Dosbarthiad
Mae miliynau o wahanol rywogaethau ar y blaned. Mae gwyddonwyr yn ceisio grwpio rhywogaethau tebyg gyda'i gilydd fel ei bod hi'n haws eu hadnabod nhw. Mae'r grwpiau'n dechrau'n fawr, a dim ond rhai pethau sy'n debyg rhwng yr organebau ynddynt. Wrth symud i lawr y grwpiau maen nhw'n mynd yn llai ac mae mwy o nodweddion yn gyffredin rhwng yr organebau.
Enw'r grwpiau mwyaf yw'r teyrnasau. Y pum teyrnas yw:
- Anifail
- Planhigyn
- Ffyngau
- organebau ungellog (Protoctists)
- Bacteria
Teyrnas yr Anifail
Gallwn ni rannu teyrnas yr Anifail eto:
Fertebratau - anifeiliaid ag asgwrn cefn. Mae’r rhain yn cynnwys amffibiaid, mamaliaid, ymlusgiaid, pysgod esgyrnog ac adar.
(Clocwedd top-chwith) Broga, gwiwer, neidr, clownfish.
Infertebratau - anifeiliaid heb asgwrn cefn. Mae’r rhain yn cynnwys molysgiaid, anelidau, arthropodau a nematodau.
(Clocwedd top-chwith) Cregyn bylchog, pryfed genwair, tarantwla, Caenorhabditis elegans.
Teyrnas y Planhigyn
Gallwn ni rannu teyrnas y Planhigyn:
Planhigion blodeuol sy'n cynhyrchu blodau ar gyfer atgenhedlu, ee blodau haul a phlanhigion gwair.
Planhigion anflodeuol sy'n defnyddio sborau i atgenhedlu, ee rhedyn a mwsoglau.
