အီရန်ဆယ်ကျော်သက် မိန်းကလေးကို လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့က သတ်ခဲ့ကြောင်း အမှုတွဲမှတ်တမ်းက ဖော်ပြနေ

အီရန် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့က လူ ၃ ဦးရဲ့ လက်ချက်နဲ့ ဆယ်ကျော်သက်အမျိုးသမီးလေး တစ်ဦး လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားခံရပြီး အသတ်ခံခဲ့ရကြောင်းကို ပေါက်ကြားလာတဲ့ အဲဒီအီရန်လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ရဲ့ အမှုတွဲမှတ်တမ်းမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

၂၀၂၂ ခုနှစ်က အစိုးရ ဆန့်ကျင်တဲ့ ဆန္ဒပြမှုတစ်ခုအတွင်း ပျောက်ချင်းမလှ ပျောက်ဆုံးသွားတဲ့ အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ် နီကာ ရှာကာရာမီ ဘယ်လိုဖြစ်ခဲ့သလဲ ဆိုတာကို အဲဒီအမှုတွဲ အစီရင်ခံစာအရ ဘီဘီစီက ပုံဖော်ကြည့်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။

နီကာရဲ့ အလောင်းကို နောက် ၉ ရက်အကြာမှာ ပြန်တွေ့ခဲ့ပါတယ်။ အီရန်အစိုးရကတော့ နီကာ ဟာ သူ့ကိုယ်သူ သတ်သေခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

အဲဒီအစီရင်ခံစာပါ အချက်တွေကို အီရန်အစိုးရနဲ့ သူ့ရဲ့ တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့ထံ တင်ပြမေးမြန်းခဲ့ပေမဲ့ ပြန်လည်တုံ့ပြန်တာမျိုး မရှိခဲ့ပါဘူး။

"အကြီးအကျယ် လျှို့ဝှက်ထားဖို့" အမှတ်အသားပြုထားတဲ့ အဲဒီ အမှုတွဲမှတ်တမ်းထဲမှာ အီရန်အစိုးရကို အကာအကွယ်ပေးနေတဲ့ အစ္စလာမ္မစ် တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့ (IRGC) က ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ နီကာရဲ့ အမှုအကြောင်း ကြားနာစစ်ဆေးမှုကို အနှစ်ချုပ် ဖော်ပြထားပါတယ်။ နီကာကို သတ်ခဲ့သူတွေနဲ့ အဖြစ်မှန်ကို ဖုံးဖိဖို့ ကြိုးစားခဲ့သူ အဆင့်မြင့် တပ်မှူးတွေ ဆိုတဲ့သူတွေရဲ့ အမည်တွေလည်း အဲဒီမှတ်တမ်းမှာ ထည့်သွင်းဖော်ပြထားပါတယ်။

အဲဒီအမှုတွဲ မှတ်တမ်းထဲမှာ နီကာ့ကို လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့က ထိန်းသိမ်း ခေါ်ဆောင်သွားတဲ့ အလုံပိတ်ကားထဲက အဖြစ်အပျက် အသေးစိတ်ကို ဖော်ပြထားပါတယ်။ အဲဒီထဲ ပါတဲ့ အချက်တွေထဲမှာ

-လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေထဲက တစ်ဦးက နီကာ့ပေါ် ထိုင်နေစဉ် လိင်ပိုင်း စော်ကားခဲ့ပုံ

-လက်ထိပ်ခပ်၊ ဖမ်းချုပ်ခံထားရတဲ့ကြားက နီကာက ပြန်လည်တုံ့ပြန် ကန်ကျောက်၊ ဆဲဆိုခဲ့ပုံ

-အဲဒီ့အတွက် နီကာ့ကို လက်ကိုင်တုတ်နဲ့ ရိုက်နှက်ခဲ့ကြကြောင်း လုံခြုံရေးအဖွဲ့ဝင်တွေက ဝန်ခံထွက်ဆိုခဲ့ပုံ တွေပါဝင်ပါတယ်။

အီရန်အစိုးရ စာရွက်စာတမ်းအတုတွေ အများကြီး ပျံ့နှံ့ ပေါ်ထွက်နေတာမို့ ဘီဘီစီက သတင်းရင်းမြစ် ပေါင်းစုံနဲ့ အသေးစိတ် လပေါင်းများစွာ စိစစ် စစ်ဆေးခဲ့ပါတယ်။

