Cyfres adweithedd metelauTystiolaeth o’r gyfres adweithedd

Mae'r dull rydyn ni'n ei ddefnyddio i echdynnu metelau'n dibynnu ar adweithedd y metel. Mae'r gyfres adweithedd yn caniatáu i ni ragfynegi sut bydd metelau'n adweithio.

Part ofCemegMetelau ac echdynnu metelau

Tystiolaeth o’r gyfres adweithedd

Mewn cyfres adweithedd, mae’r fwyaf adweithiol yn mynd ar y brig a’r elfen leiaf adweithiol ar y gwaelod. Mae metelau mwy adweithiol yn fwy tueddol o golli a ffurfio positif.

Cyfres adweithedd metelau

Rhestr o elfennau o'r mwyaf adweithiol i'r lleiaf adweithiol: potasiwm, sodiwm, lithiwm, calsiwm, magnesiwm, alwminiwm, sinc, haearn, copr, arian ac aur.

Ffordd dda o gofio trefn cyfres adweithedd metelau yw drwy ddefnyddio llythyren gyntaf pob un i wneud brawddeg wirion. Er enghraifft: Pwy Sy’n Licio Coginio? Magi Ann Sy’n Hoffi Coginio Ag Afalau.

Drwy arsylwi sut mae’r elfennau hyn yn adweithio â dŵr, ac ager, gallwn ni eu rhoi nhw yn y gyfres hon.

Mae’r tablau’n dangos sut mae’r elfennau’n adweithio â dŵr ac asidau gwanedig:

ElfenAdwaith â dŵr
PotasiwmFfyrnig
SodiwmCyflym iawn
LithiwmCyflym
CalsiwmArafach
ElfenPotasiwm
Adwaith â dŵrFfyrnig
ElfenSodiwm
Adwaith â dŵrCyflym iawn
ElfenLithiwm
Adwaith â dŵrCyflym
ElfenCalsiwm
Adwaith â dŵrArafach
ElfenAdwaith ag asidau gwanedig
CalsiwmCyflym iawn
MagnesiwmCyflym
SincArafach
HaearnArafach na sinc
CoprAraf iawn
ArianPrin ddim adwaith
AurDim adwaith
ElfenCalsiwm
Adwaith ag asidau gwanedigCyflym iawn
ElfenMagnesiwm
Adwaith ag asidau gwanedigCyflym
ElfenSinc
Adwaith ag asidau gwanedigArafach
ElfenHaearn
Adwaith ag asidau gwanedigArafach na sinc
ElfenCopr
Adwaith ag asidau gwanedigAraf iawn
ElfenArian
Adwaith ag asidau gwanedigPrin ddim adwaith
ElfenAur
Adwaith ag asidau gwanedigDim adwaith

I weld pa mor adweithiol yw metel ag asid, rhaid edrych ar gyflymder y swigod hydrogen sy'n cael eu cynhyrchu. Po gyflymaf y ffisian, yna'r mwyaf adweithiol yw'r metel.

Mae hi’n gallu bod yn anodd rhoi alwminiwm yn y lle cywir yn y gyfres adweithedd yn ystod yr arbrofion hyn. Mae hyn oherwydd bod ei haen amddiffynnol o alwminiwm ocsid yn gwneud iddo ymddangos yn llai adweithiol nag ydyw mewn gwirionedd. Ar ôl tynnu’r haen hon, mae’r arsylwadau’n fwy dibynadwy.

Anfetelau yn y gyfres adweithedd

Mae’n ddefnyddiol rhoi carbon a hydrogen yn y gyfres adweithedd oherwydd gallwn ni ddefnyddio’r elfennau hyn i echdynnu metelau.

Dyma’r gyfres adweithedd yn cynnwys carbon a hydrogen:

Rhestr o elfennau o'r mwyaf adweithiol i'r lleiaf adweithiol: potasiwm, sodiwm, lithiwm, calsiwm, magnesiwm, alwminiwm, carbon, sinc, haearn, hydrogen, copr, arian ac aur.

Gallwn ni sinc a haearn o’u gan ddefnyddio carbon, ond nid gan ddefnyddio hydrogen. Fodd bynnag, gallwn ni echdynnu copr gan ddefnyddio carbon neu hydrogen.