ထိုင်းတောင်ပိုင်းရေကြီးမှု - ရေဘေးသင့်မြန်မာရွှေ့ပြောင်းတွေ

ဆုန်ခလာ၊ ဆသွန်ခရိုင်တွေအပါအဝင် ထိုင်းနိုင်ငံတောင်ပိုင်းမှာ အဆိုးရွားဆုံး ရေကြီးမှုဖြစ်နေပြီး ထိုင်းဒေသခံတွေနဲ့အတူ မြန်မာရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတွေပါ ‌ရေဘေးသင့်နေပါတယ်။

"ပိတ်မိနေတယ်လို့ အလုပ်သမားတွေကဆက်သွယ်လာတဲ့ စက်ရုံ ၃ ရုံလောက်ရှိတယ်။ ကယ်ဆယ်ရေး တွေလည်းမရောက်သေးသလို ရေစီးလည်းသန်တဲ့အတွက် ကျွန်တော်တို့ကူညီရေးအဖွဲ့တွေကိုလည်း သွားခွင့်မပြုဘူး" လို့ ဆုန်ခလာနဲ့ ဆသွန် ခရိုင်ထဲအခြေစိုက် အလုပ်သမားအခွင့်အရေးဖောင်ဒေးရှင်း (LRF) အဖွဲ့က ဦးဘရီ က ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

မြန်မာရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားအဖွဲ့တွေရဲ့ LRF အဖွဲ့ဆီ ဆက်သွယ်ချက်အရ ဆုန်ခလာနဲ့ ဆသွန်ခရိုင်ထဲက စက်ရုံ ၃ ရုံထက်မနည်းက အလုပ်သမားတွေအကူအညီလိုအပ်နေပါတယ်။

"ကျွန်တော်ကတော့ အသိမြန်မာအိမ်မှာရေဘေးရှောင်နေပေမဲ့ ညီဖြစ်သူနဲ့ သူ့မိသားစုကို အဆက်အသွယ်မရသေးလို့ စိတ်ပူနေရတယ်။ ကလေးတွေက ငယ်သေးတယ်" လို့ ဆုန်ခလာခရိုင်၊ ဟတ်ယိုင်မြို့မှာ ရေဘေးသင့်နေတဲ့ မြန်မာရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမား ကိုသန်းစိုးဦးက ပြောပါတယ်။

နိုဝင်ဘာ ၂၆ ရက်ညနေ ၃ နာရီအချိန်အထိ ထိုင်းသတင်းတွေရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ ဒီရေကြီးမှုကြောင့် သေဆုံးသူ ၃၃ ဦးအထိရှိလာပါပြီ။

မြန်မာအလုပ်သမားတွေဘာတွေကြုံနေရလဲ

ထိုင်းတောင်ပိုင်းရေကြီးမှုမှာ အဆိုးရွားဆုံးရေဘေးသင့်တဲ့ဒေသလို့ လူသိများတဲ့ ဆုန်ခလာခရိုင်၊ ဟတ်ယိုင်မြို့ထဲမှာ ဖုန်းလိုင်းနဲ့ လျှပ်စစ်မီးတွေပြတ်တောက်နေပြီဖြစ်လို့ စက်ရုံတွေထဲမှာ ရှိနေဆဲ မြန်မာရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတွေနဲ့ အဆက်အသွယ်ရဖို့ ခက်ခဲနေပါတယ်။

တောင်တွေဝန်းရံထားပြီး ဒယ်အိုးသဏ္ဍာန်ရှိတဲ့ ဟတ်ယိုင်မြို့ဟာ မကြာခဏရေဘေးသင့်လေ့ရှိပေမဲ့ အခုလို ဆိုးဆိုးရွားရွားကြုံတွေ့မယ်လို့ မထင်မိခဲ့ဘူးလို့ ကူညီရေးလုပ်ဖို့ပြင်ဆင်နေတဲ့ မြန်မာ အလုပ်သမားအရေးလှုပ်ရှားတဲ့ ပညာရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဖောင်ဒေးရှင်း (FED) ကိုမင်းဦးက ပြောပါတယ်။

