မာဂါရီတာဆီမန်ညံ - ပူတင်ရဲ့ ဝါဒဖြန့်ချိရေးမှူး

၂၀၂၄ အမေရိကန်သမ္မတရွေးကောက်ပွဲကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်တယ်ဆိုတဲ့ စွဲချက်နဲ့ အရေးယူပိတ်ဆို့ခံရတဲ့ ရုရှားမီဒီယာအကြီးအကဲတွေထဲမှာ နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာ RT ရဲ့ အယ်ဒီတာချုပ် မာဂါရီတာ ဆီမန်ညံ လည်း တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်ပါတယ်။

အသက် ၄၄ နှစ်အရွယ် မာဂါရီတာဟာ ရုရှားအစိုးရရဲ့ ဝါဒဖြန့်ချိရေးမှူးဖြစ်သလို ဝါဒရေးရာကျွမ်းကျင်သူလည်း ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ‘‘သူဟာ ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမီယာပူတင်ထက်တောင် ပူတန်ပိုဆန်သူ’’ လို့တောင် တင်စားခံရပါတယ်။

အမေရိကန်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနက သူ့ကို အရေးယူပိတ်ဆို့လိုက်တာကို ဆီမန်ညံ က “အိုး... သူတို့ နိုးလာပြီပေါ့’’ လို့ လူမှုမီဒီယာ X မှာရေးသားပြီး တုံ့ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

အရေးယူပိတ်ဆို့ခံရတဲ့စာရင်းမှာပါတဲ့ RT ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ပတ်သက်လို့လည်း “တော်လိုက်တဲ့တို့အဖွဲ့” လို့ သူက ပြောပါတယ်။

မတ်လတုန်းက ဘီဘီစီသတင်းဌာနနဲ့ပြုလုပ်တဲ့ တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းမှာလည်း ဆီမန်ညံရဲ့ အနောက်နိုင်ငံတွေနဲ့ပတ်သက်တဲ့အမြင်ကို ထင်ထင်ရှားရှားမြင်နိုင်ပါတယ်။

အဲဒီအချိန်ဟာ အပြိုင်အဆိုင်ကြီးကြီးမားမား မရှိခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမှာ အနိုင်ရပြီး ပူတင်က သမ္မတ ပဥ္စမ သက်တမ်းအတွက် ပြင်ဆင်နေတဲ့ကာလလည်းဖြစ်ပါတယ်။

ပူတင်နဲ့ အကြိတ်အနယ်ပြိုင်နိုင်သူရှိမရှိ မေးမြန်းတဲ့အခါ သူက “ဒါက ဘာလို့လိုအပ်မှာလဲ၊ ကျွန်မတို့က ရှင်တို့နဲ့မှ မတူတာ” လို့ သူက ပြောခဲ့ပါတယ်။

“ကျွန်မတို့ကလည်း ရှင်တို့စနစ်တွေကို သိပ်ကြိုက်မနေပါဘူး” လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

မစ္စ ဆီမန်ညံဟာ ရုရှားနိုင်ငံ၊ ခရက်စ်နိုဒါဒေသရဲ့ အာမေးနီးယန်းမိသားစုတစ်ခုကနေ မွေးဖွားလာတာဖြစ်ပါတယ်။

ပညာရေးထူးချွန်ခဲ့တာမို့ လူအနည်းငယ်သာရနိုင်တဲ့ အခွင့်အရေးအဖြစ် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကို ကျောင်းသားဖလှယ်ရေးအစီအစဉ်နဲ့သွားရောက်ခဲ့ရပါတယ်။ သူဟာ ၁၉၉၅ ခုနှစ်မှာ နယူးဟမ်ရှိုင်းယားကို ရောက်ခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီနောက် သူ ရုရှားကိုပြန်ရောက်တော့ ရုပ်သံသတင်းထောက် ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

၂၀၀၄ ခုနှစ်မှာ ချေချင်း စစ်သွေးကြွတွေက ဘဲဆ်လန်စာသင်ကျောင်းကို ပိတ်ဆို့စီးနင်းတာနဲ့ပတ်သက်လို့ သတင်းတင်ဆက်ရာကနေ နာမည်ကျော်ကြားလာခဲ့ပါတယ်။

စာသင်ကျောင်းစီးနင်းမှုဟာ သုံးရက်ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး သွေးစွန်းတဲ့နှိမ်နင်းမှုကြောင့် ကလေး ၁၈၆ ဦးအပါအဝင် လူရာပေါင်းများစွာ သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။

ဆီမန်ညံ အတွက်တော့ ကျော်ကြားသထက် ကျော်ကြားလာခဲ့ပါတယ်။

များမကြာမီမှာ အဲဒီအချိန်တုန်းက ၂၅ နှစ်ပဲရှိသေးတဲ့ ဆီမန်ညံဟာ Russia Today ၊ နောက်ပိုင်း RT အဖြစ်အမည်ပြောင်းလိုက်တဲ့ နိုင်ငံတကာသတင်းကွန်ရက်ကို ဦးဆောင်ဖို့ ရွေးချယ်ခံခဲ့ရပါတယ်။

အဲ့ဒီဌာနမှာပဲ ဆယ်စုနှစ်နှစ်ခုကျော်ကြာပြီးနောက် သူဟာ အနောက်နိုင်ငံတွေကို ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဝေဖန်သူဖြစ်လာခဲ့ပြီး ပူတင်ရဲ့ အမာခံပရိသတ်ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