လက်ဝယ်ရထားတဲ့ ဒီအစီရင်ခံစာ စာရွက်စာတမ်းတွေက နီကာရဲ့ နောက်ဆုံး လှုပ်ရှားမှုတွေကို မှတ်တမ်းပြုစုထားတယ်ဆိုတာကို ဘီဘီစီရဲ့ ကျယ်ပြန့်တဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေအရ သိရပါတယ်။

နီကာ ရှာကာရာမီ ပျောက်ဆုံးခဲ့မှုနဲ့ သေဆုံးခဲ့မှုကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သတင်းဖော်ပြခဲ့ကြပြီး သူ့ရဲ့ပုံဟာ အီရန်အမျိုးသမီးတွေ လွတ်လပ်ခွင့် ပိုမိုရရှိရေး တောင်းဆို တိုက်ပွဲဝင်နေမှုမှာ ပြယုဂ်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဆောင်းဦးပေါက်ကာလမှာ လမ်းမပေါ်ထွက် ဆန္ဒပြမှုတွေ အီရန်နိုင်ငံတစ်ဝန်း ပျံ့နှံ့လာခဲ့ချိန်မှာ ဟီဂျာ့ဘ် ခေါင်းဆောင်းပဝါ မခြုံမနေရ ဆိုတဲ့ အီရန်အစိုးရရဲ့ တင်းကျပ်တဲ့ ဥပဒေအပေါ် ဒေါသထွက် ဆန္ဒပြနေကြတဲ့ လူအုပ်ကြီးက နီကာရဲ့ အမည်ကို ဟစ်ကြွေးခဲ့ကြပါတယ်။

အဲဒီမတိုင်ခင် ရက်ပိုင်းကလေးကတင်ပဲ မာဆာ အာမီနီ ဆိုတဲ့ အသက် ၂၂ နှစ်အရွယ် အမျိုးသမီး တစ်ဦး သေဆုံးခဲ့မှုကနေ "အမျိုးသမီး၊ ဘဝ၊ လွတ်လပ်မှု" လို့ အမည်ပေးထားတဲ့ ဆန္ဒပြလှုပ်ရှားမှုကြီး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ရပါတယ်။ ဟီဂျာ့ဘ် ခေါင်းဆောင်းပဝါ ကောင်းကောင်း မခြုံဘူးဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်နဲ့ ရဲက ထိန်းသိမ်းထားစဉ်အတွင်း ရခဲ့တဲ့ ဒဏ်ရာတွေနဲ့ မာဆာ သေဆုံးခဲ့တာလို့ ကုလသမဂ္ဂ အချက်အလက် စုံစမ်းရှာဖွေတဲ့ မစ်ရှင်အဖွဲ့ရဲ့ တွေ့ရှိချက်အရ သိရပါတယ်။

နီကာရဲ့ ဖြစ်ရပ်မှာတော့ ဆန္ဒပြပွဲတစ်ခုကနေ သူပျောက်သွားခဲ့အပြီး သီတင်းတစ်ပတ်ကျော်အကြာမှာ ရေခဲတိုက်တစ်ခုမှာ သူ့အလောင်းကို မိသားစုတွေက ပြန်ရှာတွေ့ခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အီရန်အာဏာပိုင်တွေကတော့ နီကာ သေဆုံးခဲ့မှုဟာ ဆန္ဒပြမှုနဲ့ ဆက်နွှယ်နေတယ်ဆိုတာကို ငြင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။ သူတို့ကိုယ်ပိုင် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတစ်ခု လုပ်ခဲ့အပြီးမှာ နီကာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သေကြောင်းကြံခဲ့တာ ဖြစ်ကြောင်း အာဏာပိုင်တွေက ပြောပါတယ်။

သူပျောက်ဆုံးမသွားခင်လေးမှာပဲ စက်တင်ဘာလ ၂၀ ရက်ညနေမှာ နီကာ့ကို တီဟီရန်မြို့လယ်က လာလေပန်းခြံနားမှာ ဟီဂျာ့ဘ် ခေါင်းဆောင်းပဝါတွေ မီးပုံရှို့နေတဲ့ အမှိုက်ပုံတစ်ခုပေါ်မှာ ရပ်နေတာကို ဗီဒီယိုပုံတွေမှာ တွေ့ရပါတယ်။

သူ့ဘေးက တခြားလူတွေက အီရန်ဘာသာရေးခေါင်းဆောင် အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီကို ရည်ညွှန်းပြီး "အာဏာရှင်ကျဆုံးပါစေ" လို့ အော်ဟစ်နေကြပါတယ်။

