Tropeddau planhigion
Mae angen golau a dŵr ar blanhigion ar gyfer Proses gemegol a ddefnyddir gan blanhigion ac algâu i wneud glwcos ac ocsigen o carbon deuocsid a dŵr, gan ddefnyddio egni golau sydd wedi ei amsugno gan cloroffyl. Mae ocsigen yn cael ei gynhyrchu fel isgynnyrch ffotosynthesis.. Maen nhw wedi datblygu ymatebion - Ymateb twf mewn planhigyn. ydy’r enw ar hyn - i helpu i wneud yn siŵr eu bod yn tyfu tuag at ffynonellau goleuni a dŵr.
Pan mae planhigyn yn tyfu tuag at symbyliad, mae’n dropedd positif.
Ymatebion gwahanol rannau o’r planhigyn i ysgogiadau
Mae ymateb coesyn i olau yn ffototropedd positif (yn tyfu tuag at olau).
Mae ymateb gwreiddyn i ddisgyrchiant yn grafitropedd positif (yn tyfu tuag at dynfa disgyrchiant).
Awcsinau
Teulu o hormonau planhigol yw awcsinau. Maent yn cael eu gwneud yn bennaf ym mlaenau’r coesynnau a’r gwreiddiau, sef y meristemau. Maent yn gallu Pan mae gronynnau yn ymledu o ardal o grynodiad uwch i ardal o grynodiad is. i rannau eraill o’r coesynnau neu’r gwreiddiau. Mae awcsinau’n newid cyfradd hwyhau celloedd planhigion, gan reoli eu hyd.
Mae coesynnau a gwreiddiau’n ymateb yn wahanol i grynodiad awcsinau uchel:
- mae celloedd mewn coesynnau’n tyfu mwy
- mae celloedd mewn gwreiddiau’n tyfu llai
Ffototropeddau
Mewn coesyn, mae’r ochr dywyll yn cynnwys mwy o awcsin ac mae’n tyfu’n hirach – gan achosi i’r coesyn blygu tuag at y golau.
Question
Alli di egluro pam mae’r tri chyffyn hyn wedi tyfu yn y modd hwn?
| Eginblanhigyn A | Eginblanhigyn B | Eginblanhigyn C | |
| Triniaeth | Mae blaenau’r eginblanhigyn wedi’u tynnu | Does dim golau’n cyrraedd blaenau’r eginblanhigyn | Mae mwy o olau’n cyrraedd blaenau’r eginblanhigyn ar un ochr |
| Effaith ar grynodiad awcsinau | Dim awcsinau’n cael eu cynhyrchu | Crynodiad yr awcsin yn hafal ar y ddwy ochr | Crynodiad yr awcsin yn uwch ar yr ochr dywyll |
| Canlyniad | Dydy’r coesynnau ddim yn tyfu’n hirach | Mae’r coesynnau’n tyfu’n hirach yr un faint ar y ddwy ochr | Mae’r celloedd ar ochr dywyll y coesynnau’n tyfu’n hirach |
| Triniaeth | |
|---|---|
| Eginblanhigyn A | Mae blaenau’r eginblanhigyn wedi’u tynnu |
| Eginblanhigyn B | Does dim golau’n cyrraedd blaenau’r eginblanhigyn |
| Eginblanhigyn C | Mae mwy o olau’n cyrraedd blaenau’r eginblanhigyn ar un ochr |
| Effaith ar grynodiad awcsinau | |
|---|---|
| Eginblanhigyn A | Dim awcsinau’n cael eu cynhyrchu |
| Eginblanhigyn B | Crynodiad yr awcsin yn hafal ar y ddwy ochr |
| Eginblanhigyn C | Crynodiad yr awcsin yn uwch ar yr ochr dywyll |
| Canlyniad | |
|---|---|
| Eginblanhigyn A | Dydy’r coesynnau ddim yn tyfu’n hirach |
| Eginblanhigyn B | Mae’r coesynnau’n tyfu’n hirach yr un faint ar y ddwy ochr |
| Eginblanhigyn C | Mae’r celloedd ar ochr dywyll y coesynnau’n tyfu’n hirach |
Mae awcsinau’n cael yr effaith wrthdro ar gelloedd gwreiddiau. Mewn gwreiddyn, mae’r ochr dywyll yn cynnwys mwy o awcsin ac mae’n tyfu llai - gan achosi i’r gwreiddyn blygu oddi wrth y golau.
Grafitropeddau
Ymateb twf mewn planhigyn i rym disgyrchiant yw grafitropedd. Os caiff planhigyn ifanc ei roi ar ei ochr – fel yn y diagram – dyma’r ymatebion twf sy’n digwydd.
Mewn gwreiddyn wedi’i osod yn llorweddol, mae’r ochr isaf yn cynnwys mwy o awcsin ac mae’n tyfu llai, gan achosi i’r gwreiddyn blygu i gyfeiriad grym disgyrchiant.
Mewn coesyn wedi’i osod yn llorweddol, mae’r ochr isaf yn cynnwys mwy o awcsin ac mae’n tyfu mwy, gan achosi i’r coesyn blygu i fyny yn erbyn grym disgyrchiant.