သူရဲ့ ဦးဆောင်မှုအောက်မှာ RT ဟာ သာမန်သတင်းဌာနကနေ အမေရိကန်သမ္မတရွေးကောက်ပွဲကို ဖျက်လိုဖျက်ဆီးလုပ်ဖို့အဓိကကျတဲ့ ရုရှားအစိုးရရဲ့ အဓိကနိုင်ငံတကာဝါဒဖြန့်ချိရေးသတင်းဌာနလို့ တောင် အမေရိကန်က အမည်တပ်ရတဲ့ သတင်းကွန်ရက်အဆင့်အထိ ကြီးထွားလာခဲ့ပါတယ်။

နှစ်များစွာကြာလာတာနဲ့အမျှ သူနဲ့ သူ့သတင်းဌာနဟာ အနောက်တိုင်းဆန့်ကျင်ရေးပိုဆန်လာခဲ့ပါတယ်။

၂၀၀၀ ကာလ နှောင်းပိုင်းနှစ်တွေနဲ့ ၂၀၁၀ ကာလအစောပိုင်းနှစ်တွေမှာ ရုရှားနဲ့ အနောက်နိုင်ငံတွေကြား ဆက်ဆံရေးဆိုးရွားလာချိန်မှာ သူ့ရဲ့သတင်းကွန်ရက်ဟာ ရုရှားလိုလားတဲ့ ဝါဒဖြန့်ချိရေးတွေကို လုပ်ဆောင်နေတယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲမှုတွေနဲ့ရင်ဆိုင်လာရပါတယ်။

၂၀၁၄ ခုနှစ်မှာ ရုရှားဟာ ခရိုင်းမီးယားကို တရားမဝင်ကျူးကျော်ပြီး ယူကရိန်းအရှေ့ပိုင်းက ဒေသတချို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက်မှာ ဆီမန်ညံရဲ့ သတင်းကွန်ရက်ဟာ ယူကရိန်းနဲ့ အနောက်နိုင်ငံတွေကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်းရန်လိုလာခဲ့ပါတယ်။

သတင်းကွန်ရက်ဟာ ယူကရိန်းရဲ့ဒီမိုကရေစီနည်းကျရွေးကောက်ခံအစိုးရကို ‘‘ကိယက်ဗ်အစိုးရ’’ လို့ သုံးနှုန်းလာခဲ့ပါတယ်။ အနောက်နိုင်ငံတွေဟာ ယူကရိန်းရဲ့ ၂၀၁၄ တော်လှန်ရေးဖြစ်ပေါ်အောင်လုပ်ပြီး ရုရှားကို အားနည်းအောင်ကြိုးစားတာ၊ ရုရှားကို ဖျက်ဆီးဖို့တောင် လုပ်ခဲ့တာလို့ စွပ်စွဲခဲ့ပါတယ်။

ဆီမန်ညံဟာ ရုရှားရဲ့ ပြည်ပဝါဒဖြန့်ချိရေးအကြီးအကဲသာမကဘဲ ပြည်တွင်းဝါဒဖြန့်ချိရေးမှာပါ ထဲထဲဝင်ဝင်ပါဝင်နေပြီး ရုရှားနိုင်ငံရေး ရုပ်သံဆွေးနွေးပွဲတွေမှာလည်း ပုံမှန်ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။

ရုရှားက ယူကရိန်းကို ကျူးကျော်ချိန်မှာ ဗြိတိန်ဟာ ဆီမန်ညံရဲ့ ရုပ်သံကို ပိတ်ပင်ခဲ့ပါတယ်။

ပိတ်မယ်လို့ နှစ်များစွာ ပြောခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၂ ခုနှစ်မှာမှ ပိတ်ခဲ့တာပါ။

ရုရှားမှာလည်း စစ်ပွဲကို လူအစုလိုက်အပြုံလိုက်ဆန့်ကျင်တာလို့ ပြောလို့ရနိုင်တဲ့အခြေအနေအဖြစ် ထိပ်တန်းသတင်းသမားတွေနဲ့ အယ်ဒီတာတွေ နုတ်ထွက်ကြပါတယ်။

မစ္စဆီမန်ညံကတော့ သူ့ရဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်ဟောင်းတွေထဲက စစ်ပွဲဆန့်ကျင်သူတိုင်းကို “ရုရှားလူမျိုးမစစ်ဘူး” လို့ စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

ယူကရိန်းစစ်ပွဲရဲ့ အကြီးမားဆုံးသူလျှိုဇာတ်လမ်းတွေထဲ သူက အဓိကအခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်ခဲ့ပြီးနောက်မှာပဲ ယူကရိန်းကိုပေးမယ့် တာဝေးပစ်လက်နက်တွေနဲ့ ဘယ်လိုအသုံးပြုရမလဲဆိုတဲ့အချက်တွေကို ဂျာမန်လေတပ်အရာရှိတွေနဲ့ ဆွေးနွေးထားတဲ့အသံဖိုင် ပေါက်ကြားခဲ့ပါတယ်။

သူ့ရဲ့ သူရဲ့ အများပြည်သူကို ထုတ်ပြောတဲ့ အမြင်တွေဟာ ကရင်မလင်နန်းတော်ကနေ ထွက်လာတဲ့ မူဝါဒတွေနဲ့ ခွဲခြားမရအောင် တစ်ပုံစံတည်းဖြစ်နေပါတယ်။

တစ်ဖက်မှာတော့ ရုရှားကျူးကျော်သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ ယူကရိန်းဒေသတွေမှာ လူထုဆန္ဒခံယူပွဲကျင်းပသင့်တယ်လို့ သူက တွန်းအားပေးခဲ့ပါသေးတယ်။

“လူတွေ ဘယ်သူ့ရဲ့ခေါင်းဆောင်မှုကိုရွေးမလဲ ရွေးလို့ရပါတယ်၊ ဒါမှ တရားမျှတမှာပေါ့” လို့ သူက လေလုံးထွားခဲ့ပါတယ်။