ဟတ်ယိုင်မြို့ပေါ်က ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းခွင်မှာလုပ်ကိုင်နေတဲ့ ကိုသန်းစိုးဦးကတော့ ရေကြီးနိုင်ကြောင်း အာဏာပိုင်တွေကဆော်သြတဲ့ နိုဝင်ဘာ ၂၀ ရက်ကတည်းက နီးစပ်ရာမြန်မာအသိနေအိမ်ကို ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ ပါတယ်။

Skip အဖတ်အများဆုံး and continue reading
အဖတ်အများဆုံး

End of အဖတ်အများဆုံး

"စရွှေ့တဲ့ ညနေ ၃၊ ၄ နာရီလောက် ရေကခြေမျက်စိလောက်ပဲရှိသေးတာကနေ ည ၇ နာရီ လောက်ကျ ရေက အတော်တက်လာပြီ" လို့ ကိုသန်းစိုးဦးက သူကြုံခဲ့ရတဲ့အတွေ့အကြုံကိုပြောပါတယ်။

တစ်ပတ်နီးပါးအကြာ နိုဝင်ဘာ ၂၆ ရက်အထိ ဟတ်ယိုင်မြို့အပြင်က မြန်မာနိုင်ငံသားတစ်ဦးရဲ့ နေအိမ်မှာ ကိုသန်းစိုးဦးအပါအဝင် မြန်မာရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမား ၁၅ ယောက်ဝန်းကျင်ခန့် ရေဘေးရှောင်နေထိုင်နေကြဆဲပါ။

"တခြားမြန်မာအလုပ်သမားတွေဘယ်လိုအခြေအနေဖြစ်နေပြီလဲသေချာမသိရဘူး။ ရေတွေတအားတက် တော့ တစ်အိမ်နှစ်အိမ်ကျော်တောင်မသွားရဲဘူး။ အခုက ညီနဲ့ သူ့မိသားစုကို စိတ်ပူနေမိတယ်။ အဆက်အသွယ်မရနေဘူး" လို့ သူ့ရဲ့ စိုးရိမ်ချက်ကို ပြောပြပါတယ်။

အသက် ၁၀ နှစ် နဲ့ ၅ နှစ်အရွယ် ကလေးငယ်နှစ်ဦးရှိတဲ့ ညီဖြစ်သူနဲ့ မိသားစု ၄ ဦးကို အဆက်အသွယ်မရနေ တာကြောင့် စိုးရိမ်နေတယ်လို့ သူကဆိုပါတယ်။

ထိုင်းတောင်ပိုင်းရေကြီးမှုမှာ မြေပြင်ကူညီရေးလုပ်ပေးနေတဲ့ အလုပ်သမားအခွင့်အရေးဖောင်ဒေးရှင်း (LRF) ကတော့ ဆက်သွယ်လာတဲ့ ဟတ်ယိုင်မြို့ပေါ်က မြန်မာရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတွေကို ကူညီပေးနိုင်ဖို့ အတွက် ကြိုးစားနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

"အဓိကအခက်ခဲဆုံးစက်ရုံကတော့ ဟတ်ယိုင်မြို့ ချိုတီဝပ် CMC ငါးသေတ္တာစက်ရုံက အထိနာဆုံးပါ။ သူကတော့ တော်တော့်ကို မြေအနေအထားနိမ့်တဲ့အတွက် ၂၁ ရက်နေ့ကတည်းက မြှုပ်တာ ၂၆ ရက်နေ့အထိရှိပြီ မြန်မာအလုပ်သမားတွေအခက်အခဲဖြစ်နေတယ်" လို့ LRF ၊ ဦးဘရီ က ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