အဲဒီအချိန်မှာ နီကာ မသိခဲ့တာက သူ စောင့်ကြည့်ခံနေခဲ့ရတယ် ဆိုတာပါ။ ဒါကို ဒီလျှို့ဝှက် အစီရင်ခံစာထဲမှာ အထင်အရှား ဖော်ပြထားပါတယ်။

အစ္စလာမ္မစ် တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့ (IRGC) က ဆန္ဒပြပွဲကို သွားရောက် ထိန်းသိမ်းခဲ့တဲ့ သူတို့ရဲ့ လုံခြုံရေးအဖွဲ့နဲ့ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မေးမြန်းပြောဆိုခဲ့မှုတွေအပေါ် အခြေခံပြီး ဒီအစီရင်ခံစာကို ရေးသားခဲ့တာ ဖြစ်ကြောင်း (IRGC) အဖွဲ့ ဦးစီးချုပ်ကို လိပ်မူပြီး တင်ပြခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီဆန္ဒပြပွဲကို စောင့်ကြည့်နေသူတွေဟာ အရပ်ဝတ် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့အတော်များများက လူတွေ ဖြစ်တယ် ဆိုပြီး အမှုတွဲမှတ်တမ်း အစီရင်ခံစာရဲ့ အစမှာ နိဒါန်းပျိုးထားပါတယ်။

ဒီဆယ်ကျော်သက် မိန်းကလေးဟာ သမားရိုးကျ မဟုတ်တဲ့ အပြုအမူတွေ၊ မိုဘိုင်းဖုန်းနဲ့ အကြိမ်ကြိမ် ဖုန်းခေါ်ဆိုနေမှုတွေကြောင့် ခေါင်းဆောင်ပိုင်းထဲက ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုပြီး အဲဒီလုံခြုံရေးအဖွဲ့တွေထဲက တစ်ခုဖြစ်တဲ့ အဖွဲ့ ၁၂ က သံသယ ရှိခဲ့ကြတယ်လို့ အစီရင်ခံစာက ဆိုပါတယ်။

နီကာဟာ တကယ်ပဲ ဆန္ဒပြခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဟုတ်သလား ဆိုတာကို အတည်ပြုဖို့ အဲဒီလုံခြုံရေးအဖွဲ့က သူတို့ရဲ့လူတစ်ဦးကို လူအုပ်ထဲ လွှတ်ပြီး ဆန္ဒပြသူတစ်ဦးအဖြစ် ဟန်ဆောင်ခိုင်းခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနောက်မှာ နီကာ့ကို ဖမ်းဆီးဖို့ အဲဒီလူက သူ့အဖွဲ့ကို ဖုန်းဆက်ခေါ်ခဲ့တယ်လို့ အစီရင်ခံစာအရ သိရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နီကာက ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်သွားခဲ့ပါတယ်။

သူ့ကို လုံခြုံရေးအဖွဲ့က လိုက်ဖမ်းနေတယ်လို့ နီကာက သူ့သူငယ်ချင်းကို အဲဒီညက ဖုန်းဆက်ပြောခဲ့ကြောင်း နီကာရဲ့ အဒေါ်က ဘီဘီစီ ပါရှားဌာနကို အရင်က ပြောခဲ့ဖူးပါတယ်။

နောက်တစ်နာရီနီးပါးလောက်ကြာမှ နီကာ့ကို ပြန်ရှာတွေ့ခဲ့ကြောင်းနဲ့ သူ့ကို ဖမ်းပြီး လုံခြုံရေးအဖွဲ့ရဲ့ ကားထဲ ထည့်ခဲ့ကြောင်း အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ အဲဒီကားဟာ အမှတ်တံဆိပ် မပါတဲ့ အအေးခန်း အလုံပိတ်ကား တစ်စင်း ဖြစ်ပါတယ်။

နီကာဟာ လုံခြုံရေးအဖွဲ့ ၁၂ က လူတွေဖြစ်တဲ့ အာရက်ရှ် ကာလိုရ်၊ ဆာဒက်ဂ် မွန်ဂျာဇီ၊ ဘေရုဇ် ဆာဒက်ဂီ တို့နဲ့အတူ ကားနောက်ခန်းမှာ ရှိနေခဲ့ပါတယ်။

အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် မော်တီဇာ ဂျာလေလ်ကတော့ ကားမောင်းသူနဲ့အတူ ကားရှေ့ခန်းမှာ လိုက်ပါလာခဲ့ပါတယ်။

