FfotosynthesisFfotosynthesis

Cyflawna blanhigion ffotosynthesis i wneud bwyd o’r defnyddiau crai o’u hamgylchedd. Ymchwiliwn yr amodau sydd eu hangen ar gyfer y broses hon a’r ffactorau sy’n effeithio ar ei chyfradd.

Part ofBiolegCelloedd, systemau organau ac ecosystemau

Ffotosynthesis

yw’r broses sydd gan blanhigion i wneud carbohydradau o ddeunyddiau crai, gan ddefnyddio egni o olau.

Yn ystod ffotosynthesis:

  • mae egni golau’n cael ei amsugno gan – sylwedd gwyrdd sydd mewn mewn celloedd gwyrdd planhigion ac algâu
  • mae egni golau wedi ei amsugno’n cael ei ddefnyddio i droi carbon deuocsid (o’r aer) a dŵr (o’r pridd) yn siwgr o’r enw glwcos
  • mae ocsigen yn cael ei ryddhau fel sgil gynnyrch

Mae’r hafaliadau canlynol yn crynhoi’r hyn sy’n digwydd mewn ffotosynthesis.

\(\text{carbon deuocsid + dŵr } \xrightarrow[\text{cloroffyl}]{\text{golau}} \text{glwcos + ocsigen}\)

Mae peth glwcos yn cael ei ddefnyddio ar gyfer ac mae peth yn cael ei droi yn ôl yn anhydawdd ar gyfer ei storio. Gall y startsh sydd wedi ei storio gael ei droi yn ôl yn glwcos yn ddiweddarach a’i ddefnyddio mewn resbiradaeth.