Thai Union ပုဇွန်စက်ရုံ အပါအဝင် ဆုန်ခလာခရိုင်ထဲက ငါးသေတ္တာစက်ရုံတချို့က အလုပ်သမားတန်းလျားတွေလည်း ရေနစ်မြှုပ်နေတဲ့အခြေအနေလို့ ဆိုပါတယ်။

ဒီရေဘေးဟာ ထိုင်းတောင်ပိုင်းမှာ နှစ် ၃၀၀ အတွင်းမိုးရေချိန်အများဆုံးဖြစ်တာ‌ကြောင့် အဆိုးရွားဆုံး ရေကြီးမှုကြုံနေရတဲ့ အခြေအနေဖြစ်တယ်လို့ ထိုင်းတော်ဝင်ဆည်မြောင်းဌာန (RID) က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

အိမ်ထောင်စု ၉ သိန်း ၈ သောင်းကျော်၊ လူဦးရေ ၂ ဒသမ၇ သန်းကျော်ဟာ ရေဘေးနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရပြီး ရေဘေးသင့် ခရိုင် ၉ ခုထဲက ၅ ခုမှာ လူသေဆုံးမှုတွေရှိနေပါတယ်။

ဒီရေကြီးမှုကြောင့် သေဆုံးသူ ၃၃ ဦးအထိရှိလာပြီလို့လည်း နိုဝင်ဘာ ၂၆ ရက်ညနေပိုင်း ထိုင်းဘက်က လာတဲ့ သတင်းတွေမှာ ဖော်ပြပါတယ်။

ထိုင်းတောင်ပိုင်းရေကြီးမှု ကယ်ဆယ်ရေးဘယ်လိုရှိ

ဘီဘီစီစကားပြောခွင့်ရခဲ့တဲ့ မြန်မာရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားအရေးဆောင်ရွက်တဲ့အဖွဲ့အစည်း နှစ်ဖွဲ့ရဲ့ အပြောအရ သီးသန့်အကူအညီပေးရေးတွေဆောင်ရွက်ဖို့ခက်ခဲပြီး ထိုင်းအာဏာပိုင်တွေနဲ့သာ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်နေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဟတ်ယိုင်မြို့ထဲမှာဆိုရင် ရေစီးကြမ်းတာကြောင့် ထိုင်းအာဏာပိုင်တွေက သွားလာခွင့်မပြုတဲ့ နေရာတွေ ရှိနေတယ်လို့ LRF ကနေ သိရပါတယ်။

"မနေ့ကဆို မြန်မာအမျိုးသမီးတစ်ဦးကလေးမွေးချင်လို့ သားဖွားတော့မှာမလို့ ကူညီလိုက်ရတယ်၊ အတော် ခက်ခဲတယ်" လို့ ရေဘေးကြား သားဖွားတဲ့အခြေအနေနဲ့ပတ်သက်ပြီး LRF က ဦးဘရီက ပြောပါတယ်။

ဒါအပြင် ဆုန်ခလာခရိုင်မြို့တော် ဆုန်ခလာမြို့ပေါ်မှာတော့ တက္ကသိုလ်က ရေဘေးရှောင်စခန်းမှာ အကူအညီပေးဖို့ မြန်မာ ဘာသာစကားပြန်တွေရှိနေပါတယ်။

မြို့ပေါ်က Prince of Songkla University (ဆုန်ခလာတက္ကသိုလ်) မှာ လူဦးရေ ၃,၀၀၀ ကျော်ဆန့်တဲ့ ရေဘေးရှောင်စခန်း ဖွင့် ထားပါတယ်။