နီကာကို တစ်နေရာရာမှာ သွားထားဖို့ သူတို့အဖွဲ့ နေရာလိုက်ရှာခဲ့တယ်လို့ အစီရင်ခံစာက ဆိုပါတယ်။

အနားက ယာယီရဲစခန်းတစ်ခုမှာ ထားဖို့ ကြိုးစားခဲ့ပေမဲ့ လူတွေပြည့်ကျပ်နေတဲ့အတွက် လက်မခံခဲ့ပါဘူး။

အဲဒါကြောင့် ၃၅ မိနစ်လောက် ကားနဲ့ သွားရတဲ့ ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းတစ်ခုဆီ သူတို့ ဆက်သွားခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီက တပ်မှူးက နီကာကို လက်ခံထားဖို့ အစပိုင်းမှာ သဘောတူခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နောက်တော့ စိတ်ပြောင်းသွားခဲ့ပါတယ်။

"နီကာက တစ်ချိန်လုံး ဆဲဆို၊ အော်ဟစ်နေတယ်" လို့ အစီရင်ခံစာပြုစုတဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးမှူးတွေကို သူက ပြောပြပါတယ်။

"အဲဒီအချိန်က ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းမှာ တခြား အမျိုးသမီး ၁၄ ယောက်ကိုလည်း ထိန်းသိမ်းထားရတာ ဆိုတော့ သူ့ကြောင့် တခြားသူတွေ စိတ်ပိုကြွလာနိုင်တယ်လို့ ကျွန်တော် ယူဆမိပါတယ်"

"သူ့ကြောင့် ရုန်းရင်းဆန်ခတ်မှု ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ ကျွန်တော် စိုးရိမ်မိခဲ့ပါတယ်"

မော်တီဇာ ဂျာလေလ် က IRGC အဖွဲ့ ဌာနချုပ်ကို နောက်တစ်ကြိမ် ဆက်သွယ်ပြီး အကြံတောင်းခံခဲ့ရာမှာ တီဟီရန်မြို့က နာမည်ဆိုးနဲ့ ကျော်ကြားတဲ့ အီဗင် အကျဉ်းထောင်ဆီ သွားဖို့ ညွှန်ကြားခံခဲ့ရတယ်လို့ အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

အဲဒီကိုအသွား လမ်းမှာ သူရဲ့ နောက်ဘက် ပိတ်ပိတ်ပိန်း မှောင်နေတဲ့ အလုံပိတ်ကားနောက်ခန်း ကနေ တွန်းထိုးသံတွေ စကြားခဲ့ရတယ်လို့ မော်တီဇာ ဂျာလေလ် က ပြောပါတယ်။

သူဘာတွေ ကြားခဲ့ရသလဲ ဆိုတာကို ကားနောက်ခန်းမှာ နီကာကို စောင့်ကြပ်နေတဲ့ လုံခြုံရေးအဖွဲ့ဝင်တွေဆီက ထွက်ဆိုချက်တွေကနေ ဘီဘီစီက သိခဲ့ရပါတယ်။

ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းက လက်မခံခဲ့တဲ့အတွက် နီကာ့ကို အလုံပိတ်ကားထဲ ပြန်ထည့်ပြီးပြီးချင်းမှာပဲ နီကာက စဆဲဆို အော်ဟစ်ခဲ့တယ်လို့ အဲဒီလုံခြုံရေအဖွဲ့ဝင်တွေထဲက တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဘေရုဇ် ဆာဒက်ဂီက ပြောပြပါတယ်။

"အာရက်ရှ် ကာလိုရ် က သူ့ခြေအိတ်နဲ့ နီကာ့ ပါးစပ်ကို ဆို့ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နီကာက စ ရုန်းပါတော့တယ်။ အဲဒီနောက် ဆာဒက်ဂ်က နီကာကို အအေးခန်းသေတ္တာပေါ် တင်လိုက်ပြီး သူ့အပေါ်မှာ ဖိထိုင်ထားပါတယ်။ အဲဒီနောက်မှာ အခြေအနေက ငြိမ်သက်သွားပါတယ်" လို့ သူက စုံစမ်းစစ်ဆေးသူတွေကို ပြောပြပါတယ်။

