Discussing the environment
If you want to discuss the environment, you need to know the relevant vocabulary. Here are some key words to help you:
Exercise
Read the following passage where a young person describes some environmental problems for a news website. Notice how the above expressions are used in this piece:
Mae llawer o broblemau yn yr amgylchedd heddiw. Mae llawer o sbwriel yn mynd i’r tomennydd sbwriel achos dydy pobl ddim yn ailgylchu digonenough. Mae hyn yn ofnadwy.
Mae egni niwclear yn creuto create llygredd ac mae’n achosito cause cynhesu byd-eang.
Hefyd, rydyn ni'n mewnforioto import llawer o fwyd ac mae cwmni - cwmnïaucompany - companies ’n defnyddio llawer o danwydd ffosil i cludoto transport’r bwyd.
So, what are the answers? What should we do?
If you want to suggest some possible solutions, you could use the following forms:
- Dylwn i… – I should…
- Dylen ni… – We should…
- Dylai pawb… – Everyone should…
- Dylai’r cyngor… – The council should…
- Dylai’r llywodraeth… – The government should…
These forms are usually followed by a soft mutation. Look at Mutations: soft, nasal, aspirate for more information.
Question
Can you match the problem with the corresponding solution in the following list? Look at the key words for some clues.
| Problem | Solution |
| Mae gormod o sbwriel yn y tomennydd sbwriel. | Dylen ni ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus. |
| Rydyn ni’n mewnforio gormod o fwyd. | Dylai pawb ailgylchu mwy. |
| Rydyn ni’n defnyddio gormod o danwydd ffosil. | Dylen ni brynu bwyd lleol. |
| Problem | Mae gormod o sbwriel yn y tomennydd sbwriel. |
|---|---|
| Solution | Dylen ni ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus. |
| Problem | Rydyn ni’n mewnforio gormod o fwyd. |
|---|---|
| Solution | Dylai pawb ailgylchu mwy. |
| Problem | Rydyn ni’n defnyddio gormod o danwydd ffosil. |
|---|---|
| Solution | Dylen ni brynu bwyd lleol. |
| Problem | Solution |
| Mae gormod o sbwriel yn y tomennydd sbwriel. | Dylai pawb ailgylchu mwy. |
| Rydyn ni’n mewnforio gormod o fwyd. | Dylen ni brynu bwyd lleol. |
| Rydyn ni’n defnyddio gormod o danwydd ffosil. | Dylen ni ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus. |
| Problem | Mae gormod o sbwriel yn y tomennydd sbwriel. |
|---|---|
| Solution | Dylai pawb ailgylchu mwy. |
| Problem | Rydyn ni’n mewnforio gormod o fwyd. |
|---|---|
| Solution | Dylen ni brynu bwyd lleol. |
| Problem | Rydyn ni’n defnyddio gormod o danwydd ffosil. |
|---|---|
| Solution | Dylen ni ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus. |
If you wanted to persuade someone to buy local food, you could use other patterns as well as the should patterns. Can you recognise them in the following advert for Llanmaes Food Centre in north Wales?
Canolfan Bwyd Cymru Llanmaes
Dewch i siopa yng Nghanolfan Bwyd Cymru Llanmaes yng ngogledd Cymru. Dylech chi weld y bwyd rydyn ni'n gwerthuto sell achos mae llawer o dewischoice. Rhaid i chi siopa yma achos rydyn ni'n gwerthu cynnyrchproducelleollocal. Mae tri chwarter y cynnyrch yn dod o Gymru. Gallech chi brynu bara, cig, caws, ffrwythau, llysiau a llawer mwy. Dewch i ymweld âvisit (somewhere/someone) ni yn fuansoon.
Question
Which expressions mean…?
- Come to…
- You should…
- You must/have to…
- You could…
- Dewch i...
- Dylech chi...
- Rhaid i chi...
- Gallech chi...
Exercise
Write a short piece about the environment. As a guide, you should include information about the following:
- the problems
- the answers