Gwneud halwynauEnwi halwynau

Halwyn yw unrhyw gyfansoddyn sy’n ffurfio yn adwaith niwtraleiddioasid â bas.

Mae dwy ran i enw halwyn. Mae’r rhan gyntaf yn dod o’r metel, y metel ocsid neu’r metel carbonad. Mae’r ail ran yn dod o’r asid.

Galli di ddarganfod enw unrhyw halwyn drwy edrych ar yr adweithyddion:

• mae asid nitrig bob amser yn cynhyrchu halwynau sy’n gorffen â nitrad ac yn cynnwys yr ïon nitrad, NO₃^–
• mae asid hydroclorig bob amser yn cynhyrchu halwynau sy’n gorffen â'r gair clorid ac yn cynnwys yr ïon clorid, Cl^–
• mae asid sylffwrig bob amser yn cynhyrchu halwynau sy’n gorffen â sylffad ac yn cynnwys yr ïon sylffad, SO₄^2–

Er enghraifft, os yw potasiwm ocsid yn adweithio ag asid sylffwrig, y cynhyrchion fydd potasiwm sylffad a dŵr.

Mae’r tabl yn dangos mwy o enghreifftiau.

I ysgrifennu hafaliadau symbolau adweithiau asidau â’r pedwar bas hyn, bydd angen i ti ddysgu fformiwlâu sylweddau cyffredin a sut i ysgrifennu fformiwlâu o ïonau. Mae hyn yn cael sylw yn Natur sylweddau ac adweithiau cemegol.