"ဘာတွေ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သလဲဆိုတာ ကျွန်တော် မသိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ မိနစ်အနည်းငယ်လောက် ကြာတော့ နီကာ က နောက်တစ်ကျော့ ဆဲပြန်ပါတယ်။ ကျွန်တော် ဘာမှမမြင်ရပါဘူး။ တွန်းထိုး၊ ရိုက်နှက်သံတွေပဲ ကြားရပါတယ်"

ဒါပေမဲ့ အာရက်ရှ် ကာလိုရ် က နောက်ထပ် ကျောချမ်းစရာ အသေးစိတ် ထွက်ဆိုခဲ့ပါတယ်။

သူက သူ့ဖုန်းက မီးနဲ့ ခဏ ထိုးကြည့်ခဲ့ရာမှာ ဆာဒက်ဂ် မွန်ဂျာဇီက သူ့လက်ကို နီကာရဲ့ ဘောင်းဘီထဲ ထည့်ထားတာ တွေ့ခဲ့ရတယ်လို့ အာရက်ရှ် ကာလိုရ် က ပြောပြပါတယ်။

အဲဒီနောက်မှာ အခြေအနေက ထိန်းမနိုင် ဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

သူ မသိပါဘူး.... ဘယ်သူလုပ်နေသလဲ ဆိုတာ၊ ဒါပေမဲ့ နီကာ့ကို လက်ကိုင်တုတ်နဲ့ ရိုက်နေတာကို သူကြားခဲ့ရတယ် လို့ ဆိုပါတယ်။ "ကျွန်တော်လည်း ကန်ကျောက်၊ ထိုးကြိတ်တာတွေ စလုပ်ခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ ကိုယ့်လူတွေကို ထိုးမိနေတာလား၊ နီကာ့ကိုလား ဆိုတာ ကျွန်တော် တစ်ကယ့်ကို မသိဘူး။"

ဒါပေမဲ့ ဆာဒက်ဂ် မွန်ဂျာဇီကတော့ အာရက်ရှ် ကာလိုရ် ရဲ့ ထွက်ဆိုချက်က မဟုတ်မမှန်ဘူးလို့ ပြောပါတယ်။ သူ့ကို အလုပ်အကိုင်ပိုင်းအရ မနာလိုဖြစ်ပြီး ဒီလို ထွက်ဆိုတာလို့ ဆိုပါတယ်။ နီကာ့ရဲ့ ဘောင်းဘီထဲ သူလက်ထည့်ခဲ့တယ် ဆိုတာကို ဆာဒက်ဂ်က ငြင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နီကာ့အပေါ်မှာ တက်ဖိ ထိုင်နေတုန်းက လိင်စိတ်ကြွလာခဲ့ပြီး နီကာရဲ့ တင်ပါးကို ကိုင်ခဲ့မိတယ် ဆိုတာကိုတော့ မငြင်းပါဘူး လို့ ဆာဒက်ဂ် က ပြောပါတယ်။

အဲဒီအတွက် နီကာ့ကို ပိုဒေါသထွက်လာစေခဲ့ပြီး လက်နှစ်ဖက်ကို လက်ထိပ်ခတ်ထားတဲ့ကြားက သူ့ကို လဲကျသွားအောင် နီကာက အတင်းကုန်းထ၊ ကုတ်ခြစ်ခဲ့တယ်လို့ ဆာဒက်ဂ် က ပြောပါတယ်။

"ကျွန်တော့်မျက်နှာကို သူ ကန်ခဲ့တယ်၊ ဒီတော့ ကျွန်တော့်ကိုယ် ကျွန်တော် ကာကွယ်ခဲ့ရတာပေါ့"

လမ်းဘေးမှာ ကားရပ်လိုက်ဖို့ ကားမောင်းသူကို မော်တီဇာ ဂျာလေလ် က အလုံပိတ်ကားရဲ့ ရှေ့ခန်းကနေ ညွှန်ကြားခဲ့ပါတယ်။

ကားနောက်ခန်းတံခါးကို သူဖွင့်ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ နီကာရဲ့ အသက်မဲ့နေတဲ့ အလောင်းကို တွေ့လိုက်ရပါတယ်။