"ကျွန်တော်တို့တောက်လျှောက်မြန်မာလိုအော်ပေးတယ်။ မြန်မာဆိုရင်ပြောပါဆိုပြီးတော့ပေါ့။ ဒါပေမဲ့ မနေ့ကတော့ ရေဘေးလာရှောင်သူတွေထဲ မြန်မာလိုလာဆက်သွယ်တာမတွေ့ခဲ့ရဘူး" လို့ ဆုန်ခလာ တက္ကသိုလ်ရေဘေးရှောင်စခန်းမှာ စေတနာ့ဝန်ထမ်းအဖြစ် ကူညီပေးနေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတစ်ဦးက ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာပေါ်မှာတော့ ဆုန်ခလာခရိုင်ထဲက ရေဘေးသင့်မြန်မာတွေ တက္ကသိုလ်က ရေဘေးရှောင်စခန်းမှာ လာရောက်နေထိုင်နိုင်ကြောင်း မြန်မာအချင်းချင်းမျှဝေတာတွေရှိနေပါတယ်။

"မြန်မာတွေအတွက် အဓိကအခက်အခဲကတော့ communication (ဆက်သွယ်ရေး) နဲ့ documentation (အထောက်အထား) တွေပြဿနာရှိနေတယ်။ သူတို့ထိုင်းနိုင်ငံသားတွေတောင် အဝတ်တထည် ကိုယ်တခု နဲ့ ပြေးလွှားနေရတဲ့အခြေအနေဆိုတော့ အခုက မြန်မာရော ထိုင်းရောအတူတူကြုံရတာပါပဲ" လို့ မြန်မာ စေတနာဝန်ထမ်းက ပြောပါတယ်။

တရားဝင်လုပ်ကိုင်နေတဲ့ မြန်မာအလုပ်သမားတွေဟာ ထိုင်းအစိုးရကထုတ်ပေးတဲ့ ပန်းရောင်ကတ်၊ မြန်မာ ဘက်ကထုတ်ပေးတဲ့ အစိမ်းရောင်နိုင်ငံကူးစာအုပ်လို့ ခေါ်တဲ့ CI ကိုင်ပြီးနေကြတာပါ။ စက်ရုံအလုပ်ရှင်တွေ ဟာ အလုပ်သမားတွေရဲ့ ဒီအထောက်အထားတွေကို သိမ်းဆည်းထားလေ့ရှိတာကြောင့် အခုလို ရေဘေးသင့် ချိန်မှာ တပြိုင်နက်တည်းအထောက်အထားတွေ ပျက်စီးသွားမှာကို စိုးရိမ်နေကြပါတယ်။

မြန်မာရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတွေအတွက် အထောက်အထားတွေကို အလွယ်တကူမရနိုင်တာကြောင့် ရေဘေးအလွန်ကာလအတွက် စိုးရိမ်နေပြီး ဒီအတွက် အာဏာပိုင်တွေနဲ့ပြောဆိုရလိမ့်မယ်လို့ မြန်မာအလုပ်သမားအရေးကူညီတဲ့ ပညာရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဖောင်ဒေးရှင်း (FED) က စိုးရိမ်နေပါတယ်။

ဟတ်ယိုင်မြို့က ရေဘေးရှောင် မြန်မာလုပ်သား ကိုသန်းစိုးဦး ကတော့ "ကျွန်တော်ကတော့ အစိမ်းရောင်စာအုပ် (CI) ကို တခါတည်းယူလာတယ်။ ဒါပေမဲ့ သန်းခေါင်စာရင်းမိတ္တူ နဲ့ မှတ်ပုံတင်မူရင်းကတော့ မပါလာဘူးကျန်ခဲ့တယ်၊ ပျက်စီးလောက်ပြီ" လို့ ဆိုပါတယ်။

ရေဘေးရှောင်မြန်မာတွေရဲ့ အခြေအနေကိုကြည့်မယ်ဆိုရင် မြန်မာအချင်းချင်းနီးစပ်ရာနေရာတွေ၊ အလုပ်ရှင်တွေစီစဉ်ပေးတဲ့ နေရာတွေနဲ့ အာဏာပိုင်တွေကစီစဉ်ပေးတဲ့နေရာတွေမှာ ခိုလှုံနေကြတယ်လို့ အကြမ်းဖျဉ်းနားလည်နိုင်ပါတယ်။

