို အား‌ပေးတဲ့အနေနဲ့ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဂျာရဲလ် ဒါမန်နင် နဲ့အတူ သောကြာနေ့ မနက်က ပဲရစ် မြို့ပြင်က ရဲဌာန တခုဆီကို သွားခဲ့ပြီးတဲ့နောက် နိုင်ငံမှာ ဖြစ်နေတဲ့ မငြိမ်သက်မှုတွေကို အေးဆေးစေဖို့ အတွက် ဖြစ်နိုင်စရာ နည်းလမ်း အားလုံးကို သမ္မတ အီမန်နျူရယ် မက်ခရွန်းနဲ့ အတူ ရွေးချယ်သွားမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ညက ဖြစ်ခဲ့တဲ့ အဓိကရုဏ်းတွေ၊ လုယက်မှုတွေဟာ “လက်မခံနိုင်စရာတွေ၊ ခွင့်မလွှတ် နိုင် စရာတွေ” လို့ မစ္စ ဘွန်းက ဆိုပါတယ်။

၃ ည တိုင် မငြိမ်သက်မှုတွေ ဖြစ်လာတဲ့နောက် ဘယ်လဂျီယံနိုင်ငံ ဘရပ်ဆဲလ်က ဥရောပ ထိပ်သီးညီလာခံမှာ ရောက်နေတဲ့ သမ္မတ မက်ခရွန်းက ခရီးစဉ်ကို သတ်မှတ် ထားတဲ့ အချိန်ထိ မစောင့်‌တော့ဘဲ ပဲရစ်ကို ပြန်လာပါတယ်။ အဲဒီမှာ အစိုးရ ဝန်ကြီးအဖွဲ့နဲ့ အတူ သူ အကျပ်အတည်း ဖြေရှင်းရေး အစည်းအဝေး ထိုင်ပါတယ်။

အဲဒီနောက် သူက ရဲတွေကို ပိုနေရာ ချထားမယ်၊ အဓိကရုဏ်းမှာ ပါဝင်နေတဲ့ လူငယ်တွေကို သူတို့ရဲ့ မိဘတွေက ထိန်းသိမ်းပေးပါ၊ လူမှု ကွန်ရက်တွေက လှုံဆော်နေကြတာတွေကို ကန့်သတ်ဖို့ စတဲ့ အလုပ်တွေကို သူတို့ လုပ်သွားမယ် လို့ မစ္စတာ မက်ခရွန်းက ပြောပါတယ်။

“ရဲဝန်ထမ်းတွေဟာ လူမျိုးရေး ခွဲခြားသူတွေ” လို့ စွပ်စွဲနေကြတဲ့ အပေါ် ပြင်သစ် ရဲဝန်ထမ်း သမဂ္ဂ ခေါင်းဆောင်က အဲဒီလို မဟုတ်တဲ့ အကြောင်းငြင်းဆိုထားပါတယ်။

သူတို့ရဲတွေဟာ “လူမျိုးပေါင်းစုံ နောက်ခံကနေ လာခဲ့ကြတဲ့လူတွေ” လို့ ဆိုပါတယ်။

ဂျနီဗာမှာ ရှိတဲ့ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးရုံးက လောလောဆယ်ဖြစ်နေတဲ့ ပြင်သစ်က မငြိမ်သက်မှုဟာ နိုင်ငံအဖို့ “ဥပဒေထိန်းကျောင်းရေးလုပ်နေတဲ့ အင်အားစုတွေ အတွင်း နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ပြဿနာရှိနေတဲ့ လူမျိုးခွဲခြားရေး ဝါဒကို ဖြေရှင်းနိုင်ဖို့ အခွင့်အရေးရတာ” ဖြစ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

ပြင်သစ် နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်တွေ အနေနဲ့ အခု ဆယ်ကျော်သက် လူငယ် သေဆုံးခဲ့မှု ဟာ ရဲတွေ၊ နိုင်ငံရေးသမားတွေနဲ့ အစိုးရ အပေါ် ကျယ်ပြန့်တဲ့ ဆန့်ကျင်မှုတွေ ဖြစ်လာဖို့ မီးစ ဖြစ်လာနိုင်တယ် ဆိုတာကို သိနေပါတယ်။

ရဲအင်အားတွေ ထပ်ဖြည့်ပြီး လုံခြုံရေး တိုးချထားပေမဲ့ မငြိမ်သက်မှု အခြေအနေ တွေက အခုအထိ ထိန်းသိမ်းနိုင်တဲ့ပုံ မတွေ့ရသေးပါဘူး။