နီကာ့မျက်နှာနဲ့ ခေါင်းပေါ်က သွေးတွေကို သူသုတ်ပစ်ခဲ့ရတယ်လို့ မော်တီဇာ က ပြောပါတယ်။ "ရုပ်ပျက်ဆင်းပျက်ကို ဖြစ်နေတယ်"လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒီထွက်ဆိုချက်က ရေခဲတိုက်မှာ သမီးဖြစ်သူကို တွေ့ခဲ့ရတုန်းက အခြေအနေကို ထင်ဟပ်ပြနေပါတယ်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလက ဘီဘီစီ ပါရှားဌာနက ရခဲ့တဲ့ နီကာရဲ့ သေစာရင်းထဲမှာလည်း သူဟာ မာကျောတဲ့ အရာနဲ့ အရိုက်ခံခဲ့ရတဲ့ ဒဏ်ရာပေါင်း များစွာကြောင့် သေဆုံးခဲ့တာလို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဘာတွေ ဖြစ်ခဲ့သလဲ ဆိုတာကို သိဖို့ သူ မကြိုးစားခဲ့ဘူး ဆိုတာကို အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် မော်တီဇာ ဂျာလာလ် က ထုတ်ဖော်ဝန်ခံခဲ့ပါတယ်။

"သူ့ကို ဘယ်လို လွှဲပေးရမလဲ ဆိုတာကိုပဲ ကျွန်တော်တွေးနေမိပြီး ဘယ်သူ့ကိုမှ မေးခွန်းမထုတ်မိခဲ့ပါဘူး။ သူ အသက်ရှူနေသေးသလားလို့ပဲ ကျွန်တော် မေးခဲ့ပါတယ်။ ဘေရုဇ် ဆာဒက်ဂီ လို့ ထင်တယ်။ သူက ပြန်ဖြေတယ်။" "ဟင့်အင်း၊ သူသေသွားပြီတဲ့။"

သူ့လက်ထဲမှာ လူသတ်မှု ဖြစ်ခဲ့တဲ့အတွက် ဂျာလေလ်က IRGC အဖွဲ့ ဌာနချုပ်ကို တတိယအကြိမ် ဖုန်းဆက်ခဲ့ပြန်ပါတယ်။

ဒီတစ်ခါမှာတော့ သူ့ထက် အများကြီး ရာထူးကြီးတဲ့ လျှို့ဝှက်ကုဒ် အမည် "နဟီးမ် ၁၆" ဆိုတဲ့ အရာရှိတစ်ဦးနဲ့ သူစကားပြောခဲ့ပါတယ်။

"ကျွန်တော်တို့ စခန်းတွေမှာ လူသေဆုံးမှုတွေ ရှိနေနှင့်ပြီးသားမို့ သေဆုံးသူ အယောက် ၂၀ အထိ ထပ်တိုးလာမှာကို ကျွန်တော်မလိုချင်ခဲ့ပါဘူး" လို့ နဟီးမ် ၁၆ က စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးမှူးတွေကို ထွက်ဆိုခဲ့ပါတယ်။ "သူ့အလောင်းကို စခန်းဆီ သယ်လာလို့ ပြဿနာ ရှင်းသွားမှာ မဟုတ်ပါဘူး"

အလောင်းကို လမ်းမပေါ် ပစ်ခဲ့ဖို့ ဂျာလေလ်ကို သူက ညွှန်ကြားခဲ့ပါတယ်။ တီဟီရန်မြို့ရဲ့ ယာဒီဂါ အီ အဲမန် အဝေးပြေးလမ်းမကြီးအောက်က လူသွားလူလာနည်းတဲ့ လမ်းတစ်ခုမှာ နီကာရဲ့ အလောင်းကို ပစ်ထားခဲ့တယ်လို့ ဂျာလေလ်က ပြောပါတယ်။

လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားမှုတစ်ခုကြောင့် အလုံပိတ်ကားနောက်ခန်းထဲမှာ ဝရုန်းသုန်းကားမှုတွေ ဖြစ်ခဲ့ရပြီး အဖွဲ့ ၁၂ ရဲ့ ထိုးကြိတ်ရိုက်နှက်ချက်တွေကြောင့် နီကာ သေဆုံးခဲ့တာလို့ အဲဒီအစီရင်ခံစာထဲမှာ ကောက်ချက်ချထားပါတယ်။

"လက်ကိုင်တုတ် ၃ ခုနဲ့ ကျင်စက် ၃ ခုစလုံးကိုလည်း သုံးခဲ့ကြတယ်။ ဘယ်ရိုက်ချက်ကြောင့် အသက်ထွက်သွားစေခဲ့သလဲ ဆိုတာကိုတော့ အသေအချာ မသိနိုင်ဘူး" လို့ ဆိုပါတယ်။