ရေကြီးမှုဖြစ်နေတဲ့ ဆုန်ခလာ၊ ဆသွန်ခရိုင်နေရာတွေကိုသွားရောက်ကူညီနေတဲ့ LRF ကတော့ တစ်နေ့ကို ပျှမ်းမျှအလုပ်သမား ၃၀၀ ကျော်ကို အစားအသောက်နဲ့ ရေသန့်တွေ မျှဝေပေးနေတယ်လို့ဆိုပါတယ်။

"မိုးကအရမ်းရွာနေတယ်၊ ၄ ရက်မြောက်ရှိပြီ။ တချို့တွေက စက်ရုံထဲပိတ်မိနေတယ်။ ထမင်းမစားရဘူး။ ဒီနေ့ (နိုဝင်ဘာ ၂၆) ဆိုရင် စက်ရုံ ၃ ရုံကို ဝေပေးပြီးပြီ တချို့ကထွက်ယူနိုင်ပေမဲ့ တချို့က နေမကောင်းလို့ ထွက်မယူနိုင်တဲ့သူတွေရှိနေတယ်" လို့ LRF၊ ဦးဘရီ က ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

FED အဖွဲ့ကတော့ ထိုင်းအာဏာပိုင်တွေနဲ့ပူးပေါင်းပြီး အကူအညီတွေပေးပို့နိုင်ဖို့အတွက်ကြိုးစားနေပြီး မြေပြင်ကို တိုက်ရိုက်သွားလာနိုင်ဖို့အတွက် အခက်အခဲရှိနေပါတယ်။

"ပြည်နယ်အလိုက် အရေးပေါ်ကူညီရေးဖွဲ့ထားတယ်။ နယ်မြေခံတွေကိုယ်တိုင်ကသွားမရဘူး။ ဖန်င အာဏာပိုင်တွေနဲ့ လှူဒါန်းဖို့စီစဉ်နေတယ်။ ကျွန်တော်တို့နဲ့ဆက်သွယ်နေတဲ့ အလုပ်သမားတွေက မနေ့ (နိုဝင်ဘာ ၂၅) ကစပြီး ဆက်သွယ်လို့မရတော့ဘူး" လို့ FED၊ ကိုမင်းဦးက ပြောပါတယ်။

ရေဘေးသင့်တဲ့ မြန်မာရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားအရေအတွက် တိတိကျကျရနိုင်ဖို့အတွက် ခက်ခဲနေပါတယ်။

"ကနဦးစာရင်းတွေအရတော့ ဆုန်ခလာခရိုင်ထဲမှာ တရားဝင်ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမား ၅ သောင်းရှိတယ်။ မြန်မာ၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအိုအလုပ်သမားတွေဖြစ်တယ်။ မြန်မာကတော့ အများစုဖြစ်နိုင်ပါတယ်၊ ဒီလိုပဲ ခန့်မှန်းနိုင်တယ်" လို့ ကိုမင်းဦးက ဆက်ပြောပါတယ်။

ထိုင်းအာဏာပိုင်တွေကတော့ ရေဘေးသင့်ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားအရေးနဲ့ပတ်သက်လို့ တစုံတရာ ထုတ်မပြောသေးဘဲ ဒီဒေသတွေမှာကယ်ဆယ်ရေးအချိန်မီလုပ်နိုင်ဖို့အတွက် လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။

နှစ် ၃၀၀ အတွင်း အများဆုံးမိုးရေချိန်ကြောင့် အဆိုးရွားဆုံးရေကြီးမှုကြုံနေရတဲ့ ထိုင်းတောင်ပိုင်းမှာ ကူညီကယ်ဆယ်ရေးတွေ နှေးကွေးတယ်ဆိုပြီး ထိုင်းနိုင်ငံသားတွေက သူတို့ရဲ့ အစိုးရကို ဝေဖန်မှုတွေလည်း မြင့်တက်နေပါတယ်။