Y system cylchrediad gwaed mewn bodau dynolPibellau gwaed

Mae’n hanfodol i iechyd bod y system cylchrediad yn gweithio’n iawn. Mae gwaed yn cludo sylweddau o gwmpas y corff ac yn cael gwared ar wastraff gwenwynig. Mae hefyd yn amddiffyn rhag clefydau.

Part ofBiolegCelloedd, systemau organau ac ecosystemau

Pibellau gwaed

Rhydwelïau

  • Cludo gwaed i ffwrdd o’r galon (wedi ei ocsigenu bob tro heblaw am y sy’n mynd o’r galon i’r ysgyfaint).
  • Muriau cyhyrog trwchus.
  • Sianeli bach ar gyfer y gwaed (lwmen mewnol).
  • Cynnwys gwaed dan bwysedd uchel.

Mae rhydwelïau yn cludo gwaed i ffwrdd o’r galon

Gwythiennau

  • Cludo gwaed i’r galon (heb ei ocsigenu bob tro heblaw am y sy’n mynd o’r ysgyfaint i’r galon).
  • Muriau tenau.
  • Sianeli mwy ar gyfer y gwaed (lwmen mewnol).
  • Cynnwys gwaed dan bwysedd isel.
  • Falfiau i atal gwaed rhag llifo yn ôl.
Trawstoriad drwy wythïen yn dangos falf y wythïen.
Figure caption,
Trawstoriad drwy wythïen

Capilarïau

  • I’w cael yn agos at bob cell fyw yn y corff.
  • Microsgopig – muriau â thrwch un gell, mae hyn yn caniatáu trylediad sylweddau i mewn i’r celloedd o’r capilarïau ac allan o’r celloedd i mewn i’r capilarïau.
  • Pwysedd gwaed isel iawn.
Diagram yn dangos sut mae gwaed yn teithio drwy'r capilarïau. Mae'r gwaed yn symud o'r dde i'r chwith. Wedi'u labelu, o'r dde i'r chwith: rhydweli, rhydwelïyn, capilarïau, gwythiennig a gwythïen.
Figure caption,
Gwaed yn teithio drwy’r capilarïau

Adeiledd pibellau gwaed

Mae hi’n hawdd cymharu adeiledd y pibellau gwaed wrth edrych ar y trawstoriadau ohonynt (ddim i raddfa).

Trawstoriad drwy Rydweli, Gwythïen a Chapilari. Mae haen gyhyr anrhesog fwy Trwchus ar y rhydweli, mae haen gyhyr anrhesog fwy Tenau ar y wythïen. Mae gan y ddwy Got allanol wydn, Endotheliwm a Lwmen.
RhydweliGwythïenCapilari
Math o waedOcsigenedigDadocsigenedigY ddau
CyfeiriadOddi wrth y galonTuag at y galonO’r rhydwelïau i’r gwythiennau
PwyseddUchelIselIsel
Maint y twll (lwmen)BachMawrBach iawn
Trwch y muriauTrwchusTenauTrwch un gell
FalfiauNaOesNa
Math o waed
RhydweliOcsigenedig
GwythïenDadocsigenedig
CapilariY ddau
Cyfeiriad
RhydweliOddi wrth y galon
GwythïenTuag at y galon
CapilariO’r rhydwelïau i’r gwythiennau
Pwysedd
RhydweliUchel
GwythïenIsel
CapilariIsel
Maint y twll (lwmen)
RhydweliBach
GwythïenMawr
CapilariBach iawn
Trwch y muriau
RhydweliTrwchus
GwythïenTenau
CapilariTrwch un gell
Falfiau
RhydweliNa
GwythïenOes
CapilariNa