အဲဒီအစီရင်ခံစာပါ ဖော်ပြချက်တွေက နီကာနဲ့ ပတ်သက်လို့ အီရန်အစိုးရရဲ့ ပြောဆိုချက်တွေနဲ့တော့ ဆန့်ကျင် ဖီလာ ဖြစ်နေပါတယ်။ နီကာဟာ အဆောက်အအုံတစ်ခုပေါ်နေ ခုန်ချ သတ်သေသွားခဲ့တယ် ဆိုတာကို အစိုးရရဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအရ တွေ့ရှိခဲ့တယ် ဆိုပြီး နီကာရဲ့ စျာပန ကျင်းပအပြီး တစ်လနီးပါးအကြာမှာ အစိုးရရုပ်မြင်သံကြားကနေ ကြေညာခဲ့ပါတယ်။

တိုက်ခန်းတွဲတစ်ခုထဲ ဝင်သွားတဲ့ လူတစ်ယောက်ရဲ့ ပုံကို စီစီတီဗီ ကင်မရာမှာ ပြခဲ့ပြီး အဲဒီလူဟာ နီကာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီလူဟာ "ဘယ်လိုနည်းနဲ့မှ နီကာ လုံးဝ မဖြစ်နိုင်ဘူး"လို့ နီကာ့ရဲ့ မိခင်က ဘီဘီစီ ပါရှားဌာနကို ဖုန်းနဲ့ဖြေကြားခဲ့ပါတယ်။

"သူတို့လိမ်နေတယ်ဆိုတာကို ကျွန်မတို့ အားလုံးသိနေပါတယ်" လို့ နောက်ပိုင်းမှာ နီကာ့ရဲ့ မိခင် နက်စ်ရင် ရှာကာရာမီ က ဆန္ဒပြသူတွေ သေဆုံးခဲ့ရမှုနဲ့ ပတ်သက်လို့ အာဏာပိုင်တွေရဲ့ ပြောဆိုချက်တွေအကြောင်း ဆွေးနွေးတဲ့ ဘီဘီစီ မှတ်တမ်းအစီအစဉ်တစ်ခုမှာ ပြောပြပါတယ်။

BBC Eye ဌာနရဲ့ စုံစမ်းခဲ့မှုတွေဟာ ဒီအမှုတွဲ အစီရင်ခံစာပါ အကြောင်းအရာတွေတင်မက အဲဒီအစီရင်ခံစာကရော အစစ်အမှန် ဟုတ်ရဲ့လား ဆိုတာကိုပါ စိုးရိမ်ခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

တစ်ခါတလေ အင်တာနက်မှာ ပျံ့နေတဲ့ အီရန်အစိုးရ စာရွက်စာတမ်းတွေနဲ့ တခြား အထောက်အထားတွေက အတုတွေ ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့လည်း ဒီစာရွက်စာတမ်းအတုတွေထဲက အများစုဟာ အစိုးရ စာရွက်စာတမ်းပုံစံတွေနဲ့ သိသိသာသာ ကွဲပြားနေတတ်ပါတယ်။ သဒ္ဒါအထားအသို၊ စာလုံးပေါင်းဝါကျ အမှားအယွင်းတွေ ဒါမှမဟုတ် စာခေါင်းစည်း အလွဲအမှားတွေ အများကြီး တွေ့ရတတ်တာမို့ အလွယ်တကူ ခွဲသိနိုင်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အဲဒီ စာရွက်စာတမ်းအတုတွေထဲမှာ ဥပမာအားဖြင့် အစိုးရရဲ့ ဆောင်ပုဒ်၊ မူလတံဆိပ် ဒါမှမဟုတ် အစိုးရရုံးဌာန အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုရဲ့ အမည်ကို လွဲမှား ဖော်ပြတာမျိုးတွေလည်း ရှိတတ်ပါတယ်။

နောက်တစ်ခု သိနိုင်တာက အီရန်အစိုးရ အဖွဲ့အစည်းတွေ အသုံးပြုလေ့ရှိတဲ့ အသုံးအနှုန်းပုံစံနဲ့ မကိုက်ညီတာမျိုးတွေ ဆိုရင်လည်း စာရွက်စာတမ်း အတုဆိုတာ သိသာနိုင်ပါတယ်။

အခု ဘီဘီစီက စုံစမ်းလေ့လာခဲ့တဲ့ ဒီအစီရင်ခံစာထဲမှာ ဒီလို ရှေ့နောက်မညီတဲ့ အမှားအယွင်းမျိုး အနည်းအပါးလောက်ပဲ ပါပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် အစီရင်ခံစာထဲမှာ ကိုးကားထားတဲ့ "နာဂျာ" ရဲတပ်ဖွဲ့ဟာ အဲဒီအချိန်က "ဖာရာဂျာ" ရဲတပ်ဖွဲ့အဖြစ် သိထားခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒါကြောင့် ဒီအစီရင်ခံစာ စစ်မစစ် နောက်ထပ် သိနိုင်ဖို့အတွက် အစိုးရ စာရွက်စာတမ်း ရာပေါင်းများစွာကို တွေ့ခဲ့ဖူးတဲ့ အီရန် ထောက်လှမ်းရေးအရာရှိဟောင်း တစ်ယောက်ကို ဘီဘီစီက စစ်ကြည့်ခိုင်းခဲ့ပါတယ်။

ဒီအစီရင်ခံစာထဲမှာ ပါတဲ့ အမှုတွဲက တကယ်ပဲ ရှိခဲ့သလား၊ ဘယ်လိုအဖြစ်အပျက်မျိုးလဲ ဆိုတာကို စစ်ကြည့်ဖို့ အီရန်မှာ ရှိတဲ့ အဆင့်မြင့် ထောက်လှမ်းရေး အရာရှိတွေကို နေ့စဉ် ထုတ်ပေးတဲ့ အစိုးရလျှို့ဝှက်ကုဒ်တစ်ခုကို သုံးပြီး အဲဒီလူက IRGC လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ရဲ့ မှတ်တမ်းဌာနကို ဖုန်းဆက်မေးခဲ့ပါတယ်။

ဒီအမှုတွဲ ရှိခဲ့တယ်ဆိုတာရယ်၊ အဲဒီအစီရင်ခံစာရဲ့ နံပတ်အရ ဒါဟာ ၂၀၂၂ ခုနှစ် အစိုးရဆန့်ကျင်တဲ့ ဆန္ဒပြသူတွေအကြောင်း စာမျက်နှာ ၃၂၂ မျက်နှာပါ အမှုတွဲဖိုင်တစ်ခုရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို အတည်ပြုချက် ရခဲ့ပါတယ်။

IRGC တပ်ဖွဲ့ ထဲ အဲဒီ အီရန်ထောက်လှမ်းရေးအရာရှိဟောင်း ဝင်စုံစမ်းခွင့် ရတဲ့အတွက်ကြောင့်လည်း နီကာရဲ့ အလောင်းကို လမ်းမမှာ စွန့်ပစ်ဖို့ အဖွဲ့ ၁၂ ကို ညွှန်ကြားခဲ့သူ နဟီးမ် ၁၆ ဆိုတဲ့ လျှို့ဝှက်ကုဒ်နဲ့ အီရန်အရာရှိ ဘယ်သူလဲဆိုတာကို ဖော်ထုတ်နိုင်ဖို့ အထောက်အကူ ဖြစ်စေခဲ့ပါတယ်။

ဒါကို သိရဖို့ အီရန်ထောက်လှမ်းရေးအရာရှိဟောင်းက နောက်ဖုန်းတစ်ခုကို ဆက်သွယ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီတစ်ခါမှာတော့ အီရန်စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ယန္တရားထဲက ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးကို ဆက်သွယ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ နဟီးမ် ၁၆ ဆိုသူဟာ IRGC အဖွဲ့မှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေတဲ့ ဗိုလ်ကြီး မိုဟာမက် ဇာမာနီ ဆိုသူရဲ့ လျှို့ဝှက်ကုဒ် ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို သူသိခဲ့ရပါတယ်။

အဲဒီနာမည်ဟာ ဒီအစီရင်ခံစာမှာ အနှစ်ချုပ် ဖော်ပြထားတဲ့ နီကာ သေဆုံးမှုအကြောင်း ၅ နာရီကြာ ကြားနာစစ်ဆေးမှုကို တက်ရောက်ခဲ့သူစာရင်းထဲမှာ ပါသူ တစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအစီရင်ခံစာပါ စွပ်စွဲချက်တွေကို IRGC အဖွဲ့နဲ့ အီရန်အစိုးရထံ ပေးပို့ခဲ့ပါတယ်။ သူတို့ဆီက ဘာတုံ့ပြန်ချက်မှ မရပါဘူး။

ဘီဘီစီက လောလောဆယ် သိထားရသလောက် နီကာ သေဆုံးမှုအတွက် တာဝန်ရှိသူတွေအပေါ် အပြစ်ပေးအရေးယူတာမျိုး မရှိသေးပါဘူး။